Mark Faasse

Aantal transacties daalt, evenals de prijzen

2012-01-12T17:23:00.002+01:00

De rente is laag en de prijzen zijn gedaald. De keuze is zeer ruim en verkopers zijn genegen te onderhandelen over de prijs. Het is nu een goede tijd voor kopers om hun slag te slaan op de woningmarkt.

Er was tot 4 jaar geleden sprake van een verkopersmarkt, maar de rollen zijn nu omgedraaid. Sommige verkopers moeten daar toch nog steeds aan wennen en het aantal woningen dat al meer dan een jaar te koop staat is erg groot geworden en stijgt nog steeds. Uit onderzoek onder NVM-makelaars is gebleken dat voor 61% van het aanbod geen of weinig belangstelling meer bestaat. Deze eigenaren kunnen, als ze niet willen zakken met hun prijs, de woning het best van de markt halen.

Het meest succesvol zijn de verkopers die hun woning voor een scherpe prijs op de markt zetten. Zij maken een goede kans, ook in de huidige marktomstandigheden, om hun woning in het eerste kwartaal kwijt te raken.

Vergeleken met een jaar daarvoor zijn in het vierde kwartaal van 2011 de prijzen gedaald met 7,4% en het aantal transacties met bijna 15%. Dit geldt voor de Zeeuwse Eilanden. In Zeeuws-Vlaanderen daalden de prijzen met 6,2% en de transacties met 20%. De mediane (gemiddelde) prijs voor een woning in Nederland is € 223.000. Boven de Westerschelde bedraagt dit € 183.000 en onder deze rivier € 167.000. Dat is een prijsverschil van € 16.000. In het laatste kwartaal voor de crisis bedroeg het prijsverschil € 48.000. (2008, 2e kwartaal). Zeeuws-Vlaanderen heeft al eerder een structurele prijsdaling meegemaakt, en is daar nu blijkbaar minder ontvankelijk voor. Uiteraard is het ook zo, dat hoe lager de prijs is, hoe minder ver deze nog kan zakken.

De cijfers staan over de hele linie op rood. Ook de kredietverlening hapert, omdat de AFM de banken lastig valt met overbodige regelgeving en er niet voor terug deinst boetes uit te delen aan banken die hun klanten goed hebben willen helpen.

Zijn er dan geen lichtpunten? De verlaging van de overdrachtsbelasting van 6 naar 2% op 1 juli 2011 heeft een positieve impuls aan de woningmarkt gegeven. Deze maatregel loopt af op 1 juli van dit jaar. De verwachting is, dat veel kopers en verkopers nog gebruik zullen willen maken van dit tijdelijke belastingvoordeel. Het is ook voor veel andere branches van belang dat de woningmarkt weer in beweging komt.

Mark Faasse

Samen voor ons eigen

2011-12-21T17:49:00.002+01:00

was het verkiezingsprogramma van De Tegenpartij. Ik moest hier onwillekeurig aan denken toen maandagavond op een CDA-bijeenkomst gevraagd werd naar het standpunt van de Tweede Kamerfractie over de hypotheekrenteaftrek.
Er ligt geen voorstel en het CDA zal er naar alle waarschijnlijkheid niet mee komen. Laten we hopen dat dat zo blijft.

Ik vraag me af wat diegenen die hier steeds maar weer over beginnen voor bedoeling hebben. Is er soms een of andere (geheime) agenda? Willen ze de aandacht afleiden van andere onderwerpen? Als je denkt dat iedereen zo maar 3% extra af kan gaan lossen voor een periode van een jaar of 5 heb je wel erg weinig realiteitszin. Dat zou je toch ten minste moeten doen om de hoogte van de hypotheekschuld substantieel te verminderen. Dat zijn wel een aantal maandlasten per jaar extra.

In de loop der jaren zijn er een aantal maatregelen genomen, die de uitbundige financiering van woningen beteugelen:
• De leningduur is gemaximeerd tot 30 jaar.
• Er is een bijleenregeling gekomen. Als je winst maakt op de verkoop van je woning moet je dat in mindering brengen op de hypotheek.
• Nieuwe hypotheken mogen voor maximaal 50% aflossingsvrij.

Deze maatregelen, gekoppeld aan een prijsdaling van woningen moeten de tegenstanders van de hypotheekrenteaftrek toch wel tevreden stellen? Daar boven op komt nog eens, dat de hypotheekrente te hoog is op dit moment, zodat de huizenbezitters een deel van de financiële problemen van de banken voor hun rekening nemen, en daarmee een onevenredig grote bijdrage leveren aan de oplossing van ’s lands problemen.

Het gevolg van vermindering van dit fiscale voordeel zal als consequentie hebben, dat de grondprijzen met pakweg de helft moeten dalen. Wat vinden de PvdA-wethouders die over het gemeentelijk grondbedrijf gaan hiervan? Inclusief Van Poelgeest van GroenLinks?
Een ander gevolg zal zijn dat de waarde van de 2,3 miljoen woningen die in bezit zijn van woningcorporaties met toch al gauw een procent of 10 zal dalen. Wat heeft dat voor gevolgen voor de solvabiliteit van de organisaties die voor sociale huurwoningen moeten zorgen?

Laat Nederland die maatregelen nemen die de economische activiteit bevorderen. Over de hypotheekrente geen gezeik. Iedereen rijk is mijn wens voor 2012.

Vrij naar Jacobse en Van Es.

Felictiaties

2011-12-19T09:24:00.000+01:00

voor Marco Pastors vanwege zijn benoeming tot ‘superambtenaar’. Hij is aangezocht om de buurt in Nederland met de hoogste dichtheid aan Vogelaarwijken (in PvdA-speak krachtwijken) naar een hoger plan te brengen.
Rotterdam-Zuid werd al aan het eind van de 19e eeuw geplaagd door een groot aantal immigranten, uit Brabant en Zeeland. Een van hun afstammelingen is enkele jaren geleden gepromoveerd op een onderzoek naar de annalen van de politie van die tijd. Toen werd er van de Zeeuwse en Brabantse immigranten gezegd dat ze een onverstaanbare taal spraken, veel kinderen hadden, een geit hielden en hun was in de sloot deden. De geschiedenis herhaalt zich blijkbaar, alleen zijn de immigranten van toen nu de autochtonen.

Maar als de leefbaarheid daar zo slecht is, dan liggen er kansen voor de woningmarkt op de (Zeeuwse) eilanden. Ik heb jaren geleden al geroepen dat we een roadshow met woningen moesten houden in de ons omringende provincies, maar dat werd niet opgepikt. Van waar ik woon ben je in de ochtendspits binnen het uur op het Vaanplein. Vanuit Goes nog enkele minuten korter. Met de interliner van Zierikzee stap je na een uur uit op het Zuidplein. Dat gevoegd bij het nieuwe werken zou het toch interessant moeten maken om het grootstedelijke milieu te ruilen met het frisse Zeeuwse platteland, waar het goed (en goedkoop) wonen is?

Mark Faasse

Geen f**k verkocht!

2011-12-12T10:41:00.000+01:00

Onlangs kwam ik op een beurs een tweetal collega’s tegen van respectabele makelaarskantoren, die gezamenlijk een groot project in de verkoop hadden. Het werd gepresenteerd als een prachtig project, niet duur en de verkoop liep boven verwachting goed. Enige tijd later hoorde ik inside information dat het ‘gewoon’ slecht liep. Ik was en ben daar eigenlijk dermate ontstemd over, dat ik deze veel te grove titel geplaatst heb. Een poos terug verscheen een bericht in de vakpers, dat pakweg 75% van de nieuwbouwprojecten niet door kan gaan vanwege onvoldoende verkopen. Als projecten goed lopen is dat goed voor de hele branche, maar als iets niet lukt is het ook weer geen schande in het huidige tijdsgewricht. Moet de ontwikkelaar met de makelaar afspreken dat de zaken veel fraaier voorgesteld worden dan die in werkelijkheid zijn?

Welk beeld heeft men van de koper? Zoekt men een slachtoffer of een partner? Kort geleden sprak ik een oude klant van me. Hij was van mening dat een koper tegenwoordig bijna net zo veel weet als een makelaar. In zijn geval was dat ook wel zo, wat er toe leidde dat hij de ruimte die er was, tot op de cent wist te gebruiken. Maar er kwam wel een deal tot stand en uiteindelijk was iedereen blij.

De koper weet van de hoed en de rand. Hij weet dat wij hem nodig hebben; aan de andere kant heeft hij ook de makelaar, verkoper, projectontwikkelaar nodig. Samen moet je er uit zien te komen en dan helpt het om elkaar gelijkwaardig te bejegenen en eerlijke informatie te verstrekken. Koper en verkoper hebben beiden een probleem en de makelaar moet dat op zien te lossen, zodanig dat er uiteindelijk een overdracht plaats vindt. Daar horen ook contractvormen of clausuleringen bij waarvan het vroeger niet in je op kwam om ze voor te stellen.

In deze tijd heeft het geen pas om simpele woningen te gaan verkopen met plaatjes van luxe jachten of yuppen in een cabriolet. Eerder zou je moeten denken aan het inzetten van social media om je doelgroep te bereiken. Dat is veel en veel goedkoper en nodigt uit tot het opzetten van een partnerschap met belangstellenden. Het vergt wel de nodige flexibiliteit en een volwassen manier van denken die past bij 2012.

Mark Faasse

Trap op, trap af

2011-12-01T10:43:00.000+01:00

Dit is een principe dat wordt toegepast in de financiële verhoudingen tussen het Rijk en de lagere overheden. Als het Rijk meer te besteden heeft, krijgen de gemeenten ook meer geld en als het andersom is, wordt de financiële ruimte voor de gemeenten minder. Dat is dus ook gebeurd in het Bestuursakkoord tussen Rijk en gemeenten aan het begin van deze zomer. Het komt over als een eerlijk beginsel.

Gaat de gemeente dan ook trap op, trap af met de burgers? De waarde van de woningen is met gemiddeld 3,4% gedaald, volgens de Vereniging Eigen Huis. De OZB gaat niet mee de trap af, maar wordt daarentegen verhoogd met 3,9%. De gemeenten gaan dus niet gelijk op met de burgers, maar zitten eigenlijk 7% meer te vragen dan wat hen toekomt. Waarom staan de vertegenwoordigers van de burgers, in vakjargon heten ze gemeenteraadsleden, dit eigenlijk toe?

Ik ben zelf volksvertegenwoordiger en wij hebben de verhoging van de OZB weten te beperken tot 2%; minder dan de inflatie. Het is een compromis.

De bespreking van de begroting vorige maand gaf ook aanleiding om eens te kijken naar de schuldpositie van onze mooie gemeente Noord-Beveland. De schuld is 6,5 keer zo groot als de OZB-inkomsten, het vrij besteedbaar inkomen van de gemeente. Op de woningmarkt is 4 keer het inkomen het maximum hypotheekbedrag wat je kunt krijgen. De naam van onze wethouder financiën begint met Piet en eindigt niet op –olos. Wij hebben onze mond vol over Griekenland, maar steken de hand niet in eigen boezem. Ons financiële huis is gebouwd op economische groei en goedkoop geleend geld. Op dit moment rekent de financiële markt keihard af met regeringen en bestuurders. Hoe lang duurt het nog voordat de Bank Nederlandse Gemeenten de Triple A-status verliest?

Mark Faasse

Thanksgiving

2011-11-23T23:04:00.001+01:00

Morgen is Thanksgiving Day in de Verenigde Staten, een nationale feestdag. Dit zal voor veel mensen in Nederland bekender zijn dan de dankdag voor het gewas, die door de Protestantse Kerk vandaag gevierd wordt. Thanksgiving Day is in principe ook danken voor het gewas (vrucht van het werk). Vanavond ging ik naar de betreffende kerkdienst en daarna was er een presentatie van jongelui die voor een maand in Ghana hebben gewerkt aan een project van Onyame. Een dorpsgenootje die daaraan deelgenomen had voelde, toen ze terug kwam in Nederland, grote dankbaarheid voor alles wat we hier hebben en mogen beleven.

Ondanks de crisis, en wie worden daardoor harder getroffen dan degenen die te maken hebben met bouw en onroerend goed, hebben we in Nederland nog steeds veel om dankbaar over te zijn. Vandaag kwam in het nieuws dat de hogere inkomens meer te lijden hebben van de crisis dan de lagere inkomens. Dat maakt mij niet meer uit, de tijd dat ik tot de eerste categorie behoorde ligt achter me, maar daarom misgun ik niemand iets. Het geeft aan, dat deze regering, die van alle kanten (nou ja, de linkse kant) wordt verweten asociaal te zijn, toch wel een evenwichtig beleid voert.

We hebben veel reden tot dankbaarheid, ook voor de zaken die we vanzelfsprekend vinden, want niets is vanzelfsprekend (meer).

Mark Faasse

Stedelijke woningmarkt positiever

2011-11-17T16:19:00.003+01:00

Woningen in stedelijk gebied hebben een betere prijsontwikkeling dan woningen op het platteland. Hoe landelijker een woning ligt, des te lager zal de prijsontwikkeling zijn.

Onlangs verscheen het onderzoek hiernaar door Jordy Velzeboer, die hiermee recentelijk afstudeerde aan de Universiteit van Amsterdam. Hij maakte daarbij gebruik van de database van de NVM, het moet nog maar eens gezegd, de meest uitgebreide database op het gebied van woningtransacties. Hij onderzocht de prijsontwikkeling van 2000 tot en met mei van dit jaar; daarmee is het uiterst actueel.

Locatie, locatie, locatie
Er zijn allerlei factoren van invloed op de prijs van een huis, en een belangrijke daarvan is de locatie. Die locatie wordt bepaald door fysieke kwaliteiten: water, uitzicht, klimaat, verkeersgeluid etc. en voorzieningen in de omgeving, zoals afstand tot winkels en scholen. Dit onderzoek gaat echter verder, en er wordt aangetoond, dat ook de ontwikkeling van de prijs verschilt en wel met de mate van stedelijkheid. Velzeboer vergeleek daarvoor het aantal adressen per km2. Meer dan 2500 adressen per km2 is zeer stedelijk, minder dan 500 adressen km2 is zeer landelijk.

Sinds 2000 heeft het platteland een waardestijging doorgemaakt van 22,6% in de onderzochte periode. Gebieden met de hoogste urbanisatiegraad noteerden een stijging van maar liefst 38,3%. Het cijfer voor heel Nederland is 30%.

Velzeboer ziet als verklaring dat er een trek is van het platteland naar de stad. Immers, waar meer vraag is, zullen de prijzen hoger liggen. De grondprijzen indiceren dit ook.
Dat is geen goed nieuws voor krimpgebieden.

Een ander recent onderzoek van RIGO, onder andere naar Zeeuws-Vlaanderen, toonde aan, dat een relatieve prijsverlaging een van de eerste indicatoren van krimp is. De conclusie daarvan was, dat de woningprijzen in de beginfase van krimp een sterkere daling ondergaan, maar daarna stabiliseren op een lager niveau.

Voor Zeeland houdt de conclusie van Velzeboer in, dat je beter kunt investeren in een woning in Terneuzen of Vlissingen, dan in bij voorbeeld Veere of Schuddebeurs. Dit zal veel Zeeuwen een beetje raar in de oren klinken. Gelukkig wordt de keuze voor een woning niet in de eerste plaats afgemeten aan het economisch rendement op de lange termijn.

Mark Faasse

Arriverdeci Berlusconi

2011-11-13T15:28:00.000+01:00

Eindelijk is hij dan vertrokken. Voor velen een opluchting, de krant La Republicca zal feest vieren, maar een groot aantal Italianen zal het onverschillig laten. Men is er namelijk aan gewend dat politici en bestuurders het niet zo nauw nemen. Ik zag in Napels bij een restaurant een hoge politieofficier in een fraaie dienst Alfa Romeo aankomen, met een nog fraaiere dame, waarvan ik zeker wist, dat het zijn dochter niet was. Zelfs de sterke arm der wet in uniform laat weinig aan je fantasie over wat hun hobby’s zijn.
Bettino Craxi, voormalig premier namens de socialisten woonde de laatste jaren van zijn leven in Tunesië en kwam Italië niet meer in. Hij had geen zin om 8,5 jaar in de gevangenis te verblijven.
Zijn de dagen van de Romeinse decadentie dan weer teruggekeerd in Italië? Elke zondagavond besteedt het journaal van RAI Uno aandacht aan de Heilige Mis waarin de Paus voorgegaan is. Die dingen bestaan gewoon naast elkaar.

Berlusconi is 4 jaar jonger dan mijn vader. Een van de zorgen van mijn pa is dat de batterij van zijn elektrische fiets na een jaar nog maar de helft van zijn vermogen heeft. Ik neem aan dat Berlusconi over 4 jaar zich nog steeds geen zorgen zal maken over zijn fiets en ook niet in de gevangenis wasknijpers in elkaar zal zetten. Een dag na zijn aftreden werkt hij al weer aan zijn comeback. Dan ben je op 75-jarige leeftijd wel erg vitaal. Over zijn vitaliteit zullen vriend en vijand het eens zijn.
In het Financiële Dagblad van gisteren stond een analyse van de problemen van Italië en dat is dat er te veel regels en te veel instanties zijn, die overal wat van willen vinden. Voor mijn huisje in Italië wilde ik een vergunning voor het vergroten van een raam aan de achterzijde. Je moest net zo veel papier indienen als voor de bouw van een woning. In Nederland bel je een timmerman op.
Wat wel mooi is, is dat de politiek aan de andere kant toch wel dicht bij de burger staat. In Bajardo, het plekje van mijn tweede woning, is er op pakweg 250 inwoners een gemeenteraad en een gekozen burgemeester. Toen ik Jose (zonder é) Littardi voor de eerste keer ontmoette, reed hij in een Ferrari Fiorano, een vrij nieuw model. Hoe kan dat met een traktement van 800 euro, wat hij weggeeft aan een minder begaafde jongen om de straten in het stadje schoon te houden. De burgemeester is een kerel van bijna 2 meter, in alle opzichten een tegenpool van Berlusconi, maar eveneens succesvol in zaken. Hij opende zelfs met zijn vrouw Rita, een hardwerkende onderneemster en bekroond patissier, een restaurantje bovenop de berg in dit verlaten stadje. Een zeer onzakelijke beslissing.
Wij proberen Italië te meten met onze Noord-Europese normen en waarden. Dat is weinig productief. Laten we genieten van dit uitzonderlijk mooie land en het heerlijke eten.

Mark Faasse

Credit Lyonnais

2011-11-10T15:23:00.001+01:00

staat er nog steeds op de gevel van een prachtig historisch gebouw in het centrum van Lyon. 110 jaar geleden was het de grootste bank van de wereld. Een kleine 20 jaar geleden ging het helemaal mis, er was te veel geld geleend aan een Hollywood studio en uiteindelijk is deze bank overgenomen door Credit Agricole, zeg maar de Franse Rabobank. (What’s new Pussycat?)
Op reis naar Italië maakten we een stop in deze op een na grootste Franse stad en dat beviel goed. Je kunt kiezen om er omheen te rijden of dwars door, en dan passeer je op pakweg 100 m het centrum. Een hotelletje was snel gevonden en niet duur en parkeren is geen probleem. Opvallend was dat de mensen zo aardig waren in zo’n grote stad. De Françaises droegen zoals gewoonlijk een blauwe streepjesblouse met donkerblauw vestje, maar de rokjes waren erg kort, waardoor hun mooie benen goed uitkwamen op de lage ballerina’s (platte schoenen).
Het is een rijke stad, met een rijke historie, met nog veel Middeleeuwse gebouwen, zoals de grote romaans-gothische kathedraal van St. Jean (Baptiste). We zagen daar de liturgie van de vorige zondag liggen en het viel op dat ze blijkbaar het zelfde Bijbelrooster volgen als bij ons in de Protestantse Kerk.
Lyon is ook een culinaire stad, en opvallend zijn de vele patissiers, met kleurige etalages. We kwamen in een winkel van meer dan 100 m waar alleen maar honing en afgeleide producten werden verkocht.
’s Avonds lekker gegeten in zo’n restaurantje met een bank langs de wand en kleine tafeltjes daarvoor, die maar 10 cm van elkaar staan. Het is wel makkelijk om dan even met je buren, die er blijkbaar vaker komen, te overleggen wat goede gerechten zijn. In de omgeving van het beursgebouw kwamen we in een prachtig authentiek café/restaurant terecht, La Manille, 33 Rue Tupin. Ze schenken mooie wijnen per glas en je zou niet verbaasd zijn als René en Yvette (Allo, Allo) daar plotseling uit een kast zouden rollen.
In het zuiden van het centrum komen de Saône en Rhône bij elkaar. Die buurt wordt Confluence genoemd en ik had me er wat moois bij voorgesteld, maar het is een lelijk uitziende omgeving, waar bedrijven gevestigd zijn. Ik geloof dat ze er toch iets moois van willen maken daar. Verder is deze stad, met mooie openbare ruimte en bijzondere kunstwerken alleszins de moeite waard.

Mark Faasse

Nea Dimokratia en de NVM

2011-11-05T12:56:00.001+01:00

Nea Dimokratia is de naam van de grootste Griekse oppositiepartij. De Grieken zijn de uitvinders van de democratie, maar in de jaren ’70 werden ze nog geregeerd door een kolonelsregime. Frappant is, dat vorige week de legertop ontslagen is. Papandreou mag nog even blijven en het ziet er naar uit dat de Griekse volksvertegenwoordigers iets gaan doen, wat niet de wil van het Griekse volk weerspiegelt; namelijk de door IMF en Merkozy opgelegde maatregelen uitvoeren. In een representatieve democratie moeten de vertegenwoordigers soms besluiten nemen, die zij noodzakelijk vinden, maar slecht liggen bij de achterban.

Binnen het CDA geldt in een aantal gevallen het One Man One Vote (OMOV) principe. Dat is natuurlijk best gevaarlijk, want een stemming kan dan beïnvloed worden door een toevallig hoge opkomst van voor- of tegenstanders van een standpunt. Toen het CDA vorige jaar over het kabinet Rutte moest gaan stemmen, werden de spelregels tussentijds niet veranderd, men hield vast aan het OMOV-principe en met een tweederde meerderheid werd ingestemd met het huidige kabinet. Een prachtig staaltje partijdemocratie, dat live op tv werd uitgezonden.

Binnen de NVM kennen we een gewogen stem per afdeling. Er zijn pakweg 3600 wonenmakelaars en de stem van Zeeland, waar we 55 leden hebben, telt dus voor 1,5%. Bij de landelijke stemming dient de vertegenwoordiger dan aan te geven hoe er binnen de afdeling gestemd wordt. Bij voorbeeld 60% voor, 40% tegen. Niks mis mee eigenlijk. Het lijkt op het OMOV-principe. Waar het echter mis gaat, is dat ook de stemmen meegeteld worden van de makelaars die niet de vergadering bezoeken en ook niet gestemd hebben. Daarbij komt, dat afdelingen vrij zijn om 100% voor of 100% tegen te stemmen. Het is haast onvoorstelbaar dat er zo zwart wit met voorstellen omgegaan wordt. Het bijzondere bij een stemming gisteren was, dat er afdelingen waren die compleet voor of compleet tegen stemden. Wordt de wil van de makelaars in Den Haag en Amsterdam, die 100% voor resp. tegen stemden, zo goed weerspiegeld? Waar blijft de verantwoordelijkheid van de individuele vertegenwoordiger, die daar zonder last of ruggespraak zit en alle argumenten afwegende de noodzakelijk beste keuze maakt? Wat de uitslag onbevredigend maakte (voor mij althans), was dat 1 grote afdeling het verschil had kunnen maken.
Het was sneu voor het bestuur, dat had er veel tijd in gestoken en was met een afgewogen voorstel gekomen. Een goed compromis, dat echter werd afgeschoten vanwege zaken die niet tot het eigenlijke onderwerp behoorden.
Degenen die de stemming wonnen waren hier ook niet blij mee.
Misschien toch nog eens kijken naar een nea verenigings dimokratia.

Mark Faasse

Huis onder water

2011-09-15T10:15:00.001+02:00

Zeeuwen denken hierbij terug aan de ramp in 1953 of de inundatie van Walcheren in 1944. Het is echter een term die ik kort geleden in het FD tegen kwam. Het betekent dat de hypotheekschuld hoger is dan de waarde van de woning. Als je dan je huis verkoopt, moet je geld meenemen naar de notaris; zo noemen we dat in makelaarskringen. De checklist van de NVM gaat er ook op in. Het vergt extra aandacht van de verkopend makelaar, want de bank ziet graag dat de complete schuld afgelost wordt bij verkoop.

Ga er vanuit, dat er op dit moment in Nederland enkele honderdduizenden woningen onder water staan. Woningen die gekocht zijn in de periode van 2005 tot 2008 en die inclusief 6% overdrachtsbelasting en overige kosten gefinancierd zijn. In die jaren werden er meer dan 200.000 woningen jaarlijks verkocht, maar ik veronderstel, dat niet iedereen maximaal gefinancierd heeft, of anderszins een potje (depot) heeft naast de hypotheekschuld. Zolang die mensen niet gaan verkopen en netjes hun hypotheekrente betalen is er niks aan de hand.

In de nasleep van de vorige crisis (1978-1982) ben ik begonnen in de makelaardij. Ik had ook mijn eerste eigen woning gekocht op het toppunt van de markt en verkocht die in 1983 met 10% verlies en als ik de verbouwingen nog eens meeneem, komt daar nog 10% bovenop. Overdrachtsbelasting en andere kosten (nog eens 10%) zitten daar niet bij. Het bijzonder grote voordeel was, dat mijn beperkte budget toen toereikend was voor een prachtige nieuwe woning. Ik kon hierdoor een hele goede ‘upgrade’ realiseren. Van sociale woningbouw naar de sjiekste wijk van Vlissingen.

Toentertijd waren er ook huizenbezitters die moesten verkopen en zij bleven met restschulden zitten van tienduizenden guldens. Een bedrag van HFL 50.000 was geen uitzondering. De Westland Utrecht Hypotheekbank was toen een van mijn opdrachtgevers en ik kan een uitspraak van mijn contact nog goed herinneren: Huiseigenaren die intelligent met de omstandigheden omgingen hadden een net zo grote restschuld, maar er gebeurden geen ongelukken mee. Er werden afbetalingsregelingen gemaakt, of de schuld werd bijgeschreven bij een nieuwe hypotheek. De rente daalde ook en zo ontgroeiden veel woningbezitters de crisis.

Overigens stond op enig moment ook de WUH onder water en die is toen gered door ING. Mijn boodschap voor mensen met natte voeten is om open te communiceren met de geldverstrekker en makelaar om zo te voorkomen dat het water tot aan de lippen stijgt. Het is noodzakelijk dat banken zich hierbij coulant opstellen.

Mark Faasse

Delay & Pray

2011-09-10T11:20:00.000+02:00

Pas geleden hoorde ik deze remedie om uit de financiële crisis te komen. Geen besluiten nemen, pappen en nathouden en bidden dat het op termijn wel goed zal komen.
Dat is toch enkele toontjes lager dan toen minster De Jager (overigens een goeie gozer) meer dan een jaar geleden stoer aankondigde dat de Grieken een flinke rente zouden gaan betalen en voor pakweg 50 miljard (Euro: geen Drachme) aan bezittingen zouden verkopen. Het zou de Nederlandse belastingbetaler geen geld kosten, want we leenden niet uit, maar stonden garant. We zouden er ook nog wel een miljardje aan over houden. Toen al kon je op je klompen aanvoelen dat de Grieken dit nooit zouden gaan redden. Daarvoor hoef je geen economie gestudeerd te hebben, alleen weten hoe de wereld in elkaar steekt. Die harde voorwaarden hebben niet lang stand gehouden en de rekening wordt alsnog gedeponeerd bij de belastingbetaler en de pensioenfondsen.

Ik ben niet opgegroeid met Delay & Pray, maar met het degelijke Ora et Labora. Naast bidden ook werken en juist niet uitstellen. De Europese regeringsleiders hebben hun geloofwaardigheid verloren met het nemen van maatregelen die geen maatregelen bleken te zijn. Iets doen is beter dan niets doen, maar voor Merkel en Sarkozy tellen de komende verkiezingen zwaarder en dat maakt hen onmachtig om iets te doen. Griekenland rolt langzaam maar zeker naar de rand van de afgrond. Op dit moment is de rentestand van 2-jarige Griekse obligaties 45%. Deze situatie is natuurlijk onhoudbaar. Het is bijzonder spijtig voor de gewone Griek, die het kind van de rekening wordt. Waar moeten die oude in het zwart geklede omaatjes straks hun gezondheidszorg van betalen?

Deze week kwam er een economische outlook van de Rabobank uit. Dat was niet zo best, maar werd op een vreemde manier besloten met de niet ter zake doende conclusie, dat we gezond waren en goed opgeleid en ons daarmee gelukkig moeten prijzen. In die optiek is het zo, dat de Grieken doorgaans beter weer hebben dan wij, en veel meer mooie eilanden. Daar moeten ze het dan maar mee doen, maar het is ook niet niks.

Mark Faasse

Gouden Handdruk

2011-09-08T11:45:00.000+02:00

Er is nog steeds geld te veel in Nederland. Al een jaar of 10 roept de politiek (ik heb er in mijn termijn als lid van Provinciale Staten ook aan meegedaan) dat de salarissen in de publieke sector naar beneden moeten. De Balkenende norm is de max. Een poosje geleden las ik een artikel in het Financiële Dagblad waarin gesignaleerd werd dat er maar weinig van terecht kwam. De meest uiteenlopende redenen werden genoemd, waarom het allemaal in dit specifieke geval niet mogelijk was om een salaris te verlagen. De meest verdienende ziekenhuisdirecteur was Paul Smits, en dat kwam omdat hij hard moest werken aan een fusie.
Zijn Maasstad ziekenhuis kwam negatief in het nieuws, omdat er enkele tientallen mensen overleden zouden zijn aan een ziekenhuisbacterie. Vorige week bleek uit onderzoek dat er 3 mensen hierdoor overleden waren en in 10 andere gevallen was er onduidelijkheid.
Meneer Smits heeft inmiddels afscheid moeten nemen van zijn baan, met een gouden handdruk van 2,5 ton. Dat is een van de consequenties van een jaarsalaris van 3,5 ton. Ze hadden hem beter minder kunnen betalen en vragen of hij bij zijn core-business bleef. Hoe lang accepteren we dit soort dingen nog?

Mark Faasse

Huizenprijs daalt niet in Zeeland

2011-08-23T17:06:00.001+02:00

Vandaag een positief bericht in onze eigen PZC, dat in alle provincies de huizenprijs gedaald was, behalve in Zeeland. Het gaat hierbij om het PBK, het Prijsindexcijfer Bestaande Koopwoningen, een door het CBS en kadaster geconstrueerde reeks. De PBK voor Zeeland was in een jaar tijd 0,8% gestegen.
Dat klinkt erg hoopvol, maar als je dan de site van het kadaster opzoekt, waar een en ander gepubliceerd wordt, dan zie je cijfers waar je geen touw aan vast kan knopen. Bij verschillende categorien woningen grote uitslagen zowel naar boven als naar beneden.
Als je zelf even de rekenmachine ter hand neemt, dan zie je dat er in de maand juli vorig jaar 316 transacties geregistreerd zijn in Zeeland en dit jaar juli 272. Dat is 14% minder. In juli 2008, vlak voor het begin van de crisis, werden er nog 434 transacties geregistreerd. Het percentage reken ik maar even niet uit.
Op dit moment is het belangrijker te focussen op het doen van transacties dan op een procentje meer of minder in de prijs.
De Rabobank is een van de betere voorspellers op de woningmarkt en die zagen de toekomst nog steeds somber in, zo bleek uit een recente publicatie.

Wat moet je nu hier mee als woonconsument, koper of verkoper?
Overleg met een deskundige makelaar, die een brede ervaring heeft en een goede kijk op de zaken. Iemand ook, die u niet naar de mond praat, maar een eerlijk advies geeft, ook als de waarheid een beetje ongemakkelijk is. In ieder geval zijn er voor kopers uitgelezen kansen om een goede slag te slaan.

En: er is hoop! De kadastercijfers betreffen de overdrachten die bij de notaris plaats vinden. Die komen ca 3 maanden nadat de makelaar een koopovereenkomst heeft gesloten. De verlaging van de overdrachtsbelasting van 4%, wat op een gemiddeld huis een voordeel geeft van ca. 10.000 Euro is hier nog niet in mee genomen. Deze is pas vorige maand ingegaan. De NVM verwacht dat hier een positieve impuls van uit gaat.

Mark Faasse

Veiligheid ongegarandeerd

2011-08-11T11:42:00.001+02:00

In Yerseke kan Mosselrock geen doorgang vinden, omdat het tegelijk plaats vindt met de mosselfeesten. Sinds de jaren ’70 gebeurt dit al zonder al te veel problemen, maar de veiligheidsregio, dat is een door de overheid ingesteld orgaan, heeft de beveiligingseisen zover opgeschroefd, dat het onbetaalbaar wordt om iets te organiseren. De reden: meerdere festiviteiten op een dag en daarmee te veel mensen bij elkaar.
Om min of meer de zelfde reden kan een dancefeest in Terneuzen geen doorgang kan vinden. Sommige jongelui daar zullen wel eens een pilletje slikken, maar de jongens (sorry: mannen) uit Yerseke hebben ook een reputatie hoog te houden.

In de berichten lees je steeds, dat de overheid zegt dat anders de veiligheid niet gegarandeerd kan worden. Kan die overheid überhaupt wel veiligheid garanderen? In mijn optiek is het een schijnveiligheid. De slachting in Oslo bewijst dat de acties van een psychopaat niet te voorkomen zijn. In Londen bleek dat een massa niet te houden is.

De overheid heeft de neiging alles te regelen voor de burgers, zodanig, dat ze steeds onzelfstandiger worden. Vervolgens kan die burger zich zelf niet meer redden. Laat die burger het zelf uitzoeken en meer voor zichzelf zorgen. Een poos geleden was ik in Leuven. De grootste Nederlandstalige universiteit zorgt daar natuurlijk voor veel cafébezoek, o.a. op de Oude Markt, een aaneenschakeling van horeca. Op elk café is met een bordje vanwege de gemeente aangegeven hoe veel mensen er in een etablissement mogen. Ik durf te wedden, dat als het ene café leeg is, en het andere vol, de meeste mensen toch in dat volle café binnen zullen gaan, ook als dat boven de door de gemeente ingestelde limiet is.

De overheid moet niet te veel pretenties hebben. Maak dat de burgers meer verantwoordelijk zijn voor hun eigen gedrag. Dat is veel toekomstbestendiger. Het levert bovendien minder kritiek op dat de overheid op enig punt gefaald heeft.

Mark Faasse

Op Noord-Beveland gebeurt

2011-07-12T18:27:00.003+02:00

het (niet) (meer). Het is regenachtig op dit moment, en de twee glazen Rioja, die je eigenlijk in november moet drinken, vrolijken me niet op, als ik de berichten in de PZC van vandaag lees.
1. Voetbalschool uit Kortgene vertrekt naar Vlissingen,
2. Boscompensatie bij Kortgene vindt plaats in Arnemuiden
3. Circus Belly Wien (leuk meisje dat kortingbonnen in de bus stopte) mag niet optreden in Kamperland.

Oef! Vorige week was de eerste rit van de cabrio-zomerbus en heeft de lokale Bay Watch een nieuw onderkomen gekregen. Dat is beter nieuws. Het nieuws over Noord-Beveland vertoont veel overeenkomsten met de aandelenbeurs, op en neer, maar wat telt is het uiteindelijke rendement. Laten we maar een voorbeeld nemen aan Johnny Hoogerland -ja op dit moment ben ik ook wielerfan - die ondanks de pijn en tegenslag stug door trapt. Hoogerland is een echte Ysenaar van vroeger, steunend op een meerderwaardigheidscomplex en neus in de wind. Een voorbeeld voor velen.

Mark Faasse

Sociale corrosie

2011-07-09T16:45:00.000+02:00

Onlangs zijn er weer enkele rapporten verschenen over krimp en wel over Groningen. Ganzedijk, het dorp dat van de aardbodem moest verdwijnen, kwam weer in het nieuws. Daar is door diverse overheden in geïnvesteerd. Er is gesaneerd, bijgebouwd enz. Mensen van wie de woning werd gesloopt kregen nette prijzen betaald. Kostenplaatje 2,2 miljoen Euro, betaald door overheden en ander publiek geld. In het rapport van SEV stond ook, dat vanwege de hoge kosten dit soort acties niet herhaald kan worden.
Een ander rapport Leven in de leegte over Noord-Groningen geeft aan, dat het niet de voorzieningen zijn die een dorp leefbaar houden, maar de sociale cohesie. De samenwerking van de bewoners om er zelf, met elkaar, iets van te maken.
Voor onze gemeente noem ik dat het Geersdijkse model. Geersdijk heeft nog wel een schooltje, en een klein dorpshuis. Verder een nostalgisch winkeltje en enkele kunstenaars. Met elkaar heeft het dorp een groot organiserend vermogen. Er is vaak van alles te doen, wat ook veel mensen uit de omtrek naar het dorp toe haalt.
In elk dorp struikel je over de makelaarsborden, maar op Geersdijk staan maar 4 woningen te koop, een poosje geleden slechts 3. (In Nederland staan 1 op de 20 woningen te koop).
Helaas zit de sleet er een beetje op. Mensen zijn zo verwend, er is zo veel keus om je vrije tijd door te brengen, het sociale leven is al zo druk; dit zijn redenen die je aan kunt voeren. Ik weet niet of dat de juiste redenen zijn voor deze sociale corrosie.
Mensen worden toch weer op elkaar, op de sociale omgeving terug geworpen. Van allerlei collectieve arrangementen zie je de budgetten terug lopen. Er zal weer meer, net als vroeger, gaan afhangen van de activiteiten van mensen onderling. Op zich kan deze verarming van het grote afstandelijke collectief een verrijking voor de samenleving van jou in je buurt betekenen.

Mark Faasse

Zeeuwse Woningmarkt klimt uit dal

2011-07-07T15:08:00.002+02:00

heb ik al eerder geschreven, maar ik denk dat het er nu echt van komt.

De vastgoedcrisis heeft er een kleine 3 jaar over gedaan om het dieptepunt te bereiken. Inmiddels neemt het aantal transacties toe en worden er ook weer meer duurdere woningen verkocht. De maatregel om de overdrachtsbelasting voor een deel af te schaffen betekent een verdere stimulans.

Zeeland deed het relatief goed
Zeeland is een van de provincies waar er meer verkocht werd. De woningmarkt als geheel is maar 60% van wat deze voor de crisis was.
De verlaging van de overdrachtsbelasting van 6 naar 2% betekent een korting van een kleine 10.000 Euro voor de gemiddelde huizenkoper. De verwachting is, dat dit voordeel ten goede komt aan de koper. Er staan heel veel woningen te koop en voor kopers zijn er zeer ruime keuzemogelijkheden. Daarnaast is de rente nog steeds aan de lage kant.

Prijsverschil tussen Zeeuws-Vlaanderen en de rest van Zeeland onverminderd groot
Zowel boven als onder de Westerschelde stegen de aantallen transacties.
Omdat de aantallen naar verhouding laag zijn, dienen we voorzichtig te zijn met de gemiddelden, maar op de Zeeuwse Eilanden spreken we van een gemiddelde prijs van ca. € 200.000 en in Zeeuws-Vlaanderen zo’n € 30.000 lager. Er worden substantieel meer vrijstaande woningen verkocht en dat is de oorzaak van de prijsstijging van het gemiddelde.

Stuwmeer aan woningen
Er zijn de laatste jaren meer woningen op de markt bij gekomen dan dat er verkocht werden. Er zijn zelfs eigenaren die de verkoop van hun woning uitgesteld hebben. Wat overduidelijk blijkt is, dat verkopers die een scherpe prijs vragen, hun huis sneller verkopen en ook voor een hogere prijs dan degenen die overvragen. Veel vragen = minder krijgen is het adagium.

Vooruitzichten
De woningmarkt en de bouw zijn de sectoren die het langst geleden hebben onder de crisis. Het ziet er naar uit, dat hier nu een einde aan komt. De woningbouw profiteert wel niet rechtstreeks van de verlaging van de overdrachtsbelasting, maar het is wel belangrijk dat kopers van een nieuwe woning de bestaande woning goed kunnen verkopen.

Mark Faasse

Achtentachtig! Prachtig ...

2011-07-01T23:23:00.002+02:00

als je zo oud mag worden met je kinderen om je heen in goede gezondheid. Vandaag hebben we onze tante Koos ten grave gedragen. Oud en der dagen zat sprak de dominee. Nu hebben we bij het woord zat associaties van te veel drank, of dat je iemand beu bent. Hier betekent het echter dat je genoeg dagen hebt gehad, dat je leven voltooid is.
Tante Koos was voor de crisisjaren geboren en vlak na de oorlog getrouwd met oom Johannes. Ze hebben heel lang gewoond op een schilderachtig boerderijtje aan de rand van de Zak van Zuid-Beveland. Onze neven en nichten waren daardoor ook wel een beetje vrijbuiters.
De kist van tante werd door mijn nichten de kerk binnen gebracht en naderhand door haar kleindochters uitgeleide gedaan. De dominee karakteriseerde haar als een rustige en kalme vrouw en die eigenschappen waren heel herkenbaar. Ze moet toch wel een hechte band geschapen hebben in hun gezin, want geen van de 5 neven en nichten is gescheiden. Dat is mij en mijn broers niet overkomen (gegund).
Blijkbaar kom ik uit een sterk geslacht, hoewel er 1 tante op 44-jarige leeftijd door kanker geveld werd. Je bent op zo’n dag blij dat je je ouders nog hebt, die in relatief goede gezondheid verkeren.
Op een dag als deze worden de familiebanden nog eens aangehaald. Dat is goed, maar dat zou niet alleen op begrafenissen moeten. Het is belangrijk om daar eerder aan te werken.

Mark Faasse

Champagne!

2011-06-30T20:12:00.001+02:00

De overdrachtsbelasting gaat voor een jaar met 4% naar beneden om de woningmarkt te stimuleren. Dat scheelt een flinke slok op een borrel voor de huizenkoper. Meestal drink ik prosecco, want dat is veel goedkoper dan champagne, en soms nog lekkerder ook, maar vanavond is het echt feest!
Omroep Zeeland belde me vanmorgen nog op over de geruchten hierover, maar er was nog niets zeker. Om een dergelijke maatregel in te voeren is 1 juli natuurlijk wel een mooie datum, dus lag het voor de hand, dat als er iets zo gebeuren, het vanavond zou zijn.
Ik keek net op het internet en zelfs de PvdA (Plasterk) bleek voor algehele afschaffing en als zij dat, als partij die traditioneel niet zo dicht bij de bewoner/eigenaar staat, al zegt, bied dat perspectief voor de toekomst.
De argumentatie om de overdrachtsbelasting in stand te houden is vaak dat het een compensatie is van het voordeel van de hypotheekrenteaftrek. We moeten ons realiseren, dat er bij elke woningtransactie een impuls voor de economie ontstaat van naar ik heb vernomen gemiddeld € 25.000. Als je daar de belastingen uithaalt, kom je uit op de overdrachtsbelasting voor een gemiddelde woning. Dan is een dergelijke maatregel budgetneutraal voor de woningen die anders niet verkocht zouden worden.
Dit is een enorme opsteker voor de makelaardij, want het kwartaal wat vandaag afloopt, is vermoedelijk het slechtste kwartaal sinds het uitbreken van de crisis 3 jaar geleden.
Collega’s, jullie gingen waarschijnlijk toch niet op vakantie dit jaar, maak je borst maar nat en ga er tegenaan voor je opdrachtgever.

Mark Faasse

Een Barre Reis

2011-06-30T11:44:00.000+02:00

Op Noord-Beveland kennen we het begrip ‘Katse reis’ voor een verre reis, naar een uithoek. Het Zuidbevelandse equivalent daarvoor is een Bathse reis. Onze vakantie begon in de Franse plaats Barr, aan de voet van de Vogezen, midden tussen de wijngaarden van de Elzas.
Hierdoor heb ik mijn mening over fransen in positieve zin bij moeten stellen. We hadden vanwege de lange wandelingen het diner in de hotels (1-3 sterren) van te voren geboekt en op 1 uitzondering na hebben we heerlijk gegeten. Uiteraard ook lekker gedronken van de Riesling en Sylvaner, die je zelfs bij vleesgerechten aangeraden krijgt.
Opvallend was ook dat het er zo schoon was. Geen rommel op straat, of in de natuur, en dat terwijl er heel weinig prullenbakken waren. De afwezigheid daarvan wordt in Nederland nogal eens gebruikt als excuus om je rotzooi maar weg te gooien, maar daar houdt je het bij je, totdat je er op een nette manier van af kan.
We zijn al vaak langs deze blauwe bergen gereden, op de weg van Straatsburg naar Mulhouse, maar nu keken we vanaf deze hoogten het Rijndal in, met aan de achterkant daarvan het Zwarte Woud. Veel prachtige stadjes met een veelheid aan Hans en Grietje-achtige vakwerkhuizen. Aparte structuren ook van de oude stadscentra, die gekenmerkt worden door boerenhofachtige bebouwing, toegankelijk via een poort. In Barr spreken ze een onverstaanbaar Duits-achtig dialect en er was een mooi café waar de zoon van René van ‘Allo, allo’ de tent runde vanachter een wit schortje en een morsige stropdas.
Op pakweg 6 uur rijden ben je in een prachtige omgeving, met ’s winters ook skihellingen (tot ca. 1400 m hoogte).
Het gedeelte met de wijn ziet er erg welvarend uit, maar dat geldt niet voor de hoger gelegen gedeelten, waar ik (beroepsdeformatie) woningen op 600 m te koop zag staan voor prijzen rond de € 30.000 (enig opknapwerk geen bezwaar). Nu begrijp ik ook waarom onze minister van financiën daar een tweede huis heeft. Bijna elk dorp van enige omvang heeft een farmacie, waar de fransen een deel van hun zorgmiddelen zelf inkopen. Verder uiteraard een boulangerie, die soms al om 4 uur ’s morgens open gaat om de fransen te voorzien van vers brood. Dat wil je om die tijd ook wel hebben, als je om 9.00 u aan de wijn of het bier zit.

Mark Faasse

Tweede Pinksterdag

2011-06-07T23:48:00.000+02:00

is traditioneel de dag van de antikernenergie demonstraties. Indertijd reed ik met mijn eerste auto, een Opel Manta A 16S (met schuifdak) naar Doel om daar even sfeer te proeven en me vervolgens naar mijn favoriete Belgische stad (zelfs toen al) te spoeden. Tegenwoordig is het aantal antikernenergie demonstranten behoorlijk uitgedund, omdat mensen waarschijnlijk niet meer warm lopen voor protesten, of zoals in mijn geval, ze inmiddels voorstander van kernenergie geworden zijn.
Wat me ook opvalt, is dat je maar heel weinig meer hoort in het nieuws over Fukushima. Vol spanning keken we naar het nieuws dat het risico steeds een trede hoger ingeschat werd, maar nadat de hoogste trede bereikt was, hield het op met de berichtgeving. Tegenwoordig gaat het nieuws met betrekking tot Japan over de levertijd van nieuwe Toyota’s, die wat opgelopen is, of over de verliezen die Sony geleden heeft.
Ik vroeg me af, waarom Greenpeace niet meer rapporteert vanuit Japan, met in hun gevolg journalisten die graag gebeurtenissen opkloppen. Is dat omdat hun vliegticket anders zou verlopen, of de CAO geen buitenlandse reizen langer dan 2 weken toestaat, of omdat ze graag weer thuis voor de buis willen zitten, of omdat ze op het hoogtepunt van een ramp afscheid willen nemen, om zo bij het publiek de angst er goed in te houden? In Duitsland is dat laatste goed gelukt.
Als je vandaag op de website van CNN kijkt, zie je dat er bij 3 van de centrales in Fukushima sprake is van een meltdown, een van de ergste dingen die kunnen gebeuren met een kerncentrale. Toch valt de radioactiviteit in de omgeving erg mee: the fact that the amount of radiation leaked at Fukushima is but a fraction compared to Russia's Chernobyl disaster (CNN 7 juni 2011). Uiteraard is het noch te veel, maar laten we blij zijn dat het niet zo erg was als in 1986 in Tsjernobyl. Dat ongeluk is dus 25 jaar geëxploiteerd door de anti-kernenergiebeweging en achteraf lees je rapporten dat de directe schade toch meegevallen is. Misschien kunnen we ook concluderen dat de exploitanten van kerncentrales geleerd hebben van eerdere ongelukken en zo risico’s verbonden aan kernenergie weten te verkleinen.

Mark Faasse

Griekse hypotheek

2011-05-23T00:27:00.000+02:00

Ik ga aan mijn bank vragen of ik de schuld op mijn huis kan omzetten in een Griekse hypotheek. Dat heeft zo zijn voordelen: je mag zelf je tarief bepalen. Na enkele maanden rentebedenktijd mag je voor langere duur een lagere rente gaan betalen. Als je aandelendepot of je levensverzekering niet voldoende is om aan het eind van de looptijd de hypotheek af te lossen, zetten we de lening gewoon nog een aantal jaren voort. Was je Nationale Hypotheek Garantie afgelopen na 30 jaar? Geen punt. De Nederlandse belastingbetaler verlengt de garantie gewoon, waardoor je rentepercentage het laagst is.
Als je je lasten niet meer kunt betalen, dan verkoop je je caravan toch? OK, maar pas na de zomervakantie. Oh nee, doe maar na de herfstvakantie.
Opeens wordt me duidelijk waarom voor Nederlandse hypotheken de hypotheekrenteaftrek verminderd moet worden. Dat komt natuurlijk omdat we de blije bezitters van Griekse hypotheken hun feestje moeten laten voortzetten.

De werkelijkheid voor veel Nederlanders is anders. Ik hoor van gevallen dat mensen met een overbruggingsfinanciering (op 2 huizen) elke maand bij hun bankrelatie op gesprek moeten komen om uit te leggen hoe het er inmiddels bij staat. Die mensen weten in arren moede ook niet meer wat ze daar moeten gaan zeggen. Veel huizenbezitters moeten de eindjes maar aan elkaar zien te knopen en lijden in stilte. Dit is een zeer ongemakkelijke waarheid voor de politici en die debatteren dan ook liever over een onderwerp dat er niet toe doet.
Onze regering zou meer aandacht moeten hebben voor deze medeburgers, die op een of andere manier ook voor de Grieken moeten gaan betalen, maar zonder daar zelf in de zon te mogen zitten.
Wat ik van de Grieken weet, is dat ze een slechte betalingsmoraal hebben. Het is al lang geleden dat ik er was, maar veel huizen waren toen niet afgebouwd, omdat je pas belasting moet gaan betalen als het af was. Dat zal inmiddels wel veranderd zijn neem ik aan. Ik begrijp ook wel dat ze de Akropolis niet aan The Walt Disney Company zullen gaan verkopen, maar ze maken geen haast of zijn totaal onmachtig met privatisering.

In plaats van tegen beter weten in vol te houden dat de problemen rond Griekenland op te lossen zijn zou de Nederlandse regering beter energie kunnen steken in het op gang brengen van de woningmarkt.

Mark Faasse

Een kwart meer omzet

2011-05-15T16:40:00.000+02:00

rapporteerde de autobranche in het eerste kwartaal van dit jaar. De autoverkopen zijn de crisis ontstegen. Na een woning is een auto meestal het duurste kapitaalgoed dat een particulier verwerft. De autofabrikanten hebben zich de laatste jaren aangepast met zuinige en kleinere modellen. BMW kwam met de 1-serie, Fiat met auto’s met slechts 2 cilinders, maar toch veel power, Honda werd populair met een hybride. Als makelaar kijk je dan toch wel op, als BMW de grootste kwartaalwinst ooit rapporteert, maar jij kunt die helaas niet meer betalen.

Het blijkt dat het met name de modellen zijn, die voordelig in de belasting zijn, die goed lopen. Geen wegenbelasting, minder BPM, 14 of 20% bijtelling, de fiscus speelt een belangrijke rol. Dat die belastingkorting gegenereerd wordt door laten we zeggen milieuefficiëntie, is een bijzaak. Iedereen wil graag in een groene auto rijden, een paar petrol heads daargelaten, maar de keuze wordt gewoon gemaakt op basis van de pingelanten.

Daarom is het best een beetje naar om te constateren, dat er nu gesproken wordt over vermindering van de belastingvoordelen (hypotheekrenteaftrek) bij het kopen van een huis. Net of dat er inmiddels niet meer zo toe doet. Het succesverhaal van de autoverkopen bewijst anders.

De regering zit gevangen in zijn eigen akkoorden, waardoor er weinig initiatieven worden ontplooid om de woningmarkt los te trekken. Natuurlijk is het zo, dat de hypotheekrenteaftrek een middel is, en geen doel. Met de huidige marktomstandigheden voor ogen de komende jaren zul je dan toch creatief moeten zijn, om er wat van te maken, en als minder hypotheekrenteaftrek het middel is om een gezonde markt te creëren moet daar beslist aandacht voor zijn. Het is een publiek geheim, dat de NVM met de Vereniging Eigen Huis overleggen met Aedes, Woonbond en de NVB over maatregelen om de woningmarkt te stimuleren, bij gebreke van een krachtdadige overheid.
Want, wat is erger, minder hypotheekrenteaftrek, of de consequentie dat je je huis niet, moeilijk en/of voor een laag bedrag verkoopt. Het is overigens zeer de vraag of dit het dilemma is, maar omdat niemand met een goede oplossing komt, is het van belang om alle mogelijkheden met elkaar uit te diepen.

Mark Faasse

Ajax-fan

2011-05-14T21:10:00.002+02:00

ben ik al sinds ze Liverpool versloegen met 5-1 (7 december 1966). Voor morgen gaat mijn sympathie echter uit naar Twente. De tegenstelling tussen de pafferige tronies uit Amsterdam en de bolle koppen van de tukkers valt uit in het voordeel van de laatste. Ik heb ook meer met de doorleefde kop van de sympathieke Belgische coach, dan met de diepe oogkassen van Frank de Boer. Van de laatste kreeg ik vaak hartkloppingen als hij als laatste man op het nippertje een aanval van de tegenstander kon pareren, met alle geluk van de wereld.
Het Amsterdamse gezeik moet maar eens een keertje over zijn en in plaats daarvan moet de liefde voor het spel, en dan aanvallend, weer op de eerste plaats komen. Dan verdien je ook de eerste plaats in de competitie.
De laatste keer dat ik Ajax zag voetballen was in Milaan, tegen de club van Berlusconi. We waren er toevallig en kochten zonder enig gedoe om 18.00 u kaartjes in de Milan shop en waren keurig op tijd voor de Champions League wedstrijd. Ik had met Marianne afgesproken om Engels te spreken met elkaar, omdat we midden tussen de milanezen zaten. Er was echter helemaal niets aan de hand; allemaal voetballiefhebbers. Er waren zelfs milan-aanhangers, die een spandoek met San Marco ontplooiden, vele jaren nadat Van Basten vertrokken was.
Het enige gevaarlijke was de weg terug van het San Siro complex. Een donkere brede straat met honderden scooters die vrolijk (Milan won) de nacht in scheurden.
Eind vorig jaar was Ajax weer te gast bij Milan, en toevallig was ik er weer, met mijn ‘neefje’ Jasper. Hij wilde graag gaan kijken, maar ik koos er voor om die avond toch maar door te brengen aan de Middellandse Zee, in de Porto Antico van Genua.
Morgen kijk ik niet naar de wedstrijd, want wij hebben geen duur abonnement voor tv. De voetbalwedstrijden van Barcelona zijn ook meer de moeite waard om naar te kijken, en een aantal daarvan vallen wel binnen het abonnement. Ik geniet van het spelplezier dat zij ten toon spreiden. Ontspannen staan Messi en Xavi naar elkaar te lachen voordat een van hen een vrije trap neemt. Volgens mij wordt pas in de laatste 3 passen beslist waar die bal heen gaat. Lionel Messi is echt een antiheld, maar met de bal aan de voet scherp als een scheermes. Hij komt veel sympathieker over dan Christiano Ronaldo, ook een geweldige voetballer, maar naar mijn smaak te veel bling-bling en poeha.
Afijn, ben benieuwd wat morgen het meest gedronken wordt, Heineken of Grolsch.

Mark Faasse

Stroopwafeldiplomatie

2011-04-30T12:00:00.001+02:00

Een stroopwafel is een oer-Hollands product, lekker en goedkoop. Ik koop ze bij de C1000 voor ik geloof 89 cent. ’s Zondags na de kerk eet ik ze bij de koffie. Wat meer reformatorische mensen zullen waarschijnlijk een taartje nemen, maar dat is onhandig en dikt meer aan.
Stroopwafels worden ook in het buitenland erg gewaardeerd. Vrienden van me die in China gewoond hebben bevestigden dat. Als ik naar Italië ga, neem ik altijd wat stroopwafels mee voor deze en gene. Voor Pasen heb ik twee pakjes afgegeven bij het gemeentehuis aan Giancarla, de receptioniste, en tot op heden heb ik nog geen belastingaanslag gehad. In de restaurants die we frequenteren geef ik er ook regelmatig aan het personeel. Het is dan toch wel leuk, dat de vrouwelijke kok, met een knap Italiaans uiterlijk en goed geproportioneerd je de volgende keer herkent en vriendelijk toelacht. Je hebt dan het idee dat ze toch iets beter haar best voor je doet en of dat wel of niet zo is, het eten smaakt nog lekkerder.
Sommige mensen zullen het gênant vinden om iets weg te geven wat minder dan een Euro kost, maar het gaat om het gebaar, en om de moeite die je er voor doet. Dat wordt gewaardeerd en maakt het wat makkelijker om je zelf te bewegen.
Waarschijnlijk heb ik dat ook wel nodig, want een van mijn broers zegt dat ik niet voor diplomatie in de wieg ben gelegd.
Op Koninginnedag houden de ambassadeurs van Nederland recepties in ‘hun’ landen. Daar kun je als Nederlander zo naar toe, je wordt keurig begroet door een fraai uitgedoste marechaussee en je krijgt een hand van de ambassadeur die in galakostuum rond loopt. Zo’n diplomaat beweegt zich heel makkelijk tussen de mensen en als iets hem niet aan staat, draait hij zich om en gaat weg. Volgens mij hebben ze daar les in gehad.
Ik ben een keer bij zo’n bijeenkomst in Brussel (Tervuren) geweest, in het Koloniënpaleis. Wij sponsorden toen de Oosterscheldekreeft die daar genuttigd werd. Dat kon toen nog. Maartje Boudeling, kok van sterrenrestaurant Inter Scaldis kreeg een lintje. Ik heb me toen voorgenomen om daar elk jaar naar toe te gaan, leuk uitstapje naar Brussel, maar ach, koekhappen in Kamperland is ook leuk om naar te kijken.

Mark Faasse

Aldi-Alternatief

2011-04-28T23:04:00.001+02:00

Als je niet voor de komst van een Aldi naar Wissenkerke bent, kun je de vraag krijgen wat er dan in het dorp zou moeten gebeuren. De secretaris van de ondernemers van Wissenkerke sprak van een dood dorp. Ik vind dat nogal ver gaan, maar wat meer levendigheid zou welkom zijn.

Ik heb nagedacht over andere mogelijkheden in het centrum van dit dorp, want zo mag je die locatie op de hoek van de Voorstraat en Oostvoorstraat best noemen.

Met name in wat zuidelijker gelegen landen vind je overdekte markten. Die kunnen geheel of gedeeltelijk afgesloten zijn. Zo’n markt kan voor levendigheid zorgen, en ook voor bedrijvigheid van vele (kleine) ondernemers op ons eiland en daarmee goed zijn voor de werkgelegenheid en economie. Bovendien zou het ook een goede uitstraling hebben naar de middenstand van Wissenkerke.

Ik stel me voor, dat er streekproducten aan de man gebracht worden. Op ons eiland hebben we 2 bierbrouwers, een wijngaarde, kweker van groene asperges, visser op mesheften en er zal best nog meer zijn. Je zou dat aan kunnen vullen met kramen waarin mensen hun ambacht uitoefenen en ook verkopen. In mijn kennissenkring heb ik al 2 mensen die sieraden maken en een hoedenmaakster. Om het geheel meer body te geven zou je ook de ambulante handel daar moeten concentreren; dus de visboer en het rijdende kippenhok alleen vergunning geven om in Wissenkerke te verkopen. Vervolgens zullen er nog wel andere ondernemers op in willen haken. Er zou ook een plek ingeruimd dienen te worden voor exposities. We hebben op Noord-Beveland veel kunstenaars, maar er zijn misschien ook mensen die een interessante verzameling willen tentoonstellen.
In de zomer kan de rommelmarkt van voetbalclub Bevelanders daar plaats vinden. Nu Wissenkerke geen eigen voetbalvereniging meer heeft, is die barrière er niet meer. Wellicht dat er ook andere activiteiten zouden kunnen plaats vinden omdat het overdekt is.

Dit zou een stimulans kunnen zijn voor het toerisme, meer dan een Aldi, waar er al meer dan 460 van zijn in Nederland; en 7600 in Europa. Kleine ondernemers zouden nu wel kunnen profiteren van elkaars klanten op een centrale vestigingsplaats. Toeristen zijn geïnteresseerd in streekproducten.

Om tegemoet te komen aan gerechtvaardigde wensen van de buurt dient er veel aandacht besteed te worden aan de openbare ruimte. De omgeving dient ook aantrekkelijk te zijn als er geen activiteiten plaats vinden. En als er wel activiteiten plaats vinden, dient de logistiek goed geregeld te zijn, zodat de overlast tot een minimum beperkt wordt.

Mark Faasse

Venerdi Santo

2011-04-23T22:07:00.001+02:00

betekent Goed Vrijdag, of eigenlijk Heilige Vrijdag in het Italiaans. Veel mensen denken aan deze dag als het onderwerp van wel of geen vrije dag. In de zuidelijke landen van Europa speelt dat minder een rol, daar maakt het onderdeel uit van de Semana Santa, de meest rituele week, feestweek, van het jaar.

Ik herinner me nog van de lagere school, dat de meester of juffrouw meeslepend (hadden ze geleerd op de kweekschool) het verhaal van de kruisiging van Jezus vertelde, zodanig, dat ik er bijna van moest huilen.

Ik had vandaag een paars overhemd (paars is de kleur van de lijdenstijd: dress for the occaison) aangetrokken dat ik bij mijn neef Jasper had gekocht; niet slim fit, maar toch liet het zien, dat ik wat te veel van het goede leven geniet.
We hebben in Ceriana, Ligurië een bijzondere processie meegemaakt. Deze begon in de hoofdkerk van het dorp, bekend van Crespi olijfolie, en ging daarna langs de andere kerken.
Van elke kerk waren er kinderen en jongelui die voorop gingen met kruisen en die werden dan gevolgd door mannen die à capella (zonder begeleiding) zongen.
Ik ben wel eens op huizenjacht geweest in Ceriana, en ik vond het geen geweldig dorp. Het was in december en de zon verdween heel snel achter de bergen. Ik constateerde dat het niet zonnig genoeg was. Naderhand hebben we nog eens heel gezellig gegeten in een huiskamer restaurant, maar door de processie kwamen we op plekken die we niet voor mogelijk hebben gehouden. Allereerst zijn er een aantal zeer oude en bijzonder fraaie kerken. Het dorp is tegen een steile berg aangeplakt en heeft daardoor veel gangetjes en steegjes, maar ook verrassend fraaie openbare ruimtes.
Op een plek, langs de rivier staan 3 kerken bij elkaar. We liepen daar langs en zagen een bijzonder fraaie rechte laan, schuin omhoog lopen. Die ging weg van het dorp, dus namen we die niet. Toen we weer hoger waren, zagen we dat die weg van de kerken naar de begraafplaats liep. Van de kerk, rechtstreeks naar je laatste rustplaats over een rechte weg. Ik vond het een mooi en treffend beeld.

De deelnemers aan de processie namen wat rust, dronken wat, wijn voor de mannen, limonade voor de kinderen en ondertussen was ik hoger de berg op geklommen om met mijn 20* zoom foto’s te maken. Een van de 3 kerken stond in de steigers en ik dacht bij me zelf`: de paden en wegen zien er prachtig uit, met leuningen, goed geplaveid en fraaie straatlampen, maar de kerken laten wel te wensen over.
In de tijd dat de wegen flut waren, werden de kerken gebouwd en vervolgens prachtig onderhouden. Waar ben je nu beter mee. Ik zal u vertellen, dat op een Goede Vrijdag in Italië die vraag zich makkelijk laat beantwoorden. Zeker in het licht van de Eeuwigheid.

Mark Faasse

Marlborough Sauvignon Blanc

2011-04-19T23:05:00.000+02:00

De (mogelijke) komst van een Aldi doet nogal wat stof op waaien in onze doorgaans zo rustige gemeente. Volgens het rapport van deskundige Kardol is er geen distributieve ruimte voor de komst van een Aldi, en als deze er wel komt, zullen de andere supermarkten ca 2-7% omzetverlies voor hun kiezen krijgen.
Over dat laatste wordt nogal makkelijk gedacht. Er zijn mensen die op Aldi neer kijken omdat het een discounter is, en omdat de presentatie van de beperkte hoeveelheid producten niet geweldig is, om het maar eens netjes uit te drukken. Maar de kwaliteit van Aldi-producten is uitstekend.
Ik ben op onderzoek uitgegaan en ik wil natuurlijk niet de winkel uitlopen zonder iets te kopen. Ik nam een doosje wijn mee, bovengenoemd, uit Nieuw-Zeeland, voor maar € 3,99 per fles. Deze Marlborough Sauvignon Blanc is een populaire moderne wijn en ik heb daarmee kennis gemaakt bij een zakenrelatie, die een liefhebber is van Sancerre. Die zou ik iedere dag wel willen drinken, maar onder de 10 Euro heb je geen goede. Deze wijn van de Aldi is echt een prima alternatief!
De gemeente Noord-Beveland heeft in een persbericht geschreven dat de winkels op Noord-Beveland zo wie zo moeten moderniseren en in het licht daarvan ging ik op zoek naar deze wijn bij slijters en supermarkten op Noord-Beveland. Ik was benieuwd voor welke prijs ze deze aan zouden bieden. Aan die controle op prijs ben ik niet toegekomen, want ze hebben deze wijn niet op ons eiland. Dan lopen ze nu al achter en valt er een flinke slag te maken als ze moeten moderniseren.
Ik begrijp best dat de gemeente iets wil doen voor een dorp als Wissenkerke. Maar er is daar al een supermarkt van 300 m. Alle voorstanders van Aldi roepen dat de Attent er baat bij heeft als er een Aldi is. Er komen dan meer mensen naar Wissenkerke. Of die echter bij de huidige supermarkt gaan kopen is de vraag. Ik heb het idee dat de eigenaar daar niet van overtuigd is.
Zoals gezegd, gaan winkels op andere dorpen omzetverlies lijden. Hoe valt dat nu te rijmen met het staand beleid, waarin bij voorbeeld door de gemeente geld wordt besteed om in Colijnsplaat een verhuizing en vergroting van de bestaande supermarkt te realiseren. En vervolgens wordt alles, maar dan ook alles uit de kast gehaald om een grote concurrent te faciliteren. Hoe kun je dit tegengestelde beleid uitleggen?

Mark Faasse

Drieprovinciepunt

2011-04-17T18:33:00.000+02:00

Er zijn in Nederland diverse plekken waar de grenzen van 3 provincies samenvallen en gisteren ben ik er in een geweest, Woudrichem. Elk jaar wandelen wij de bloesemtocht in Geldermalsen en daaraan voorafgaand overnachten we in een plekje in rivierenland. Dit is toch werkelijk een van de mooiste stukjes Nederland. Er zijn stadjes waar je anders nooit komt, Culemborg, Leerdam, Asperen en gisteren dus Woudrichem, een prachtig oud vestingstadje aan de Waal en Afgedamde Maas. Een mooie geschiedenis en veel oude 16-17e eeuwse gebouwen. Het meeste is goed onderhouden. Ik was er lyrisch over.
Veel horeca, waaronder ook enkele leuke cafés, met daarin mannetjes die jou in enkele zinnen vertellen hoe de wereld in elkaar steekt. Dat Marco Kroon gerechtelijk achtervolgd werd stak hen zeer. Daarin hebben ze volkomen gelijk.
Het lokale bier overigens, wordt gebrouwen door een buurman van me. Het smaakt er uiteraard niet minder om.
Wat ik als Zeeuw niet wist, is dat er vroeger eb en vloed was, met een intergetijdeverschil van anderhalve meter. Nu schijnt dat nog zo’n 80 cm te zijn. Dan was er vroeger een bijzonder milieu, met echt brak water en daardoor ook een diversiteit in vis. Er kwam vroeger veel fint voor, die ook wel gestipte reuzenharing werd genoemd.
Tijdens de wandeling door pittoreske plaatsjes en plekjes langs de Linge weer heel veel grote en chique woningen gezien, waarvan er meer te koop stonden dan vorige jaar. Als makelaar heb je daar een zesde zintuig voor. Dan blijkt dat het nog lang niet goed zal komen, zelfs niet in een prachtig centraal gelegen gebied in Nederland.
In ieder geval heb ik met vele duizenden anderen genoten van een zonnig dagje voorjaar.

Resultaten behaald in het verleden

2011-03-30T10:05:00.004+02:00

bieden geen garantie voor de toekomst. Gisteren werden we verblijd door het bericht van woningmarktcijfers.nl dat de woningen in Zeeland de laatste 10 jaar met 67% gestegen waren in prijs en daarmee de koplopers in Nederland zijn.
Mooi bericht, nice to know. Wat schieten we hier mee op? In een oude vertaling van de Bijbel is geschreven Wie hoog staat zie toe dat hij niet valle.

Ik heb de aantallen transacties van woningen vergeleken voor de crisis (2007) met het jaar 2010. Die ziet u hier rechtsboven. Dan zien we dat die aantallen fors zijn afgenomen. De gegevens zijn ontleend aan het kadaster.

Wat opvalt is dat met name de aantallen in Goes en Middelburg onder de maat zijn gebleven. Komt dat omdat de prijzen daar aan de hoge kant waren? Steden als Terneuzen en Vlissingen, die als veel minder aantrekkelijk worden gezien, lopen wel gewoon in de pas.

Als je deze cijfers op je in laat werken, kom je tot de conclusie dat door die afname van verkopen je langer in een huis zult blijven wonen. Tot voor kort bleven Zeeuwen gemiddeld 21 jaar in hun huis wonen voordat ze het verkochten. Dat wordt op basis van deze gegevens gemiddeld 28 jaar. Nu is het zo, dat verhuizingen zorgen voor flinke economische impulsen in de vorm van bestedingen bij bouwers, woninginrichters, tuincentra etc. Dat moeten we dus ontberen.

Is het somberheid troef? Dat hoeft niet denk ik. We moeten de nieuwe realiteit aanvaarden als de enige beschikbare werkelijkheid en daarnaar handelen. Daarbij is geen plaats voor ongefundeerd optimisme, maar zeker wel voor professioneel positivisme.

Mark Faasse

Kamperland is cool.

2011-03-19T15:06:00.002+01:00

Kamperland is cool. Vet cool.
Misschien ben ik wel helemaal out of tune als ik deze termen gebruik.
Ik ben net in de jeugdsoos van Kamperland geweest. Het nieuwe gebouw is bijna klaar en de belangrijkste en misschien wel enige vrijwilliger, Richard Kouwer, was bezig de laatste hand te leggen aan het schilderwerk.
De communicatie tussen hem en de wethouder was niet altijd om over naar huis te schrijven, to put it mildly. Richard was uiteraard heel blij met het nieuwe gebouw, wat in de plaats kwam van een oud kleuterschooltje, maar het moest wel zoals hij het wilde. Het kostte de gemeente een paar centen, en vervolgens nog eens een budgetoverschrijdinkje, maar dan heb je ook wat. Binnenkort bij de jaarrekening eens aan de wethouder vragen waar dat geld vandaan komt en of dit allemaal wel zo kan.
Als je er binnen stapt waan je je zelf in een Parijse nachttent, althans dat stel ik me zo voor. Niet dat ik daar zelf kom natuurlijk.
Richard Kouwer heeft met gewaagde kleurencombinaties en afwerking zijn vakmanschap getoond en hij verdient een groot compliment. Ik verbaasde me over de veelheid en kwaliteit van de geluidsapparatuur en licht. Dit is gewoon eigendom van de soos zelve en is al sinds 1961 bij elkaar gespaard door mijn dorpsgenoten. Ze begonnen toen met 1 keer in het jaar een film te draaien in Renata, het voor-vorige dorpshuis. De films waren zwart wit en gingen over een jongen die naar het oordeel van de vader te min was voor zijn dochter, waarna het toch goed kwam.
Dat is verder door vrijwilligers uitgebouwd met andere activiteiten. Naderhand werd begin jaren ’80 een stichting opgericht, die blijkbaar nog steeds bestaat. Het wordt nu een sieraad voor de jongelui te Kamperland, die eigenlijk nergens anders naar toe hoeven te gaan als je dat zo ziet. Zo zie je maar waarin een klein dorp groot kan zijn. We hebben prachtige voorzieningen in Kamperland, nu de jeugd nog.

Mark Faasse

Sex ’n drugs ’n makelaars

2011-03-14T20:52:00.002+01:00

Vanavond liep ik voor de laatste keer door het kantoor waar ik meer dan 20 jaar geleden voor het eerst binnen kwam en een prachtig deel van mijn leven begon. Faasse & Fermont heeft op deze dag zijn koffers gepakt en is verhuisd naar Frans den Hollanderlaan 12 in Goes.
Op 6 december 1990 openden mij broer en ik daar onze eerste gezamenlijke onderneming, met 1 personeelslid, die inmiddels al meer dan 10 jaar mijn echtgenote is. In dit pand uit 1892 hebben we lief en leed met elkaar gedeeld, maar zijn bovenal succesvol geweest.
De locatie van dit pand is uitstekend, goed zichtbaar op een hoek. In de Wijngaardstraat kwam en kom je wel van alles tegen. Drugstenten, tattooshops, bordelen, vroeger zelfs een sextent in een voormalig gebouw van de Hervormde Kerk. Dominee Homburg had in de jaren ’50 daar de eerste steen nog gelegd. Wij hebben daar zelf nooit last van gehad. Wel heeft de politie een tijd de sleutel van ons pand gehad om ’s nachts de drugshandel te observeren.

Het pand was net ontruimd deze avond en ik ben stuk voor stuk alle ruimten doorgelopen. De grote bankkluis in de kelder, waar ons archief veel te hard groeide. De spreekkamers, waar we relaties voor het leven hebben gelegd en mooie deals hebben gedaan.
Het keukentje, type pronorm met een roestvast stalen blad met wafelmotief heeft al die jaren de zuivere koffie doorstaan.
Mijn kamer op de eerste verdieping, met uitzicht op de belangrijkste aanvoerstraat van het centrum, waar ik me de viceburgemeester van de binnenstad waande.
De gang, die ik nog samen met mijn ouders op een zaterdag geschilderd heb.
De achterdeur, waar ik ’s ochtends om een uur of 9 door naar binnen kwam, en zo vaak ’s avonds om een uur of 10 of nog later door naar buiten ging.
Mijn oma had het over opgaan, blinken en verzinken. Het is jammer, dat het nu zo slecht gaat in de huizenbusiness. Laten we het er op houden, dat het is weggelegd voor mijn opvolger Paul om in het nieuwe onderkomen opnieuw te gaan blinken. Dat verdienen hij en zijn mensen.

Als je een gebouw waar je met hart en ziel hebt verbleven achter je laat, dan dien je daar gepast afscheid van te nemen. Naast mijn vrouw, vrienden en familie houd ik ook van stenen. Dat is een tic van onroerend goed boys. In de huizen die ik bewoond heb, heb ik altijd nog een traan gelaten bij mijn vertrek. Vanavond was dat niet zo. Behalve de keer dat we in een café zijn doorgezakt met een voormalige wereldkampioen wielrennen uit Zuid-Beveland en enkele illustere gebroeders, heb ik er eigenlijk nooit geslapen. Dat is toch weer anders.

Het is achteraf toch prettig om te concluderen dat je ergens bijzonder fijn gewoond hebt, of in dit geval: heb mogen werken.

Mark Faasse

Bestuurlijke lafheid bestraft

2011-03-03T22:15:00.002+01:00

Het CDA heeft flinke klappen gekregen en die zijn hard aangekomen. Je kunt dan allerlei oorzaken zoeken, als verharding van de maatschappij, ontkerkelijking en de media doen het ook altijd verkeerd. Dat is allemaal niet zo productief. Natuurlijk ligt het voor een deel ook aan de landelijke politiek, maar dat ontslaat je niet van je eigen verantwoordelijkheid als lokale of provinciale bestuurder.

Beter is het om te kijken waar je het zelf hebt laten liggen. Dan heeft het CDA het op een aantal punten niet goed gedaan. Het meebesturen in o.a. het College van Gedeputeerde Staten werd als een soort geboorterecht gezien, en alles werd in het werk gesteld om dat voort te zetten. Zo heeft het CDA het mede laten gebeuren, dat er bij de provincie Zeeland pakweg een derde te veel ambtenaren zitten, blijkens een recent onderzoek. In het verleden heb ik vragen gesteld bij de verhoging van de provinciale belasting (opcenten van de motorrijtuigenbelasting). Er was altijd geld over, maar toch werd de belasting verhoogd, om de ‘belastingruimte’ niet kwijt te raken. Het rijk zou die zomaar in willen pikken. Nederland is een land met een voorbeeldige belastingmoraal. In landen als Duitsland en België, om maar niet te spreken over Italië, is het veel moeilijker om als overheid je geld binnen te halen. In ons land zijn we calvinistisch; ‘geeft de keizer wat des keizers is’. (Matt. 22, vs21)
Maar we hoeven ook niet meer te geven dan wat voor de overheid bestemd is. Zo is het CDA veel te makkelijk meegegaan met geldverslindende dossiers als de Ecologische Hoofdstructuur. Aan dit soort tekentafelprojecten werd meegewerkt, omdat het CDA bang was niet groen genoeg te zijn.

Ook werd vrolijk meegedaan aan allerlei sociale arrangementen, waarvan je van te voren zou kunnen weten dat die op termijn niet te betalen zijn en waarmee je mensen leert niet meer voor zichzelf te zorgen, maar onnodig afhankelijk maakt van de overheid. Er is onvoldoende oog geweest, zelfs een soort uitstelgedrag, voor het moment dat maatregelen terug gedraaid moesten worden.

Rentmeesterschap is een christendemocratische term, maar werd eenzijdig uitgelegd in die zin dat er nog meer geld moest komen voor projecten die allerlei wijsneuzen belangrijk vonden. Rentmeesterschap is ook zuinig omgaan met de jou toevertrouwde middelen en dat heb ik helaas te weinig gezien.

Bij het CDA verwijten we de PvdA dat ze geen goed programma meer hebben, maar zelf hebben we na de normen en waarden van Balkenende geen samenhangend idee meer geproduceerd hoe we met dit land om moeten gaan.

Herbronning vind ik een naar woord. Volgens mij behoort dit tot het jargon van een bestuurlijke kaste waarvan ik vind dat die afgeschaft zou moeten worden. Het is echter wel hard nodig om ons als partij te bezinnen op onze relevantie voor de samenleving en de toekomst.

Mark Faasse

AFM Bedankt!

2011-03-02T10:30:00.001+01:00

De Autoriteit Financiele Markten heeft de ING Bank een boete opgelegd van € 130.000 omdat de bank een aantal hypotheekleningen had verstrekt wat niet helemaal volgens de regels was gegaan.
ING gaat niet in beroep, terwijl ze aangeven dat de betrokken geldleners niet gedupeerd zijn geraakt. De acceptanten bij de ING hebben waarschijnlijk artikel 5 toegepast (door de vingers zien) en wellicht een iets te hoge hypotheek verstrekt of zo. Daarmee voldeden ze waarschijnlijk aan de wens van hun klanten.

Dit was tegen de regels van de ambtenaren van de AFM en dan dient er opgetreden te worden. Waaraan ontleen je anders je bestaansrecht. Voor ING is de hoogte van het bedrag natuurlijk een lachertje, maar ze zullen niet blij zijn met de publiciteit en het zal dus gevolgen hebben voor het toekomstig beleid van deze bank, en ook van andere geldverstrekkers.

Met enige weemoed denk ik terug aan de goede oude tijd, nog niet eens zo lang geleden. Er was een bank op een niet nader te noemen vissersdorp met een klok en als de directeur daarvan op zaterdagmorgen zijn gazon aan het maaien was, dan kwam er wel eens iemand langs om te zeggen dat hij een huis gekocht had en daar geld voor wilde lenen. Als je de hele week aan het vissen bent is het wel handig dat je op zaterdag iemand aan kunt spreken. Die bankdirecteur kende zijn pappenheimers en zonder al te veel formaliteiten (dossier??) werd de zaak geregeld.

Het kon nog mooier. Ik verkocht een keer een tweede woning in een niet nader te noemen bekende badplaats op Walcheren en ging met de koper, een duitser, naar de lokale cooperatieve bank toe. Hij wilde de helft van het aankoopbedrag lenen. We werden te woord gestaan door de onderdirecteur, want die sprak Duits en hij schreef alles op in zijn blok met gelinieerd papier. Ik had een kopietje meegenomen van de koopakte (toen nog anderhalf kantje) en de Duitse meneer moest zijn Ausweis laten zien. Auszahlung was 98,5%, maar er hoefde geen taxatierapport te komen en dan was er ook een halfje voor de makelaar bij. Na een half uur stonden we buiten en de klant had nergens een formulier in moeten vullen of zijn handtekening zetten. Hij voelde zich daar erg ongemakkelijk bij, want hij kwam uit de grote stad. Ik stelde hem gerust dat die dingen hier zo gingen en uiteraard liep die zaak op rolletjes. Ik geloof niet dat er zich in dit geval ooit een probleem voorgedaan heeft of dat die bank een te hoog risico gelopen heeft.

Wat de AFM nu doet, is het paard achter de wagen spannen. Met hun acties berokkenen ze veel nadeel, niet alleen voor mensen die nu nog een hypotheek rond moeten zien te krijgen, maar ook voor al die woningeigenaars, die de waarde van hun bezit zien dalen doordat het steeds moeilijker wordt om te financieren.

Mark Faasse

Hoog, hoger, hoogst

2011-02-23T22:20:00.005+01:00

In het Veerse Meer (jawel, in het meer) wordt een nieuw luxe hotel gepland, Palazz'eau geheten. Ik heb het vorige ontwerp nooit gezien, maar toen ging het om pakweg 3 bouwlagen en nu ligt er een nieuw mooi ontwerp, (te) ingetogen, maar wel met een hoogte van 7 bouwlagen. Dan spreek je al gauw over een hoogte van 22 meter. Nu geldt op basis van het Omgevingsplan Zeeland een hoogte van 12 meter. Er worden verschillende bezwaren geuit, ook door de gemeente Veere. Wat mij betreft moet die zijn mond houden, want 10 km verderop, zover mogelijk van het gemeentehuis in Domburg vandaan, wil de gemeente Veere het Nederlands hoogterecord van windmolens breken.

Een kenmerk van hogere ontwerpen is, dat ze slanker lijken dan wanneer ze lager zijn, bij een gelijke breedte. De beleving van een hoog gebouw is voor wat betreft de breedte gunstiger. Daarmee zal het overblijvende zicht op Veere en het Veerse Meer positiever ervaren worden.

In mijn tijd als lid van Provinciale Staten van Zeeland hebben we het huidige omgevingsplan vastgesteld, met daarin de maximale hoogte van 12 meter voor dit soort locaties. Dat was tegen het advies van de enige architect in de Staten, Willy Audenaert in. Hij pleitte er toen voor, om de hoogte van een gebouw niet door het meetlint te laten bepalen, maar door de omgeving en het ontwerp. Een gebouw stelt zijn eigen normen. We hebben ons toen stom genoeg laten overrulen door de ambtenarij, die van cijfertjes houdt en graag normen stelt.

Bij 2 andere projecten in de buurt van het nieuwe hotel, was die zelfde provincie zeer normatief. Voor het plan De Kamperduinen moest een tekening aangeleverd worden, waaruit moest blijken dat het niet zichtbaar zou zijn vanaf de weg langs het Veerse Meer. Door al het gedoe moest de kelder verder ingegraven worden, wat veel extra tijd en geld gekost heeft.

De welstandscommissie en andere deskundigen wilden een ander project, De Veerstoep te Kamperland ook hoger dan de norm van 12 meter, vanwege de functie van baken bij de haveningang. Ook dat werd sterk afgeraden door de provinciale ambtenaren. Ik vind het curieus dat er zo snel een omslag in het denken van de provincie heeft plaatsgevonden, maar ik juich het wel toe. De vraag blijft natuurlijk, of dit stand houdt in een planologische procedure. In Zeeland, Nederland, heeft men toch vaak de neiging om als je te ver boven het maaiveld komt, of in dit geval boven de Veerse Dam, je het hoofd af te hakken. Dat zou het ontwerp te kort doen.

Mark Faasse

Minder overheid is minder belasting

2011-02-11T23:54:00.000+01:00

Zondagmiddag viel mijn oog op deze verkiezingsslogan van de VVD. Ik moest toen terugdenken aan de kerkdienst van die morgen. Onze voorganger was Edward de Kam, directeur van Youth for Christ, met wie ik hier in Kamperland nog op school gezeten heb. In zijn preek ging hij ook in op fondsenwerving voor goede doelen; zij zijn een organisatie met 200 mensen in dienst en een veelvoud aan vrijwilligers.

Ik heb niet het idee, dat de directeur van YFC een hoog salaris geniet. Doet hij op zondag een preekbeurt als schnabbel of wil hij zijn boodschap ook in zijn spaarzame vrije tijd verkondigen? Mogelijk beide.

Dat staat in schril contrast met de hulporganisaties, die voor het overgrote gedeelte afhankelijk zijn van de overheid. Dit soort instituten zorgt behalve voor de behoeftige medemens ook goed voor zichzelf. Laten we het er maar op houden dat het in deze volgorde gebeurt. Het salaris van de Eveline Herfkensachtige directie is schaal 12 of hoger, want ze mogen toch minimaal net zo veel verdienen als een ambtenaar? Ik heb wel eens het idee, dat naarmate het salaris in deze sector hoger wordt, de werkzaamheden verminderen. Mensen beschouwen het als een baan met uitstekende arbeidsvoorwaarden en niet meer als een roeping.

De moderne ontwikkelingswerker is iemand die business class vliegt, bij voorkeur Air France vanwege het lekkere eten, en zich in Afrika voortbeweegt in een Toyota Landcruiser, vanwege de dubbele airconditioning. Vervolgens gaan ze bij hun terugkeer een rapport schrijven met als conclusie dat er nog meer geld besteed moet worden.

Er zijn nog steeds mensen die denken dat de meeste problemen op te lossen zijn met geld en nog meer geld. Bij afwezigheid van een probleem wordt dat toch uitgevonden, want het geld is er en moet besteed worden. Ik zal niet op de VVD stemmen, maar minder belasting en minder overheid zijn welkom. Was het niet Balkenende die daar in zijn eerste kabinetten mee kwam?

Mark Faasse

Duck Dating Site

2011-02-07T21:46:00.002+01:00

Dit weekend viel mijn oog op onze vijver. Er waren mannetjeseenden (woerden) die elkaar in het water bevochten, terwijl het vrouwtje waar het om ging, de andere kant op zat te kijken. Opvallend hoeveel koppeltjes er al gevormd waren. Veel eenden zaten al in paren bij elkaar.

Ik vroeg me af of er niet te veel zouden komen, en of dat de jonge eendjes een prooi zouden worden voor de rode kater van de buren. Ik heb in de lente vaak genoeg een lief jong eendje gered uit de bek van deze lustmoordenaar. Dikkie (speaking name) eet ze niet op, maar loopt er wel mee te showen.

Her en der zie je dat er van sommige dieren te veel komen. Een weiland met veel zwanen ziet er prachtig uit. De ganzenrestaurants (nog niet omgeploegd bietenveld na de oogst) zorgen voor een veelvoud van het aantal ganzen van een aantal jaren terug. Tegenwoordig eten ze in de winter in een dag een veld winterbloemkool leeg. Dat is niet zo prettig voor de betrokken tuinder.

Je leest overal dat er herten te veel zijn. Ik heb zelf eens in de duinen van de Mantelinge een grote kudde herten gezien, werkelijk een prachtig gezicht, maar misschien is het beter als het er wat minder zijn. Zorg op een nette manier voor instandhouding van een kudde van een redelijke omvang zou ik zo zeggen.

Waar we minder last van hebben, zijn de madeliefjes, die we weer in groten getale zijn bloeien in onze omgeving en daarmee een mooie voorbode van de lente zijn. Dat geeft toch weer een heel prettig en vrolijk gevoel. Als de consumenten nu net zo ijverig als de eenden een nestje gaan bouwen, wordt dat gevoel nog prettiger.

Mark Faasse

De Facebook Revolutie

2011-01-31T22:15:00.001+01:00

De gebeurtenissen in Egypte op dit moment worden ook wel gekenschetst als de Facebook Revolutie, omdat de oproep tot actie verspreid zou worden via Facebook. Op zich is dat bijzonder, in een land met pakweg 40% analfabeten. In Italië werd een massabetoging tegen Berlusconi opgezet door 6 bloggers. Nu is Berlusconi een brave borst vergeleken met Mubarak, maar blijkbaar lukte het toch via het Internet een menigte te mobiliseren.

Ik heb me overigens enkele weken geleden ook aangesloten bij Facebook. Ik zat al een tijd op Linkedin, waar ik nog niet veel meer doe dan mezelf linken aan mensen die ik ken. Verder zit ik op Hyves, sinds Balkenende zit elke zichzelf respecterende politicus, ook van het formaat (formaatje) Noord-Beveland op Hyves.

Een poosje geleden merkte ik echter dat deze netwerken ook voor je werken. Via Andre Smit werd ik uitgenodigd voor de open groep Bloemenriviera Italië op Linkedin. Het is toch wel erg handig dat je in een vreemd land kunt profiteren van de kennis en kennissen van mensen die daar al langer bezig zijn dan jij zelf. Probeer maar eens een goede loodgieter te krijgen in de buurt van Sanremo (een elektricien heb ik al). Via deze groep kom ik weer bij een clubje op Facebook, dat zich verzamelt rond mensen die daar een business hebben in verkoop en verhuur van recreatiewoningen. Hoe lang zou het duren voordat je daarmee in aanraking komt, aanbelt aan hun deur en een gesprek mee aanknoopt?
Een kennis van me heeft hier en daar wat huisjes, Nederland, Spanje en Oostenrijk en die verhuurt hij. Ik begrijp van hem, dat hij een website op Facebook heeft. Blijkbaar komt hij ook nog aan voldoende klandizie.

In Amerika wordt Facebook al meer aangeklikt dan Google. Hoe zal het met de Facebook Revolutie in Nederland gaan? Straks geen woningen meer op Funda, maar op Facebook? Of op Facebook in plaats van Google? Ik houd het er toch maar op, dat Funda zich goed zal vernieuwen en toonaangevend zal blijven.

Mark Faasse

Met cynisme schieten we niets op

2011-01-24T15:51:00.002+01:00

Over de pogingen van met name NVM-voorzitter Ger Hukker om de woningmarkt vlot te trekken wordt alom schamper gedaan. Ik las een redactioneel commentaar in mijn krant, wat blijk gaf van vooroordelen over onze beroepsgroep. Dit riep bij mij de gedachte op dat de betreffende scribent, rond de 60 jaar oud, met een wit T-shirt onder zijn overhemd en een te dikke buik van de riante, door de vakbond bij elkaar gebokste arbeidsvoorwaarden, gefrustreerd over de neergang van de PvdA, zijn gal wilde spugen. Maar misschien was het wel geschreven door een leuke vrouw met een koket rokje en hoge hakken.
Helemaal bont maakte Kees de Kort, dagelijkse commentator op BNR, het. Hij vergeleek de huizenbezitters met de houders van aandelen. Die kregen eind 2008 zware klappen te verduren en grote waardedalingen van hun bezit. Huizenverkopers moesten ook maar flink zakken met hun prijs, dan was de woningmarkt direct weer gezond.
Nu kan De Kort wel een snor hebben, maar verder zegt dat helemaal niets. De vergelijking tussen aandelen- en huizenbezitters gaat niet op. Een huis is een primaire levensbehoefte. Aandelen bezit je uit overvloed. Een halvering van de waarde van je aandelenbezit kun je wel even volhouden. Halvering van de waarde van je woning leidt tot enorme problemen.
Er is bekend dat er enkele tienduizenden mensen klem zitten met hun huis; vanwege scheiding, verhuizing, dubbele woonlasten, te hoge hypotheek, geen belangstelling voor hun woning enz.. Die mensen zouden acuut moeten verkopen, om hun problemen op te lossen of enigszins binnen de perken te houden. Er worden echter maar ca. 10.000 woningen per maand verkocht, dus het einde van de lijdensweg is voor veel gedupeerden nog lang niet in zicht.
Makelaars zijn bekend met die situaties en de meesten van ons voelen zich daar ook bij betrokken. Dat verklaart ook de houding van Ger Hukker, dat hij veel bespreekbaar wil maken, omdat we anders de komende jaren maar blijven aanmodderen. Het is natuurlijk zo, dat voor een makelaar niet de hypotheekrenteaftrek een doel is, maar een goed functionerende woningmarkt wel. Het zou prettig zijn, als ook andere actoren op de woningmarkt iets verder zouden willen gaan denken dan hun eigen belang. Tegen Kees de Kort zou ik willen zeggen denk eens verder dan je huurflatje in De Bijlmer, maar ik blijf naar je luisteren.

Mark Faasse

Loopgravenoorlog

2011-01-12T22:31:00.001+01:00

Vandaag had ik met de andere afdelingsvoorzitters van de NVM de kwartaalbijeenkomst over de woningmarkt, voorafgaand aan de landelijke presentatie morgenochtend 10.00 u. Wij zijn makelaars, dus houden ons netjes aan de opgelegde geheimhouding en er wordt dan ook niets van te voren gelekt.
Deze bijeenkomst wordt altijd voortreffelijk ingeleid door Ger Hukker, van wie je zou denken dat cijfertjes zijn grote hobby zijn. Wat deze bijeenkomsten ook zo aantrekkelijk maken, zijn de sprekers die daar uitgenodigd worden. Daar zijn coryfeeën bij als Eelco Brinkman en vandaag hadden we Hans Hoogervorst van de AFM en Karel Schiffer van de NHG.
Enkele highlights:
Hoogervorst van de AFM wil de hoogte van de hypotheeklening in relatie tot de waarde van de woning beperken. Dus een lagere ‘Loan to Value’ (LTV). Je mag daarom in de toekomst minder lenen van hen. Ze hebben onderzoek gedaan en daaruit is gebleken dat dit nagenoeg geen negatieve effecten op de woningmarkt heeft.
Schiffer van de NHG, wil op basis van gegevens van het NIBUD dat de kopers van een huis, de maximale hypotheeklast verminderen. Een lagere hypotheeklast leidt er toe, dat mensen minder kunnen lenen, dus ook minder voor een huis kunnen betalen. Ze hebben onderzoek gedaan en daaruit is gebleken dat dit nagenoeg geen negatieve effecten op de woningmarkt heeft.

Zo werkt het dus blijkbaar. Een organisatie kijkt naar zijn eigen functioneren en veegt zijn straatje schoon. Dat al die niet verstorende maatregelen bij elkaar opgeteld er voor zorgen dat de woningmarkt flink verstoord blijft, deert hen waarschijnlijk wel, maar blijkbaar hebben ze er geen boodschap aan.

Deze maatregelen zijn bedoeld voor nieuwe toetreders op de markt of woningeigenaren die doorstromen. Het raakt echter alle woningeigenaren die de laatste 10 jaar maximaal gefinancierd hebben. Die blijven door dit soort maatregelen zitten met een hypotheek die hoger is dan de waarde van hun woning. Dat is dan jammer, maar dat valt buiten de competentie van de AFM en NHG.

Gaat het nu zo slecht met de bestaande hypotheken in Nederland? Het tegendeel is waar. Er zijn 1,2 miljoen hypothecaire leningen met NHG. Daarvan ging het in 2010 in 1341 keer fout. Gemiddelde onbetaalde restschuld van € 30.000, een flink bedrag, maar als je ziet wat een goed functionerende woningmarkt doet voor de economie is het een te verwaarlozen bedrag. Het is veel minder dan de stimuleringsmaatregelen kosten en de NHG heeft nog een zeer grote buffer.

Schiffer had ook laten onderzoeken waar het fout ging in die 1341 gevallen. 18% door werkloosheid, 43% door (echt)scheiding. Dan heb ik een (te) simpele oplossing: meer leningen verstrekken aan alleenstaande zelfstandigen. Die kunnen niet scheiden of ontslagen worden. Weet je hoe moeilijk het is voor die mensen om een hypotheek te krijgen?

Het zou goed zijn als alle betrokken partijen uit hun loopgraven zouden komen. Een heleboel mensen kunnen geen huis kopen omdat ze geen hypotheek kunnen krijgen, maar hebben een te hoog inkomen voor een huurwoning. De regering doet niets, terwijl die de partijen rond de tafel moet zien te krijgen. Zoals ik al in een vorige blog schreef: Donner Do your Ding!

Mark Faasse

Het Biercomtoir

2010-12-28T14:00:00.000+01:00

Is de naam van het monumentale pand in het centrum van Middelburg wat mijn broer en ik gisteren verkocht hebben. Vaak hebben oude panden een eigen naam, en wij hadden wel een click met deze. Het pand was 12 jaar geleden gekocht voor de uitbreiding van onze makelaardij naar Middelburg. Door de opkomst van het internet zakte het aantal bezoekers van het kantoor zodanig, dat het geen toegevoegde waarde had om op een zichtlocatie te zitten, behalve voor degenen die er langs kwamen. Het was een toplocatie, maar als belegging was het niet top. In die 12 jaar heeft de waardeontwikkeling maar net de inflatie bij gehouden. Bij woningen zou die waarde verdubbeld zijn geweest. Ik heb dan ook in de loop der jaren enkele keren de verhoging van de OZB aan moeten vechten om de gemeente in het gareel te houden.

Onderweg naar de notaris, die resideert in een fraai pand van Vereniging Hendrick de Keyser, filosofeerden we over de prachtige stad die Middelburg is. Ondanks het zware bombardement in 1940 is het nog steeds een van de mooiste binnensteden van Nederland. We komen er te weinig. Het is een voorrecht om daar als makelaar te werken.

Er is nu nog 1 overblijfsel uit onze Middelburgse tijd en dat is de postbus met nummer 7. Volgens de joods-christelijke traditie is dit het getal der volmaaktheid. Ik was blij dat we indertijd dit postbusnummer hadden, want het hoort bij een gevestigd bedrijf. Ik heb het aangehouden, want je weet nooit … . Door de recente stakingen zal het belang van brievenpost verder afnemen, dus ik denk dat ik die postbus nu eindelijk maar opzeg. Toch met enige pijn in het hart, net als het afscheid van het pand.

Mark Faasse

Donner, do your Ding!

2010-12-24T12:13:00.003+01:00

De laatste tijd worden we met nieuwe vormen van woningnood geconfronteerd. Veel aandacht kregen de huurders van sociale huurwoningen die een inkomen van meer dan € 33.614 verdienen. Als ze willen verhuizen naar een andere sociale huurwoning komen ze slechts in aanmerking voor 10% van de vrijgekomen huurwoningen. Dat zal voor de meesten van hen inhouden dat ze moeten blijven waar ze zitten, omdat de overstap naar een koopwoning duur zal zijn, en ook omdat er minder aanbod is van duurdere huurwoningen.

Het andere geval van woningnood is het tegenovergestelde: mensen die niet van hun eigen woning afkomen. Sommigen hebben 2 woningen, een te hoge hypotheek, ze vragen te veel voor hun woning of er is simpelweg geen belangstelling voor hun pand. D. van der Wouw, onderzoeker van Scoop signaleerde dit type woningnood onlangs in Zeeland.

Deze 2 groepen van slachtoffers van woningnood zou elkaar perfect uit de brand kunnen helpen. Ongetwijfeld liggen deze groepen fysiek uit elkaar. Maar maatregelen die genomen worden, brengen totaal geen verbetering in hun lot. Eerder zijn die er op gericht om de bestaande situatie, waarin bijna iedereen blijft zitten, te bestendigen. Het wordt moeilijker om een hypotheek te krijgen. De marges op hypotheken zijn te hoog. Subsidies worden gekort.

Er is in Nederland altijd veel aandacht voor je, als je tot een groep behoort die in een hoek zit waar de slagen vallen. Op de woningmarkt echter ondervindt bijna iedereen die wil verhuizen op een of andere manier problemen. Nog afgezien van degenen wienr inkomen ervan afhankelijk is.
Het zou prettig zijn, als minister Donner, een intellectueel van formaat, die nu sinds kort ‘wonen’ in zijn portefeuille heeft, met samenhangend beleid komt en enkele gordiaanse knopen door hakt.
Op de huizenmarkt heerst een erg barre winter. Wellicht goed om alle rayonhoofden bij elkaar te roepen om samen een goede tocht te organiseren.

Mark Faasse

X-factor

2010-12-17T23:36:00.001+01:00

Ik heb deze week een screentest gedaan voor het programma Tv-makelaar bij Endemol. De NVM sponsort dit programma, waar 1 miljoen mensen naar kijken. Voor pakweg 15 nieuwe afleveringen werden makelaars gezocht. Ik en 44 collega’s hadden zich aangemeld. Dat zal het niet worden voor mij denk ik, maar ik vond het wel leuk. Om naar Amsterdam te gaan is zo wie zo geen straf voor mij.
We moesten een formulier tekenen, waarbij we afstand deden van alle rechten die we hebben in het kader van de Tv-makelaar. Je mag niet eens zelf reclame maken, als je op tv komt. Een zelfde formulier zullen ze voorleggen aan de deelnemers van talententesten als X-factor.
Ik moest daar ook aan denken in het gesprek dat ik had met de redacteur en regisseur. De meeste makelaars proberen op elkaar te lijken, vermomd in een grijzig pakje deftig. De diensten zijn veelal gestandaardiseerd en de courtage is aan de veel te lage kant. Waarom zou een potentiële klant eigenlijk voor jou kiezen?
Je moet een X-factor toevoegen aan de woningen die je verkoopt. Meestal houdt dat X-tra marketinginspanningen in, professionele fotografie of filmpjes op het internet. Maar je kunt ook meer waarde toevoegen aan het huis, met verkoopstyling voor het uiterlijk, of een verzekering tegen bouwkundige gebreken.
Ik heb de laatste tijd het idee, dat veel collega’s niet die X-tra stap willen zetten. Op dit moment hoef je geen moeite te doen om een woning in de verkoop te krijgen. Enkele jaren geleden was dat anders, stonden we te dringen bij degene die een huis wilde verkopen en probeerden we elkaar af te troeven.
Nu duurt de verkoop van een woning zo lang, dat je er haast moedeloos van wordt en omdat anderen toch ook (bijna) niet verkopen, zo lijkt het, heeft het geen zin, om meer moeite te doen. Zo bespaar je je opdrachtgever ook nog kosten die horen bij X-tra inspanningen.
Ik zou voor willen stellen om toch de X-factor toe te voegen aan je zelf als makelaar, je dienstverlening en de woningen in portefeuille. Alleen als je onderscheidend bent, zul je bij het huidige overaanbod succesvol zijn. Net als de deelnemers aan de contest op tv zul je continu je best moeten doen, en … blijven lachen als het niet mee zit.

Mark Faasse

Structurele leegstand in mussenflat

2010-12-04T16:27:00.002+01:00

Een jaar of 7 geleden heb ik een speciaal voor mussen ontworpen meergezinswoning gekocht en die op de eerste verdieping aan de oostzijde van mijn huis bevestigd. Die locatie komt voor uit welbegrepen eigenbelang, want ik wil ’s morgens graag wakker worden met het sympathieke geluid van die leuke vogeltjes.
Er heeft al die tijd nog geen mus vertoefd en toch zie ik die vaak in onze jonge wijk. Hier zal ik de fabrikant of leverancier voor aansprakelijk stellen, of wie dan ook in de bedrijfskolom, want zo werkt dat tegenwoordig.

Zo zit ik ook bij ons in de duinen in het broedseizoen te turen naar dwergsterns. Daarvoor is door Rijkswaterstaat een gedeelte met prikkeldraad voor iedereen afgesloten, ook buiten het broedseizoen. Ik heb er echter nog nooit een dwergstern een nest zien maken c.q. broeden. Ik zal Rijkswaterstaat dan ook adviseren om de bond van sternachtigen aansprakelijk te stellen. Of, en dat is misschien nog beter, de kosten van palen en prikkeldraad te verhalen op de lieden die dit verzonnen of geadviseerd hebben.

Ik ga hier geen negatieve uitlatingen doen over natuurbeschermers c.s.. Die hebben het al zwaar genoeg te verduren met dit kabinet. Maar ook hun vrienden van vroeger vinden dat ze doorgeschoten zijn. Ik citeer het vroegere Eerste Kamerlid van de PPR (voorloper van Groenlinks; voor de jonkies) Constant van Waterschoot, iemand waarvoor ik een hoge achting heb, die sprak over de paal- en prikkeldraad maffia. Daarmee doelend op groeperingen die onder het mom van hogere natuurdoelen (EHS) landjepik spelen.

Ik lees net in de krant dat de provincie Zeeland 2 miljoen betaalt voor 25 ha grond voor natuur. Dat lijkt me toch wel erg veel, 8 euro/m2 . Als we toch aan het aansprakelijk stellen zijn, dan doen we dat de provincie ook maar, voor het betalen van te hoge grondprijzen in het kader van natuuraankoop.

Mark Faasse

15 cl Hoegaarden

2010-11-26T15:51:00.000+01:00

Soms ben je verrast dat je zo plezierig als klant geholpen wordt. Een poosje geleden dronk ik een biertje op de luchthaven van Brussel. Een zeer beleefde jongeman, vermoedelijk noordafrikaans van huis uit, vroeg of ik een grote of een medium wilde. Nu heb ik altijd wel dorst, maar het was nog vroeg, dus doe maar een medium, maakte ik hem duidelijk. Met voldoening stelde ik vast dat hij het glas op zijn Engels voltapte, bijna geen schuim. Het was wel meer dan 2 keer zo duur als wat je in een Belgisch cafeeke betaalt, maar je weet, op een luchthaven zijn de prijzen altijd hoog. Een glas van 33 cl wat bijna overloopt van fris smakelijk witbier is prettig als je nog een tijdje moet wachten. Toevallig keek ik later op het kassabonnetje en zag ik, dat daar een glas van 50 cl Hoogaarden in rekening was gebracht. Mijn aanvankelijke blijheid over de klantvriendelijkheid sloeg om in teleurstelling en sarcasme over het gemiddelde uurloon dat een groot bedrijf als een luchthaven uit wil betalen.

Denk nu niet, dat je dat alleen in België overkomt. Ik rijd regelmatig naar het midden van het land, vanwege mijn lidmaatschap van de NVM en als ik dan op de terugweg weer lang onderweg ben, vind ik dat ik mijn fileleed mag compenseren met een gehaktstaaf uit de automatiek bij een benzinestation. Gelukkig leest Marianne mijn vrouw mijn blogs niet, dus komt ze er niet achter dat ik me daaraan bezondig. Je mag er meestal zelf een saus bij doen, en ik maak dan zelf een combinatie van fritessaus en mosterdsaus. Ik kan het iedere hongerige automobilist aanraden. Onlangs was echter de fritessaus op, maar er was een alleraardigste dame aan het schoonmaken, die het euvel spontaan constateerde en direct zei dat ze een volle emmer fritessaus ging halen. Daar wil ik wel even op wachten, maar dat duurde zo lang, dat mijn gehaktstaaf koud begon te worden. Ik kon ook niet om hulp vragen aan de kassa achter de kogelvrije ramen, vanwege de rij die er voor stond. Dus koos ik maar eieren voor mijn geld.

Als je klantvriendelijk wil opereren, moet je dat van het begin tot het eind doen. Zo hadden we onlangs tijdens een NVM-vergadering een discussie over de website funda. Deze site is zeer populair onder woonconsumenten en dat wil de directie daarvan graag zo houden. Maar de concurrentie ligt steeds op de loer. Niet iedere makelaar vindt, om begrijpelijke reden als je je eigen toko moet runnen, dat iedere andere aanbieder van onroerende zaken zo maar toegang tot funda mag krijgen. Aan de andere kant, als je wil blijven excelleren op de consumentenmarkt geldt er maar 1 ding: doen wat de klant vraagt. Een collega uit het Gooi herinnerde de vergadering er nog eens fijntjes aan, dat we een aantal jaren geleden ons denkpatroon gingen veranderen van pandgericht naar klantgericht. Klant is Koning! Dat geldt des te meer in de huidige ‘uitdagende’ tijd.

Mark Faasse

Grappa of grapje

2010-11-26T15:46:00.001+01:00

Op een van onze ontdekkingsreizen in Ligurië kwamen we in Ceriana een huiskamerrestaurant tegen met 3 tafels. We hebben daar lekker gegeten en gedronken. De wijn was door de eigenaar gemaakt. De olijfolie was van eigen olijven en bij de koffie kwam hij met een eigengestookte grappa. Die mocht hij echter niet verkopen, maar hij schonk hem wel in. Voor zover mijn Italiaans dat toestaat begreep ik dat hij geen vergunning voor destillaten heeft. Dat maakt het des te lekkerder, want al sinds Adam en Eva oefent de verboden vrucht aantrekkingskracht uit.
Om te tonen dat hij het echt zelf gedestilleerd had, liet hij een alambic zien, een apparaat dat in Nederland verboden is, tenzij je accijns betaalt aan de overheid.
Nu heb ik een hekel aan overvloedige regelgeving, maar dit was dan toch een van de voordelen. De grappa mocht niet verkocht worden, en daarom werd die gratis ingeschonken. Geen grapje.
Het is zelfs de vraag of het echte grappa was, want als er geen accijns voor betaald is, kun je je afvragen of het zo wel mag heten. Ik heb pas weer in het kader van mijn permanente educatie onder het gehoor van een jurist vertoefd, en die zij dat het niet gaat om de echte werkelijkheid, maar om de juridische werkelijkheid.

Zo zien we dat regelgeving los komt te staan van de echte werkelijkheid. Een goede vriend van me zegt altijd, dat als een regel niet werkt, je die af zou moeten schaffen. Wat echter gebeurt is, dat er dan nog meer regels bijgemaakt worden. En als die ook niet werken dan……. Daarmee krijgt regelgeving de functie van het in stand houden van de bureaucratie. Dus als we eerst de regels schrappen, dan zal ook de bureaucratie verdwijnen.

Vandaag kwamen megagrote hogescholen zoals InHolland negatief in het nieuws. Er is onderzoek gedaan naar het HBO, en het bleek dat op diverse fronten kleine hogescholen, vaak van confessionele signatuur, maar ook een IVA in Driebergen, veel beter scoorden, dan de grote lesfabrieken, waar zelfs het lesgeven niet lukt, gezien de teruggang in contacturen.

Klein is fijn; geef mij maar dat restaurantje met 3 tafels.

Mark Faasse

Gehaktballenbijeenkomst

2010-10-28T11:15:00.000+02:00

Er wordt vaak kritiek geleverd over een democratisch tekort bij de diverse overheden. Zaken worden geregeld in achterkamertjes. Daarbij ontbreekt het natuurlijk aan controlemogelijkheden, want er worden vaak geen verslagen van gemaakt, en aan transparantie, en dat laatste is een hoger doel dat we na streven.

In de gemeente Wissenkerke, pardon, Noord-Beveland, is het in de mode om besloten vergaderingen te organiseren. Niet dat er allemaal zulke heikele onderwerpen te bespreken zijn, of zaken die het publiek niet mag weten, maar vanwege de gehaktballen. Die besloten vergaderingen gaan vaak vooraf aan de openbare vergaderingen die om 19.30 u plaats vinden. Omdat het dan ongeveer etenstijd is, wordt er middels het onvolprezen eetcafe De Kroon gezorgd voor een broodje bal. Vroeger was dat kroket, maar de leiders van de coalitie en de oppositie konden elkaar vinden in de kwaliteit en de smaak van de ballen zoals die door de sympathieke waard Peter de Looff voorgeschoteld worden.

In alle landen bezuiden Nederland zouden ze hun neus ophalen voor een dergelijke hap. Ongetwijfeld zou zoiets niet eens in hen opkomen. Dit is natuurlijk niets wat in hun ogen op een maaltijd zou lijken. Gelukkig zorgt Marianne (echtgenote), bezorgd als ze is over mijn gezondheid, toch meestal wel voor een voedzame maaltijd, ook op een wat vroeger uur. Toch kan ik het niet laten om eenmaal plaats genomen hebbend in mijn raadszetel, toch een bal, zonder broodje, te consumeren. De geest is gewillig, maar het vlees is lekker zullen we maar zeggen.

Wat die ballen wel veroorzaken, is dat bij elkaar opgeteld, de tijd die we besteden aan besloten vergaderingen misschien wel langer is dan de tijd die de reguliere raadsvergaderingen innemen. Dat is in de regel 1-1,5 uur.

Er zijn gemeenten die altijd tot laat vergaderen. Balkenende kreeg bekendheid als raadslid vanwege een krokettenmotie. Als vergaderingen van de gemeenteraad van Amstelveen lang uitliepen, moesten er kroketten geserveerd worden.

Ik zou alle gemeenteraden in Nederland aanraden om voorafgaande aan de raadsvergadering een gehaktballenbijeenkomst te houden. Dan ben je tenminste op tijd thuis. Denk ook niet,dat we op Noord-Beveland alles buiten de openbaarheid willen houden. We hebben gevoel voor de bal.

Mark Faasse

Bier en democratie

2010-10-14T10:19:00.002+02:00

De dichter Riekus Waskowsky had het indertijd over bier en revolutie: in de Groningse studentencafés werd in de jaren ’70, naarmate de avond en de bierconsumptie vorderde de roep om revolutie, maar ook alleen de roep, luider.

Gisteren hadden we bij het CDA-Zeeland de lijsttrekkerverkiezing tussen Patricia de Milliano en Harry van Waveren. Daar zaten we bij het CDA nou net niet op te wachten. De broze eenheid zou in gevaar kunnen komen door de verschillen tussen de linker- en de rechteroever van de (Wester)Schelde, om in Antwerpse termen te praten.

Het bestuur had met de keuze van outsider Patricia de Milliano durf en lef getoond. Zij op haar beurt gaf duidelijk aan, dat het haar niet om de hoofdprijs van het Gedeputeerdenschap ging. Harry van Waveren voelde zich tekort gedaan en ging het duel aan.

In haar toespraak toonde De Milliano zich een vrouw van het volk, open, oprecht, eerlijk. Je voelt dat ze naast de mensen staat en dat kan electoraal van grote betekenis zijn. Voor Van Waveren stond er 4 jaar auto met chauffeur op het spel (waarom is de provincie ontrouw geworden aan het merk BMW?) en dat was te horen aan zijn stem. Hij had een intellectueel maar abstract verhaal, over de hoofden van de mensen heen.

Patricia won met een kleine marge, en dat kwam mede doordat Harry in Terneuzen nog een rekening had open staan, zeg maar aan de bar van de skihal. Harry was overigens wel bijzonder erg aardig geweest voor de gemeente Hulst met Perkpolder, maar dat kon de Zeeuwsvlaanderenaars niet vermurwen.

De telling duurde best lang, maar het wachten werd veraangenaamd door bier en wijn, waarbij ik me bedacht, dat als je het een beetje uitkient, je de contributie toch in vloeibare vorm terugkrijgt.

De vergadering had een happy end. Harry toonde zich een waardig verliezer, maar hij trekt voor zichzelf conclusies die niet van hem gevraagd worden. In elk geval bleek dat werkelijke democratie, de leden een echte keuze geven en niet een door het bestuur voorgekookt voorstel, een heilzame werking heeft. Proficiat Patricia!

Dubbele dip op de woningmarkt

2010-10-07T11:28:00.000+02:00

In het derde kwartaal van dit jaar zijn de woningprijzen landelijk gedaald, net als in het laatste kwartaal van 2008 en het eerste kwartaal van 2009; het begin van de crisis. Economen vreesden deze zomer voor een dubbele dip. Gelukkig kwam die er niet, maar helaas wel op de woningmarkt. Hoewel de woningen goedkoper waren, werden er minder verkocht. Dat geldt ook voor de Randstad, traditioneel toch de sterkste woningmarkt van Nederland.

Last in first out
Wat opviel, was dat de helft van de woningen die verkocht werden, niet langer dan 3 maanden te koop stonden. Daarvan was ook het verschil tussen vraagprijs en transactieprijs niet groot, minder dan 5%. Het blijkt dat kopers de eigenaren van woningen die nog dromen van prijzen uit 2008 negeren. Die woningen staan te lang en voor te hoge prijzen te koop.
Op de Zeeuwse eilanden is de voorraad te koop staande woningen toegenomen, wat er op wijst, dat de prijzen nog niet veel zullen verbeteren. De woningen hielden hun prijzen wel enigszins vast, maar wat heb je daar aan, als er geen transactie tot stand komt. De gemiddelde prijs schommelt rond de 200.000 Euro.
In Zeeuws-Vlaanderen bleef het aantal te koop staande woningen wel stabiel. Dat geldt ook voor de prijzen, die tot iets boven de 170.000 Euro kwamen.

Kabinet geeft hoop
De discussie over de hypotheekrente is voorlopig verstomd, nu het nieuwe kabinet een duidelijke keuze heeft gemaakt. In de verkiezingstijd had dit een duidelijk negatief effect op de verkopen. We moeten echter niet denken, dat nu deze factor ten gunste van de kopers gedraaid is, dit gelijk een positief effect zal hebben.

Het kabinet gaat met een andere maatregel huurders stimuleren een woning te kopen. Mensen met een inkomen boven de € 43.000 krijgen forse huurverhogingen voor hun kiezen en zullen wellicht naar de markt voor koopwoningen uitwijken.

Ook is er veel aandacht voor de banken, die de hypotheekklanten op dit moment te hoge rentes berekenen. De rente is al laag, maar kan nog lager als de banken genoegen nemen met lagere marges, zoals ze in het verleden gedaan hebben.

De conclusie is, dat het op dit moment voor een koper goede tijden zijn. De rente is laag en de woningen zijn voor lage prijzen te koop.

Mark Faasse

Who the f... is Ferrier?

2010-10-06T23:09:00.001+02:00

Wat ik erg jammer vond als lid van het CDA, is dat Ferrier en Koppejan niet op het eind van het bijzondere CDA-congres hadden toegezegd dat ze con amore instemden met de vorming van het door de PVV gedoogde kabinet.
Ze hielden de kaart voor de borst en dat gaf weer ruimte aan onder ander Hirsch Ballin, die de dag daarop onzalige ideeen opperde en de tweedeling binnen het CDA aanwakkerde.
Als je toch uiteindelijk akkoord gaat, zoals gisteren gelukkig bleek, had je de eenheid van de partij een dienst bewezen als je dat eerder had gezegd, direct na de stemming. In plaats daarvan wilde Ferrier haar moments of fame nog wat langer laten duren. Ferrier is vrouw en van niet-Nederlandse komaf. De combinatie van deze kenmerken is goed, om zonder verdere kwaliteiten, hoog te komen in de nomenclatura van het CDA. Ze zit al sinds 2002 in de Kamer en heeft bij de laatste verkiezingen 1200 voorkeursstemmen gehad.
Koppejan had er iets meer, een kleine 4000. Ook niet om over naar huis te schrijven en hij is nu de man die naar eigen zeggen Wilders gaat ontmaskeren. Waarom heeft hij deze grote woorden niet eerder ten uitvoer gebracht? Enige bescheidenheid zou hem sieren. Hoe kun je Wilders van een democratisch tekort beschuldigen als je zelf de mogelijkheid open houdt om tegen 74 anderen je eigen gelijk er door te drukken in de Tweede Kamer?
Laten we nu eens met z’n allen dit land een dienst bewijzen en gaan regeren. Deze poppenkast heeft al te lang geduurd.

Mark Faasse

Feest der democratie

2010-10-04T13:29:00.000+02:00

Zo noemde Maxime Verhagen het CDA-congres. Het was nog nooit eerder vertoond in Nederland, bijna 5000 deelnemers, en dat de hele dag live op de televisie. Ik kon het helaas niet meemaken, omdat de zaken van het meisje voor dit congres gingen, maar het begin heb ik gevolgd op TV. Hier werd geschiedenis geschreven.
Verhagen is er als er moeilijke klussen te klaren zijn. Het is ongelofelijk wat hij gepresteerd heeft. Onder grote druk staan, met een achterban die voortdurend probeert stokken tussen de spaken te steken en dan toch volhouden en doordouwen. Politiek bedrijven en een land besturen gaat van au. Hij heeft zich niet uit het veld laten slaan, maar is blijven lachen en heeft iedereen netjes te woord gestaan. Hij heeft vanuit een verliezerspositie het CDA toch een overwinning gegeven en dat had niemand anders zo gekund.
Een van de verwijten aan Wilders is dat hij funest is voor de democratie, maar het tegendeel wordt waar. In het polderende Nederland, waar consensus het belangrijkste doel lijkt te zijn, is er weer iets om warm voor te lopen, je zelf voor in te zetten. Zeker onder paars probeerde men verschillen te verdoezelen, maar gelukkig heeft Fortuyn daar een eind aan gemaakt.
Het regeerakkoord is er een, waar het CDA onder andere omstandigheden de vlag voor zou uitsteken. Zelfs het linksere deel van het CDA is op zijn wenken bediend (jawel!) door de PVV, met handhaving van een aantal sociale verworvenheden.
Het probleem wat overblijft is de anti-islam houding van Wilders.
Onlangs werd op de voorpagina van het NRC melding gemaakt van een onderzoek naar de radicale islam. De conclusie was, grof samengevat, dat radicale islamieten wezenlijk niet veel anders waren dan SGP’ers. Ik denk niet dat die onderzoekers veel streng gereformeerden in hun omgeving hebben, want het zou in die mensen niet opkomen om in de naam van hun religie te gaan moorden, of dit stilletjes toe te juichen.
In de jaren ’70 en ’80 ondergingen de gereformeerden dat er met God en gebod gespot werd door degenen, die nu de islamieten een warm hart toedragen. De enige reacties op deze pijnlijke blasfemie waren wat posters van de Bond tegen het vloeken.
Onderbelicht in het nieuws waren berichten over geradicaliseerde moslims, waaronder ook blonde Duitsers met blauwe ogen, die aanslagen voorbereiden volgens het recept van het hotel in Mumbai. Dit is een bericht wat velen niet willen horen.
Onze dominee sprak gisteren in haar gebed over een partij in verwarring. Dat lijkt het nog steeds te zijn, ook na de duidelijke uitspraak van het congres. Het ware beter als Koppejan en Ferrier zich daar democratisch en direct aan zouden conformeren. Hebben zij een beter alternatief?

Mark Faasse

De beeldvorming van Natura 2000

2010-09-25T11:06:00.001+02:00

Onlangs kreeg ik een brief in de bus van het Regiebureau Natura 2000 met het verzoek mee te werken aan een onderzoek naar de beeldvorming over Natura 2000. Ik kreeg deze uitnodiging in mijn functie als gemeenteraadslid.

Waarom is het nodig dat men onderzoek doet naar de beeldvorming en ‘eventuele ontwikkelingen daarin’. Ik zou zeggen: 'ambtenaren, voer gewoon je werk uit'. Maakt het uit dat er verschillend over gedacht wordt? Gaat de beeldvorming net als bij opiniepolls de werkelijke verkiezingen vervangen? Het is best wel slim van die groene jongens en meisjes als je de beeldvorming in de gaten houdt, want dat voorkomt dat je gaat overvragen en daar kun je in de toekomst last van krijgen. Maar als volksvertegenwoordiger merk ik op, dat zo het proces onttrokken wordt aan de democratische besluitvorming en daar ben ik voor ingehuurd, althans verkozen.

U begrijpt: mijn beeldvorming is er niet beter op geworden. Ik ben toch al de mening toegedaan dat wij in de Zeeuwse Delta de natuurcompensatie moeten ondergaan die afgedeald is bij de ontwikkeling van de Tweede Maasvlakte. Maar blijkbaar heeft men bij dit soort organisaties geld over, als men zich zulk onderzoek kan permitteren.

Dat geldt in den brede voor de overheid. (Geld over hebben.) Ik kreeg een prachtig boekwerkje toegestuurd: Zeeuws Position Paper ‘Zeeland is anders … interessant anders’. Het zag er werkelijk prachtig uit, met hele mooie fotografie en opmaak. Daar tussen items die men in Zeeland belangrijk vindt. Het is opgesteld in opdracht van de Provincie en wellicht ook gemeenten. De bedoeling is om de vorming van het toekomstig kabinetsbeleid op voor Zeeland gunstige wijze te beïnvloeden.
Denkt iemand nu werkelijk dat Rutte, Verhagen en Wilders of hun naaste medewerkers dit gaan lezen? Of dat Cohen, Pechtold, Halsema en Roemer het lezen omdat die wat meer tijd hebben?
Als bestuurder kun je dan weer net doen alsof je er alles aan hebt gedaan om je doelen te behalen. In elk geval leidt het wel tot instandhouding van de PR-buro’s en fotografen in Zeeland.

Het zou mij een lief ding zijn, als we bij de vorming van het kabinet genoeg aandacht krijgen voor een aan Zeeuwen toegerekende deugd: Zuunigheid.

Zeeuwse woningmarkt krabbelt uit diep dal

2010-07-08T11:01:00.000+02:00

De cijfers van de NVM zijn voor het tweede kwartaal van dit jaar een stuk beter dan die van het vorige kwartaal. Hopelijk is toen de absolute bodem bereikt en kunnen we nu verder bouwen.

Goed Nieuws
De aantallen transacties zijn toegenomen, met zo’n 15% en ook de prijzen zijn licht gestegen.
Als een markt slecht is voor verkopers, is hij goed voor kopers. Een koper heeft momenteel enorm veel keus.
De betaalbaarheid van woningen is verder toegenomen. De rente is wat verder naar beneden gezakt. Er zijn zelfs mogelijkheden op dit moment om geld voor 20 jaar vast te lenen voor 4,62%.

Slecht Nieuws
De hoeveelheid te koop staande woningen is gestegen. Op dit moment staan ongeveer 2300 bestaande woningen via NVM-makelaars te koop. In het voorbije kwartaal zijn daarvan 326 verkocht. Dat is slechts 14%. Dat houdt in, dat het met de huidige stand van zaken theoretisch gemiddeld 7 kwartalen duurt voordat de woning verkocht is.
Waar op dit moment pijn ontstaat is bij de tussenwoningen. Deze woningen zijn de goedkoopste categorie en de transacties daar liepen wel; mede veroorzaakt door startersleningen en koopsubsidie. De koopsubsidie is nu weggevallen en het voortbestaan van startersleningen staat onder druk. We zien bij deze categorie woningen een lichte prijsdaling en een toename van de verkooptijd.

De crisis op de woningmarkt is 2 jaar geleden begonnen. De woningen die twee jaar of meer te koop staan, blijken een kleine 20% in prijs te moeten zakken voordat ze verkocht worden. Nog steeds zijn er realistische verkopers die op de markt komen en een transactieprijs realiseren die binnen een marge van 5% van de vraagprijs ligt. Ook de verkooptijden voor deze woningen zijn relatief kort.

Een van de onderliggende negatieve factoren is onzekerheid, waardoor gegadigden een koopbeslissing uitstellen. De politieke situatie rond de aftrek van de hypotheekrente is daar mede de oorzaak van. Kopers doen er goed aan zich bij te laten staan door een externe deskundige, die veel vraagtekens weg kan nemen.

Frustratietolerantie

2010-07-08T09:01:00.000+02:00

Het kopen van een huis in Italië valt niet mee, zeker niet voor een professional die gewend is aan de Nederlandse manier van zaken doen. Het zal u verbazen, dat in de top 10 van landen waar Nederlanders een tweede woning hebben, Italië niet voorkomt. Dat ligt natuurlijk niet aan het prachtige land en mooie klimaat.

Als je voor de etalage van een Italiaanse makelaar staat, zie je in sommige gevallen nog steeds (gekleurde) correspondentiekaarten, jonge mensen weten niet wat dat zijn, met in viltstift enkele summiere gegevens. Modernere makelaars hebben een interieurfoto, met een vage adresaanduiding. Op het internet vindt u bijna nergens een concreet adres of een foto van de voorgevel. Dit wordt veroorzaakt door het gegeven dat in Italië makelaars geen exclusieve opdrachten hebben, in tegenstelling tot in Nederland. Door die exclusieve opdrachten zijn makelaars in staat om te investeren in marketing. In Italië loopt de makelaar het risico dat de opdrachtgever zelf verkoopt, of dat een andere makelaar het verkoopt. Daarom houden ze de adresgegevens geheim.

Door het systeem van exclusieve opdrachten, en de verplichting van de eigenaar om courtage te betalen, ook als hij zelf verkoopt, zijn de tarieven in Nederland onwaarschijnlijk laag. Op dit moment zelfs te laag. De meeste tarieven zijn tussen de 1,25 en de 2%. Sommigen zelfs onder de 1%. In Italië is het 3% voor de verkoper en 3% voor de koper. Exclusief BTW.

De makelaar kan door die geheimzinnigheid de bezichtiging niet op het adres afspreken, maar doet dat dan voor de kerk of zo. Vervolgens moet je bij binnenkomst een papier tekenen, dat je een eventuele aankoop ook via hen realiseert.

Men doet er alles aan om te voorkomen dat je gaat kopen. Althans dat gevoel had ik. Ik kreeg te horen dat ik niet gereageerd had na een vorige bezichtiging dat ik geen verdere interesse had. Ik heb daarna het mailtje nog maar eens gestuurd waarin ik dat wel deed. Je mag geen interieurfoto’s nemen. De makelaar weet bijna niets van de woning. Brochures zijn nog niet gemaakt omdat het pand zogenaamd maar net in de verkoop is.

Uiteindelijk wordt er dan toch overeenstemming bereikt, over een eenvoudige woning op een prachtig plekje met een mooi uitzicht. Je gaat dan geen voorlopig koopcontract tekenen, maar een voorstel tot aankoop. Daarin staat dat je je sterk maakt om het huis te kopen. Je moet ook een aanbetaling doen aan de verkoper, in mijn geval 15%. Dat moet je hier eens tegen een notaris vertellen, die begint spontaan te hyperventileren. Er staan geen boetebedingen in, maar als de eigenaar aan een ander verkoopt, schijnt dat hij het dubbele van je aanbetaling aan jou terugbetaalt. Je moet maar zien hoe je dat geld dan krijgt.

Het voorstel tot aankoop wordt bij de makelaar ondertekent. Dan moet je ook de courtage betalen. Kijk dat doet de makelaar daar beter dan hier. In Nederland moet je nadrukkelijk de courtage afspreken, maar in dit geval had ik niets getekend. Ik heb daar ook maar geen punt van gemaakt, omdat ik die mensen nog wel eens nodig zal hebben. Ik tikte na het ondertekenen keurig mijn aanbetaling af, en vervolgens de courtage van 3% excl. BTW. Van een deel van de aanbetaling betaalde de verkoper zijn courtage. Dat was minder dan ik zojuist had betaald. Daar werd niet geheimzinnig over gedaan. Toen ik naar de nota van de verkoper keek, zag ik dat het bedrag nog lager was.

Even later stond ik buiten, met een kopietje van in feite een offerte en een kwitantie van de aanbetaling en mijn portemonnee grotendeels leeg. Toch maar blijven lachen en hopen op een goede afloop.

Mark Faasse

Duvel, Palm, Jupiler, Hoegaarden

2010-05-27T17:57:00.000+02:00

Zijn de biermerken waaruit je kunt kiezen in het café-restaurant van het Universitair Ziekenhuis Antwerpen. Ik koos een wit biertje, uit opluchting dat het goed afgelopen was met mijn vader, dankbaar dat hij bewaard gebleven was. Hij zou die morgen gecateteriseerd worden in Goes, na 2 spoedopnames vorige week, maar hij kreeg een hartaanval en werd met de ambulance naar Antwerpen gestuurd, waar enkele uren later gedotterd werd en een stent geplaatst.
Spanning bij de familie natuurlijk. Wat opviel, was de aanpak van de Belgen. We hadden een algemeen nummer gekregen, maar werden direct doorverbonden met de juiste persoon op de afdeling waar hij net binnen gereden werd. Ook na de behandeling kregen we snel de juiste verpleger aan de lijn, die onomwonden vertelde wat er gebeurd was.

Tijdens het bezoekuur lag pa er helder bij, hij formuleerde vlot en nam scherp waar. De medische behandeling gaf hij een 10, maar hij vond wel dat Cypje, de kat van mijn broer, een betere verzorging kreeg dan hij. Nu is het wel zo, dat terrorist Cypje niet zo vorstelijk verzorgd wordt als Steijn, mijn katerpoes, maar zo slecht heeft hij het nu ook weer niet. Pa is geen zeur, en als je de over dit soort zaken druk maakt, ben je niet meer doodziek.

Op dit moment woedt in Zeeland de politieke discussie over een dottercentrum. Er is er een in Terneuzen en Goes wil er ook een. Daardoor is het ook een politiek besluit, dat ons vader naar het buitenland ging voor behandeling, en niet naar Terneuzen of Breda. Naar Terneuzen duurt het 50 minuten met de auto, Antwerpen 60 minuten. In Antwerpen is het een grote fabriek; mijn vader vertelde dat er in de zelfde operatiekamer nog iemand geholpen werd. Je kunt wel gezondheidszorg dicht bij huis willen hebben, maar tegelijkertijd wil je het beste van het beste en daarvoor is het noodzakelijk dat er routine is. En de aantallen die daarvoor nodig zijn, zijn in Zeeland te klein. Dat moeten we ons ook maar eens realiseren en geen achterhoedegevechten voeren voor plannen die niet te realiseren zijn.
Je moet wat verder reizen, maar in de regel is je verblijf in een dergelijk ziekenhuis van korte duur, dus is dat overkomelijk.

Huren is voor de dommen

2010-04-27T15:24:00.000+02:00

is de kop van een artikel in ESB (Economisch Statistische Berichten) van enkele jaren geleden. Ik heb het nog eens gelezen, omdat ik op zoek ben naar argumenten die er voor pleiten om toch ook in deze tijd een huis te kopen.

Voor het bewonen van een huis is er keuze uit 2 smaken. Huren of kopen. Als je wat luxer en ruimer wil wonen, is er in Zeeland eigenlijk geen keus uit huurwoningen. Dan ben je aangewezen op een koopwoning, tenzij je voor de korte termijn een tijdelijk leegstaand huis wil huren.

Velen voelen de pijn op de woningmarkt en zijn daardoor geneigd om hun lange termijn beslissingen af te laten hangen van de korte termijn. Iemand met een koopwoning verhuist in Zeeland gemiddeld eens in de 21 jaar. In dat licht beschouwd, doen korte pieken en dalen in de prijsontwikkeling er niet zo veel toe.

Voor de lange termijn geldt, dat je met een koopwoning niet alleen je woonlasten stabiliseert, bij een gelijkblijvende rente, maar dat je ook aan vermogensvorming doet.
Een paar rekenvoorbeeldjes:

Stel je hebt een huurwoning met een huur van € 600 per maand.
Bij een huurstijging van 2% per jaar wordt de huur dan over 30 jaar € 1.066 per maand.

Stel je hebt een eigen huis met een waarde van € 200.000 en een hypotheek van het zelfde bedrag. Laten we voor het gemak maar even aannemen dat je dan netto aan hypotheeklasten betaalt € 750 per maand. Als de rente gedurende 30 jaar gelijk blijft en we hebben evenals het bovenaangehaalde voorbeeld een inflatie van 2%; dan is je last over 30 jaar in Euro’s van nu € 417.
Je mag dat inflatiepercentage ook loslaten op de hoogte van je hypotheek. Die vermindert ook reëel in waarde door de inflatie en bedraagt na bij voorbeeld 20 jaar maar € 136.000 meer (Euro’s van nu).
Na verloop van 30 jaar heb je dan toch een mooi vermogen opgebouwd.

Je hebt groot gelijk als je zegt dat dit wel erg simpele rekensommetjes zijn. Het onderhoud is niet meegenomen onder andere. Maar nu kom ik terug op het artikel wat ik eerder aanhaalde. De conclusie van de schrijver, Loek Groot, universitair hoofddocent aan de Utrechts School of Economics, is dat bij een huizenprijsstijging per jaar van 4,5% je in feite gratis woont op een termijn van 30 jaar. Je lasten worden als het ware goed gemaakt door de stijging van de huizenprijs. In zo’n scenario en op die termijn is het best wel overkomelijk als de huizenprijzen af en toe eens in een dip zitten.

Mijn conclusie: neem voor de lange termijn ook beslissingen die bij die lange termijn horen. Degene die dat artikel zou willen lezen kunnen me een mailtje sturen, dan zend ik het naar je toe.

Mark Faasse

Zeeuwse Woningmarkt verslechtert

2010-04-08T12:19:00.002+02:00

Uit de recente cijfers van het 1e kwartaal van dit jaar blijkt, dat de prijzen zich niet gehandhaafd hebben in Zeeland. In vergelijking met een jaar geleden zijn ze gestegen, maar vergeleken met het laatste kwartaal van 2009 zijn ze gezakt. De verkoop van nieuwbouwwoningen trekt wel aan. Dit komt nadat ontwikkelaars hun product aangepast hebben: minder dure woningen.

Wat enorm achter blijft, zijn de aantallen transacties. Die zijn dramatisch laag. Deze worden veroorzaakt door te hoge vraagprijzen. De gemiddelde transactieprijs op de Zeeuwse Eilanden is 194.000 Euro. Dat is bijna 5% lager dan het vorige kwartaal. De gemiddelde vraagprijs is echter 256.000 Euro: een verschil van meer dan 24%. Er zijn in het eerste kwartaal van dit jaar 28 vrijstaande woningen verkocht. Er staan er 377 te koop. Dat houdt in, dat je rekening moet houden met een verkooptijd van zo’n 3 jaar. In de andere segmenten is het niet veel beter op de Zeeuwse Eilanden.

Onder de Westerschelde zijn de getallen ook niet geweldig. Daar is de gemiddelde transactieprijs traditioneel veel lager dan boven de Westerschelde: € 161.000. Het verschil met de gemiddelde vraagprijs (€ 202.000) is daar 20%. Ook daar worden heel weinig woningen verkocht. Om het nog even bij de vrijstaande woningen te houden. Daarvan zijn er in het eerste kwartaal maar 28 verkocht en er staan er 224 te koop, gemiddeld nu al langer dan een jaar. Bij dit verkooptempo zal het gemiddeld nog 2 jaar duren voordat deze verkocht zijn.

Opvallend is, dat woningen die nieuw in de verkoop komen voor scherpere vraagprijzen te koop worden aangeboden en dan ook vlotter verkocht worden.

Dat houdt in, dat de verkopers van woningen die al langer te koop staan, flinke verlagingen van de vraagprijs moeten overwegen. We zitten nu in een kopersmarkt, maar vele eigenaars van woningen zitten nog in de ontkenningsfase. Het ziet er niet naar uit, dat de markt dit jaar echt zal aantrekken.

Zeeland is een kopersparadijs geworden:
• We zitten op een laag prijsniveau. Landelijk is de gemiddelde verkoopprijs € 232.000.
• De hypotheekrente is sluipenderwijs wat gezakt, maar kan overigens nog veel lager
• een koper kan kiezen uit ca 27 woningen.

Over het hele land bezien waren de woningmarktcijfers positiever, maar met name aan de periferie waren er afwijkingen naar beneden, zoals in Zeeland.

Mark Faasse

Schaf de Pavlov-reactie af

2010-04-03T11:22:00.003+02:00

U weet wel, als het gaat vriezen, is er altijd wel een nieuwsitem dat er over gaat of in Friesland de rayonhoofden bij elkaar zijn geweest over de Elfstedentocht. Jaar in jaar uit het zelfde. Die vierkante kerels zeggen vervolgens datgene wat ze bijna altijd zeggen, maar dat maakt niet uit, er wordt toch naar de bekende weg gevraagd.

Het woord bezuiniging kan niet vallen, of we krijgen de Pavlov-reflex over de hypotheekrente. Wat ben ik blij dat die 20 ambtelijke werkgroepen nu naar buiten gekomen zijn met de meest uiteenlopende bezuinigingsvoorstellen. Het gaat nu niet meer alleen over de hypotheekrente. Allerlei groeperingen doen nu de wedstrijd wie het meest zielig is als er bezuinigd gaat worden, daarmee hopend dat zij buiten schot blijven.

Beste lezers, ik geef u op een briefje, mijn financiële situatie staat mij niet toe weddenschappen af te sluiten, dat de hypotheekrente zo goed als buiten schot blijft. VVD, CDA en PVV geloof ik ook stellen zich als zodanig op. Nu de SP het in de peilingen minder doet, hoeft de PvdA, waarvan het doctorandussenkader ook dikke hypotheken heeft, niet meer op dit onderwerp te hameren. Sorry Mariëtte.

Je hoeft geen econoom te zijn, om te beseffen dat dit wel het slechtst denkbare moment is om aan de hypotheekrente te tornen. Margaret Thatcher deed het in Groot-Brittannië, op een moment dat het economisch voor de wind ging, tegelijkertijd met een zeer forse belastingverlaging. Want dat zeggen ‘ze’ er nooit bij. Wij hebben de hoogste hypotheekrenteaftrek ter wereld, maar onze inkomstenbelasting staat ook in de top-3, van het verkeerde lijstje. Als je hierover besluit, moet je wel evenwicht bewaren.

Er is al het nodige gesleuteld aan de hypotheekrente. Ik loop al wat langer mee en gelukkig laat mijn geheugen me niet in de steek:
• geen aftrek meer voor consumptieve uitgaven
• geen aftrek meer voor een tweede huis
• beperking van de duur tot 30 jaar
• de bijleenregeling om oneigenlijk fiscaal voordeel te behalen

Met name die laatste 2 regelingen zullen in de toekomst voordeel opleveren voor ’s lands schatkist. Laat die Pavlov-honden op een ander erf gaan blaffen dan dat van de woningmarkt. Ze jagen de broodnodige kopers weg.

Mark Faasse

Chicken Sensation

2010-03-29T13:34:00.002+02:00

Ik heb het hier niet over de nieuwe burger van McDonald’s maar meer over de filmklassieker Rebel without a cause met James Dean. ‘Nobody calls me chicken’ sprak hij.
Ik dacht er aan, toen ik dit weekend op de Second Home International beurs liep. Ik zag daar uithangbordjes met outlet, eentje met een ‘echte’ aasgier met spoedverkoop.com en ik sprak een Belgische exposant die o.a. werkt met de URL bankbeslag.be . Verder veel bordjes met fikse kortingen. Allemaal bedoeld om de afwachtende en misschien nog wat bange gegadigde te verleiden tot koop.
Er was een Engels bedrijf, met een snelle verkoper, textbook salesman, die me meedeelde dat de Engelsen altijd de eersten waren met nieuw locaties en projecten. Dat kon ik wel beamen, maar of dat met de huidige koers van de Britse pond nog zo is, vraag ik me ten zeerste af.
Je kunt wel leren van die London based developers. Zo zag ik in Borovets, Bulgarije, dat zij bij appartementen de oppervlakten van de gemeenschappelijke ruimten omslaan en optellen bij de oppervlakte van het appartement. Het komt op mij over als een zwaktebod, maar gebeurt wel op een transparante manier, want de optelling staat op de prijslijst. En dan vervolgens in zo’n land toch nog 2000 €/m2 vragen.
Die Engelsen verkochten gewoon via het internet. Waarom zou je gaan kijken als het appartement er toch nog niet staat?
Ik ben iets te veel gewone makelaar, dus ga ik wel kijken. Ik wil wat kopen in Italië en daarom was ik twee weken geleden op Sardinië. Vorige jaar had ik op de beurs een project gezien, wat me geschikt leek. Ryanair bracht me er heen voor weinig en ik kon met enige moeite het project vinden. De tweede verdiepingsvloer was bereikt, maar het project was al maanden geleden stil gelegd. Heel toevallig sprak ik nog locale mensen, die nog geld moeten hebben van de ontwikkelaar.
Wat me ook opvalt daar, is dat hoewel het een prachtig gebied is, met een heel vriendelijke bevolking, er in maart nog zo weinig te beleven is. Het beroemde Porto Cervo aan de Costa Smeralda was uitgestorven. Misschien komt Berlusconi pas met Pasen.
In landen als Italië en Griekenland zijn de seizoenen erg kort. Iedereen gaat tegelijkertijd op vakantie. In Nederland en Duitsland is er meer sprake van spreiding en daardoor is er meer levendigheid in de toeristische gebieden. Van verhuurders aan de Zeeuwse kust begrijp ik dat de crisis geen negatieve invloed heeft gehad op de boekingen van vakantiewoningen. Die inkomstenstroom zorgt er wellicht voor, dat de prijzen van de tweede huizen in onze contreien redelijk op peil gebleven zijn.

Wereldberoemd in Amsterdam

2010-03-15T22:07:00.000+01:00

We hebben een turbulente week achter ons, met onverwachte gebeurtenissen.
Het begon met Camiel Eurlings, die de actieve politiek vaarwel zei. Vervolgens kwam daar Wouter Bos over heen, met de zelfde reden als Eurlings, en presenteerde zich enkele uren later de gedroomde opvolger voor de PvdA, Job Cohen.

’s Ochtends in de krant werd gesproken van een leiderschapscrisis in het CDA, en in de avondkranten van een meesterzet van de PvdA. Nu is het zo, dat in de PvdA de leider opstapte, en in het CDA bleef die gewoon zitten, met steun van het partijbestuur, waar alle provinciale voorzitters deel van uitmaken. Breed gedragen dus. Bos die koos in zijn uppie zijn opvolger, in tegenstelling tot de democratische traditie en debatcultuur van zijn partij. Vind ik eerder een teken van armoede dan van sterkte.

De spindoctors van de PvdA hadden hun werk beter gedaan dan die van het CDA. Het CDA voert goede campagnes, de PvdA net iets beter, behalve misschien in het tijdperk van Jack de Vries. Overigens heeft het CDA ook nog wel enkele outsiders achter de hand, die in mijn optiek een maatje groter zijn dan Cohen. Cees Veerman is er een van, ik heb hem 3 maanden geleden ontmoet en het is echt iemand in vorm. Het zou me niet verbazen als hij op de voorgrond zou treden. Maar vlak mensen als Piet-Hein Donner, Eelco Brinkman of Gerd Leers niet uit.

Bos vind ik een politiek natuurtalent. Hij weet bijna altijd de juiste snaar te raken, ook als hij overvallen wordt door een journalist over een nieuw probleem waar hij zich niet op heeft kunnen voorbereiden. Hij heeft goede looks, tegenwoordig met een stropdas aan kan hij zich ook in de financiële wereld vertonen en hij is gepolijst, maar niet glad. In mijn optiek stuurde hij de PvdA ook in de goede richting.

Job Cohen schijnt zo’n goede burgemeester geweest te zijn. Enkele jaren geleden werd hij in Time magazine genoemd als een soort voorbeeld-Europeaan. Rond 1980 deed Time ook een voorspelling over Wim Kok, toen vakbondsleider op de barricaden, dat hij wel eens de nieuwe premier van Nederland zou kunnen worden. Ze hebben toen ongelofelijk gelijk gekregen.

Cohen kon in Amsterdam de boel wel bij elkaar houden, maar de problemen met integratie zijn niet structureel aangepakt. Financieel is het gierend uit de klauwen gelopen met de Noord-Zuidlijn en het hebben van de hoogste parkeertarieven ter wereld wordt als een teken van beschaving gezien. Geen geweldig trackrecord.

Bijzonder veel journalisten werken en wonen in Amsterdam. Dat is volgens mij de oorzaak van het gejuich over Cohen. Voor degenen die ’s avonds niet het Parool lezen is Cohen gewoon een keurige nette man.

Mark Faasse

Never Change A Winning Team

2010-03-13T11:09:00.004+01:00

Noord-Beveland was vorige week de eerste gemeente in Nederland waar een college gevormd werd. Het was echt niet van te voren afgesproken, maar de mannen liggen elkaar goed. Ze zijn alle drie uit de vette zware zeeklei getrokken, gewend om met tegenwind te fietsen; ferme jongens, stoere knapen, maar dan wat ouder.

De bestendige oppositieleider haalde met zijn negatieve reactie veel nieuws, maar heeft naderhand toch excuses aangeboden voor zijn harde opmerkingen. Hij was in de laatste raadsperiode de primus, en maakte van zichzelf op een slimme manier een soort vierde wethouder. Voor het grootste gedeelte is men het wel eens op dit mooie eiland. Er was ook genoeg geld om leuke dingen voor de mensen te doen. Dat gaat binnenkort veranderen. Ik hoop dat er bij het verdelen van pijn ook eensgezindheid zal zijn.

Die eensgezindheid blijkt ook uit het gegeven dat Noord-Beveland een zelfstandige gemeente moet blijven. Dat zal misschien niet zo meevallen als je maar goed 7.000 inwoners hebt. Als er gesproken wordt over gemeentelijke herindeling zeg ik wel eens (uit de grap, maar ik heb weinig humor) dat ik daar niet tegen ben. Ik wil dan niet fuseren, maar weer splitsen naar vroeger, toen er een gemeente Wissenkerke (vernoemd naar de populaire burgemeester Wisse) en Kortgene waren. Met name in Wissenkerke waren de gebouwen en infrastuctuur op orde en waren de lasten laag. Iedereen vrolijk en blij.

Ik ben jaren geleden in Frankrijk in de kleinste gemeente van dit grote land geweest. Er waren slechts 24 inwoners, met een (gekozen) burgemeester en een tuinman. Dichter bij de burger kan het bestuur niet staan.

Grote gemeenten hebben grote problemen, zeker als 1 partij het gedurende lange tijd voor het zeggen heeft gehad. Ik heb 9 jaar in Vlissingen gewoond, tot enkele jaren geleden de grootste gemeente van Zeeland. De PvdA-kongsi van bestuurders en ambtenaren heeft een beleid gevoerd, waarmee deze gemeente in het bedrijfsleven technisch failliet zou zijn. Ze lachten projectontwikkelaars uit die serieuze bedragen wilden betalen voor het Scheldeterrein. Ze konden het zelf veel beter en zouden er veel geld mee gaan verdienen voor de stad. Eerst zouden er 1000 woningen gebouwd worden, maar de kosten liepen op, en die werden dan tijdelijk weggepoetst door meer woningen te plannen op het zelfde terrein. Inmiddels staat de teller op pakweg 1800. Je kunt beter in sprookjes geloven dan dat zoveel huizen daar binnen afzienbare tijd zullen verrijzen.

De schuld van Vlissingen is zo’n 190 miljoen, en daarvoor moet op dit moment 20.000 Euro per dag aan rente betaald worden. Als die bedragen maar groot genoeg zijn, dan heeft eigenlijk niemand in de gaten hoe gigantisch veel dat is. Stel dat ik daar nog zou wonen met mijn vrouw en de katerpoes, dan zouden wij elke dag 1 Euro per dag opzij moeten leggen voor deze rentebetalingen. Dat is dan bij elkaar 365 Euro per jaar. Daarvan kunnen wij kort op vakantie, weliswaar zonder Steijn (de katerpoes). Wie is er nou zo gek om dat te gaan betalen?

Een kleinere gemeente hoeft niet slecht bestuurd te worden, hoeft niet meer te kosten en je weet zeker dat het bestuur dichter bij de inwoner staat. Laten de burgers het blijven winnen van de boekhouders!

Mark Faasse

Krimpgebied = Kansgebied

2010-03-11T23:16:00.001+01:00

is de titel van een rapport wat door de NVM geschreven is, om de problematiek van Krimp te adresseren vanuit het perspectief van de makelaar. In de krimpgebieden is ca. 70% van de woningen particulier eigendom en die private personen hebben geen spreekbuis richting de overheid. De enige die daar wel aan tafel zit, is de woningcorporatie. De NVM-makelaar kan dit gat op een deskundige manier invullen.

Ik heb zelf meegewerkt aan de totstandkoming van dit rapport en me sterk gemaakt voor opname daarin van de tweede woning. We onderscheiden diverse soorten tweede woningen: de zomerwoning, de woning voor recreatieve verhuur en de deeltijdwoning. Met name de deeltijdwoning biedt kansen in de krimpregio’s. Men werkt elders 3-5 dagen en heeft daar ook een woning en de rest van de week wordt de quality time gespendeerd in de tweede woning. In die omgeving raakt men vervolgens ook sociaal verankerd en als de werkzame tijd afneemt, of afloopt, verblijft men full time in de voormalige deeltijdwoning. Ik woon aan de Noordzeekust en zie dit verschijnsel overal om me heen plaats vinden.

Ik verkocht op een gegeven moment een fors huis aan een alleenstaande oudere vrouw, een Nederlandse, die in Duitsland gewoond had, en op de Roompot een caravan had. Ik moet eerlijk bekennen, dat ik pas nadat ze bij de notaris ondertekend had, durfde te vragen waarom ze eigenlijk zo’n huis kocht. Ze moest er wel om lachen en zei dat ze zelfs haar auto bij ons op het dorp kocht. Dat deed ik nog niet eens. Ze nam deel aan het sociale leven en schonk zelfs een nieuwe piano aan de kerk. Dit soort mensen zijn een verrijking voor de gemeenschap.

Duitsers kennen een 1er en 2er Wohnsitz, maar veel toeristische gemeenten hebben hiervoor een allergie ontwikkeld, die een dieptepunt kreeg in het indertijd beruchte Kortgeense model. Hiervan werden beelden op de Duitse tv getoond dat een tweede huis van een brave Duitser verzegeld werd. Die wetgeving dateert echter uit de jaren ’70, de tijd dat men over minder vrije tijd beschikte, de bevolking als geheel ook jonger was en er minder (gespreide) welvaart was.
Wat ook een heel belangrijke rol speelde indertijd was de contingentering, een maximering van het aantal nieuw te bouwen woningen. De woningen die door buutendiekers gekocht werden, zorgden voor een prijsopdrijvend effect en op verminderde kansen van de locale bevolking om hun woonwensen te realiseren. Elke gemeente voerde wel een ander beleid en nu, 20-30 jaar later, zie je dat het allemaal toch niet zo veel uitmaakte.
Er is nu een nieuw tijdperk aangebroken , waar het bij nieuwbouwprojecten een noodzaak zal zijn om het concept van deeltijdwonen er in te betrekken, om een project te realiseren. Er moet immers in een bepaalde tijd 70% van de woningen verkocht worden, voordat men aan de slag gaat. Vooralsnog bespeur ik bij veel overheden koudwatervrees, maar laten we het vooral beschouwen als een kans.

Mark Faasse

Kiezers bedankt!

2010-03-04T15:45:00.001+01:00

Gisteren was het uur van de waarheid, althans de gemeenteraadsverkiezingen. Ik stond op een net niet verkiesbare plaats, maar zoals het er naar uit ziet, is er een gerede kans dat ik lid word van de gemeenteraad. Dat is afhankelijk of het CDA een wethouder levert of niet.
Mijn felicitaties voor winnaar Piet de Putter, VVD-lijsttrekker, die de beste was in het debat en voor Giel de Kanter die de VVD aanvoerde in een goede campagne.
We hadden een programma dat kort was, maar concreet en uitdagend. Verder hebben we leuke acties gevoerd, zoals de cd-appelactie bij de uitgang van scholen. Ik heb het vuur uit mijn sloffen gelopen en dat is toch beloond door een flink aantal kiezers, die hun stem op mij uitbrachten. Ik ben blij met die stemmen, helemaal tevreden toch niet, want ik had er graag meer gehad.
Wel blijkt dat wanneer je actief bent, er zaken gaan verschuiven. Ik zou het een volgende keer weer zo doen.
Nogmaals bedankt.
Mark Faasse

Get out the vote

2010-03-01T08:14:00.000+01:00

De laatste campagnedagen voor de verkiezingen staan voor de deur en we gaan er nog even hard tegenaan. Vorige week is prima verlopen; we kregen erg goede publiciteit met ons plan voor de 100.000 Euro woning voor jongeren. Bijzonder was, dat een deskundige uit onverdachte hoek (woningcorporatie) tegen de krant zei dat ons plan realistisch was. De andere partijen deden er een beetje zuur over, ze gaan meer voor een hogere kwaliteit dan een lagere prijs. Tijdens het verkiezingsdebat stelde iemand vragen over goedkope bejaardenwoningen in Kortgene, die er niet uitzagen volgens de vragensteller. De wethouder had laten onderzoeken hoe de huurders daar zelf tegenover stonden, en die wilden liever een lage huurprijs, dan meer comfort in het huis tegen een hogere huur. Dan komen we bij een van mijn noties over wonen: dat lage woonlasten ook een kwaliteit zijn. Er wordt veel te veel gestuurd op grotere ruimtes en meer voorzieningen.

Het langs de deur gaan vond ik erg leuk, helaas werkte het weer niet zo mee. Ik kreeg goede reacties, onder andere van een vrouw die een poosje geleden een huis bij me gekocht had. Deze dame wist indertijd in de onderhandelingen precies wat ze wilde, om het zo maar eens te zeggen. Ze had nu alle verkiezingsprogramma’s gelezen en vond die van het CDA het meest duidelijk en concreet en zal op ons gaan stemmen. Van kritische mensen krijg ik graag een compliment.

Ook zaterdagavond in de dorpskroeg werd ik aangesproken door jongelui, die graag in een goedkope woning zouden willen wonen. Ik zal dat de komende 4 jaar echt voor mekaar gaan brengen, anders krijg ik dat flink voor m’n kiezen op ons durp.

Vandaag en morgen gaan we bij de scholen een cd-appelactie houden. De kinderen en degenen die hen op halen, krijgen een lekker appeltje voor de dorst. En vervolgens de middag en avond voor de verkiezingen nog even een foldertje in de bus stoppen. Per dorp hebben we een kaartje, met een foto van de lijsttrekker en een locale kandidaat en een item wat speelt op dat dorp.

En dan wordt woensdag een spannende dag. Ik hoop dat mensen persoonlijk op mij stemmen.

Mark Faasse

Canvassing is fun

2010-02-25T21:53:00.000+01:00

In de politiek is canvassen langs de deur gaan, op de bel drukken en je foldertje aanbieden. Deze knock on the door wordt veel toegepast door de SP, waar de apparatchiks echte diehards op dit vlak zijn. Maar op Noord-Beveland is iedereen vrolijk en blij, dus hebben we geen SP.
Volgens mij ben ik de enige politieke kandidaat op ons mooie eiland die dit praktiseert. De overige nomenclatura vindt het al genoeg om het foldertje in de bus te stoppen. Sommigen verklaren me zelfs voor gek dat ik het op deze manier doe. Maar er is niets mooiers en beters voor een politicus dan om je kiezers onder ogen te komen en recht in de ogen te kijken, terwijl je hen vraagt of ze gaan stemmen. Je hebt ook direct contact met de kiezers, ziet waar en hoe ze wonen en dat stemt af en toe ook tot nadenken.

Eerlijkheidshalve moet ik bekennen dat ik het nog nooit gedaan had. Ik had altijd wel praktische bezwaren, maar het is gewoon fun. Bovendien sta ik ook op een net-niet verkiesbare plaats, dat is een extra stimulans om er tegen aan te gaan. De meeste mensen zijn erg aardig en wensen me succes. Een enkeling neemt het foldertje niet aan, of zegt me recht in mijn gezicht dat ze niet op het CDA gaan stemmen. Dat ben ik al weer vergeten op het moment dat ik het perceel verlaat.

Aan het begin van de week liep ik in de regen, later in een zeer koude wind, maar met outdoor-kleding en thermo-ondergoed ben ik door gegaan. Je moet wat over hebben voor de goede zaak.

Mark Faasse

Omgekeerde fooi

2010-02-16T22:46:00.001+01:00

Ik kom graag in Bajardo, een dorpje in de Ligurische Alpen, niet ver van de Middellandse Zee. Het staat op een berg van 900 m hoogte en daardoor heeft de ontvolking (sociologen hebben er krimp van gemaakt) er toegeslagen. Ik denk dat pakweg de helft van de huizen daar leeg staat. Er wonen nog zo’n 350 mensen en het heeft 2 restaurants en 2 cafés.
Vorig jaar dineerden we in een van de restaurants en toen ik om de rekening vroeg zag ik dat de eigenaar deze naar beneden afrondde. Dat had ik nog nooit meegemaakt en ik aanvaardde dat in dank.

Onlangs waren we weer in het zelfde dorp, en lunchten in het andere restaurant. We waren er nog nooit geweest en ook nu werd de rekening naar beneden afgerond en ’s avonds nog een keer. Een vriend van me zei, dat het bergvolk uit hele aardige mensen bestaat. Ze wonen op moeilijk bereikbare plekken en zijn daardoor op elkaar aangewezen. Ik geloof dat zonder meer, maar ik denk ook dat het er mee te maken heeft dat mensen de kansen grijpen waar ze kunnen. Zeker in de wat afgelegen gebieden. Zo heeft Diane Lensink, de dochter van Ton Lensink, daar dicht bij een gehuchtje opgekocht, Vinazza, waar ze een bed & breakfast drijft en kookboeken schrijft. Zoiets krijg je niet voor elkaar direct aan de kust tussen San Remo en Ventimiglia.

Kijkend naar het krimpgebied in Zeeland, Zeeuws-Vlaanderen, concludeer ik ook dat door de ruimte die daar is, er kansen ontstaan, op allerlei gebied. De grootste coffeeshop van Europa stond niet in Amsterdam, maar in deze krimpregio. Er werkten meer dan 100 mensen. Nu ben ik geen voorstander van een dergelijke onderneming, maar een veel beter voorbeeld is een vroeger etherpiraatje uit de grensstreek. Het is nu een gevestigde onderneming die in Nederland en daaromheen zendmasten exploiteert. Alle commerciële radiozenders op 1 na zijn er klant.
Het is duidelijk, dat er aan de periferie allerlei kansen ontstaan, omdat er ruimte is op allerlei gebied. Die ruimte, lage vestigingskosten, gecombineerd met de vindingrijkheid van de vroegere botersmokkelaars kan tot successen leiden.
Daarom dienen we deze gebieden geen krimpregio’s noemen, maar kansregio’s.
Het is terecht dat daar op dit moment veel aandacht voor is.

Mark Faasse

Koud hè!

2010-02-14T23:10:00.000+01:00

Dit was een uitroep van Henk Spaan en Harry Vermeegen, waarmee ze in Verona op een vrolijke manier de winterkoude trotseerden. IJsmutsen met deze tekst waren toen populair.
Inmiddels zitten we al 2 maanden in een echte winter en het is nog steeds koud. Een voordeel heeft deze koude wel, dat het gezeur van de klimaatalarmisten wel over zal gaan. Ik kan me nog goed herinneren dat er vorig jaar november, aan het eind van een zachte herfst een nieuwsitem op het journaal was, waar een bioloog een bloeiende klaproos had ontdekt. Ik kan wel 10 redenen verzinnen waarom dat eenzame plantje daar ontijdig stond te bloeien. In combinatie met enkele bloeiende egelantiers (bloeien vaak later) werd dat weer eens gepresenteerd als een forse waarschuwing voor opwarming van de aarde.
Nu was de vorige winter ook wel pittig geweest, en op 1 uitzondering mag je niet afgaan. Maar op grond van je boerenverstand kun je toch wel aanvoelen dat het erg meevalt met de opwarming van de aarde.
Eerlijk gezegd, vind ik dat het tegenvalt. Ik kan me nog herinneren dat je in februari regelmatig een warmtegolf had. Een jaar of 20 geleden zaten we rond deze dag op het Leidseplein om 11 uur ’s avonds met volle terrassen bij 17 °C. Het ziet er naar uit dat we ook deze maand koud uit moeten zitten. En dat er weer een grote gasrekening op ons af komt.
We laten ons steeds maar voor de gek houden door wetenschappers die hun baan zeker willen stellen met gelden voor klimaatonderzoek, of door producenten van zwaar gesubsidieerde windmolens die veel te vaak stil staan.
Dit is een onderwerp waar de overheid wel het nodige kan bezuinigen.
Elk nadeel heb z’n voordeel en dat is met deze koude ook zo. Ik ben nu af van mijn schuldgevoel dat ik medeplichtig ben aan de opwarming van de aarde, want die is er niet.
Blij hè!

Mark Faasse

Sex and the City

2010-02-12T00:48:00.001+01:00

Steden, gemeentes en provincies doen van alles om zichzelf te promoten. Maar als iedereen het even succesvol doet, blijft de huidige status quo gehandhaafd en is het allemaal weggegooid (gemeenschaps)geld. Vele, vele jaren geleden viel Groningen hier mee op, en dat is nog steeds in ieders geheugen gegrift: Er gaat niets boven Groningen. Krijg het nu maar eens voor elkaar om een pakkende slogan te maken.
Veel wethouders verdedigen te ambitieuze bouwplannen met wishful thinking over toekomstige bewoners van buiten die gelokt kunnen worden met pakkende reclame. Zo zag ik in de voorbije zomer trams in Den Haag met werving voor Emmen. In Alkmaar kwamen ze met het idee, dat de stad meer een Sex and the city uitstraling zou moeten hebben. De lezers van Joost Zwagerman zijn daar al lang achter, maar zo was het toch niet bedoeld.
Een slogan moet niet zo maar een mooie reclamekreet zijn, maar ook een bepaalde representativiteit hebben. Zo heeft Noord-Beveland de slogan Eindeloos Eiland gekozen. Die alliteratie zorgt er voor, dat dit motto goed blijft hangen, en het is ook representatief: de kustlijn van Noord-Beveland is ongeveer net zo lang als die van België.
Gelukkig is men de laatste slogan van de Provincie Zeeland vergeten. Zeeland, Echt Waar. Hoe onzeker kun je zijn over je eigen kwaliteiten door zo’n term te bezigen. Dit roept alleen maar vragen op, of het echt Echt Waar is.
Ik ben blij dat ik dit gedrocht niet meer tegenkom.
Neem dan een voorbeeld aan Antwerpen. ’t Stad heeft als beeldmerk een gestileerde A. De jongste slogan is Zot van A. In het sappige Antwerps dialect is a de uitspraak voor u.
Dat is van A tot Z een prima uitspraak en hier dekt de vlag de lading.

Verkiezingsverontwaardiging

2010-01-27T09:55:00.001+01:00

Dit woord leerde ik van een oud-lid van de Tweede Kamer. Van Dale kent het nog niet. Het is een vorm van selectieve verontwaardiging, die zich voordoet in verkiezingstijd.

Ook in de kleine gemeente op ons mooooie eiland doet het zich voor. Een van de kenmerken is, dat men verontwaardigd is over iets, wat niet tot het eigen beleidsterrein hoort. Zoals dat bezuinigingen de sociaal zwakkeren niet mogen treffen, of dat de termijnen in de planologische procedures te lang zijn. Allemaal beleid van het rijk. Het geeft niet wat je er over roept, want het doet er toch niet toe. Je kunt makkelijk voor dit soort voorstellen zijn, want het kost je geen geld. Het is gratis, en daarmee gratuit. Een paar krantenkoppen zijn je beloning en dat is mooi meegenomen in verkiezingstijd.

In Amsterdam doen ze zoiets in de overtreffende trap. Sex doet het altijd goed in de publiciteit en Lodewijk Asscher komt daarom met het voorstel om de minimumleeftijd van dames die op de Wallen werken te verhogen van 18 naar 23 jaar. Waarschijnlijk een goede aanpak van een probleem en vervolgens landelijk nieuws, op tv en radio.
In Nederland hebben we overal belangengroepen van, dus die van de pooiers kwam, uitgesproken in onferfalst Amsterdams, met het bericht dat mannen van 18 wel militair mogen worden en hun leven in gevaar brengen als ze uitgezonden worden. Zij constateren een rechtsongelijkheid.
Daarmee komt men op voor een van de twee grootste belangengroepen in Nederland, die van de mannen. En ondanks dat ik indertijd afgekeurd ben (niet op S5 overigens) voel ik me dan toch eigenlijk ook wel gewoon een beetje medezielig, achteraf.
Maar dat is niet erg, want als we allemaal zielig zijn, is niemand meer zielig.

Mark Faasse

Prijsdaling uitgebodemd

2010-01-14T10:01:00.000+01:00

Deze term uit de aandelenhandel wordt sinds enige tijd op de woningmarkt gebruikt om aan te geven, dat de prijzen niet meer verder dalen. De bodem is bereikt. Dat is goed te zien aan de meest recente cijfers van de NVM; die van het 4e kwartaal 2009. In Zeeuws-Vlaanderen is dat beter gelukt dan op de Zeeuwse Eilanden. Met een mediane prijs van € 170.000 is dit de hoogste prijs die ooit in het 4e kwartaal van enig jaar is gemeten. Op de Zeeuwse Eilanden is er ook een duidelijke bodem gelegd, op € 202.000, maar dat is toch een kleine 15% lager dan het ‘all time high’ van het 3e kwartaal van 2008 (€ 235.000). Dat was vlak voor de gevolgen van de val van Lehman. Toen piekte Zeeuws-Vlaanderen op € 177.000.
Hiermee worden de verschillen tussen Zeeuws-Vlaanderen en het gebied boven de Westerschelde kleiner. Dat mogen we beschouwen als winst. Het wordt vooral veroorzaakt doordat er in Zeeuws-Vlaanderen relatief meer vrijstaande woningen verkocht worden. Landelijk is de mediane verkoopprijs € 228.000.

Is het dan allemaal Hallelujah?
Nee, helaas. Het aantal woningen wat via NVM-makelaars te koop wordt aangeboden is inhet 4e kwartaal van 2009 gestegen met ca. 4%. De aantallen woningen die verkocht zijn in vergelijking met het zelfde kwartaal van 2 jaar geleden, zijn dramatisch gedaald. Een daling van 35% boven de Westerschelde en van de helft onder de Westerschelde. Op basis daarvan kun je concluderen dat de TVT (Theoretische Verkoop Tijd) op de Zeeuwse Eilanden bijna anderhalf jaar is, en in Zeeuws-Vlaanderen 22 maanden.

Het is logisch te veronderstellen dat kopers hun aankoop uitstellen totdat prijzen niet meer verder dalen. Hopelijk zal de verkoop dan nu versnellen. Voor uitbundige vraagprijzen is overigens nog steeds geen plaats. Op de Zeeuwse Eilanden is het verschil over de hele voorraad gemeten tussen vraagprijs en transactieprijs 22%, in Zeeuws-Vlaanderen is dat maar 16%. Bescheidenheid of meer realisme? Ik houd het op het laatste, want men is daar al langer aan een wat stroevere woningmarkt gewend.

Wat zijn de verwachtingen voor de nabije toekomst?

• Meer transacties. De toevoeging vanuit de nieuwbouw aan de woningmarkt is minder, er worden ook nog substantiële aantallen woningen gesloopt en het aantal huishoudens stijgt nog steeds.

• Een lagere rente (voorzien voor het eerste half jaar) zal kopers het duwtje in de rug geven om toch de stap te zetten.

• De prijzen zullen niet stijgen. We hebben de laatste 20 jaar flinke prijsstijgingen gehad. Het kan helemaal geen kwaad als er rust is op dit front. Er is een flinke voorraad aan winkeldochters waarvan sommige voor lage prijzen zullen worden verkocht.

• De kopersmarkt zal zich duidelijker manifesteren.

Om de vergelijking met de aandelenmarkt nog een keer te maken: We verwachten een zijwaartse beweging. Niet echt omhoog, ook niet echt omlaag, maar wel meer actie op de markt.

Mark Faasse

Audi Adieu

2010-01-12T10:48:00.000+01:00

Een van de bezuinigingen in het nieuwe jaar is verandering van auto. Ik heb afscheid genomen van mijn Audi, een populair merk in vastgoedkringen.
Er komt een nieuwe Europese middenklasser voor in de plaats, met een cataloguswaarde van ongeveer de helft. Deze past meer in het hedendaagse financiële plaatje.

Mijn Audi A6 is een heerlijke auto om in te rijden, zeer veilig (4-wielaandrijving) en je hebt het gevoel dat alles van zelf gaat. Toch viel het niet mee om hem in te ruilen. Ik had zelf even geprobeerd om hem te verkopen via een internetsite, maar dat leverde totaal geen reactie op. Dus moest ik wel akkoord gaan met de zeer lage inruilprijs van de garage. Ik kreeg te horen dat de stoelen niet met leer bekleed waren en er geen standaard navigatiesysteem aanwezig was. Ja, maar ik heb wel winterbanden en extra 19 inch velgen met brede pantoffels.

Denk nu niet, wat zielig van die makelaar. Mijn vorige A6 werd gestolen. ’s Nachts drong men binnen om de sleutels op te halen. Na deze ervaring had ik besloten om geen dikke auto meer te kopen, omdat het niet prettig is als anderen achter je eigendommen aanzitten. Toen had ik de nieuwe A6 echter al besteld en die wilde ik niet annuleren.

Wat in de autobranche gewoon is, zou ook in onze branche makkelijker moeten kunnen, je oude huis inruilen. Je gaat toch op een gegeven moment akkoord met een lagere prijs, vanwege de voordelen die de nieuwe aanschaf oplevert. Net als bij een auto wordt de aankoop voor een groot deel gedreven door emotie in plaats van ratio. Veel huiseigenaren hebben door de vroegere lage aanschafprijs voldoende financiële ruimte om akkoord te gaan met een lage inruilprijs. Als dat op een betere manier gefaciliteerd zou worden, voorspel ik meer transacties. Je kiest als consument voor zekerheid en hebt daar geld voor over.

Mark Faasse

Immanuël

2009-12-23T21:38:00.000+01:00

Dit betekent God met ons. De term God zij met ons geniet nog bekendheid als het randschrift op de gulden, maar met Kerst is de oorspronkelijke betekenis zeer actueel. Het gaat er immers om, dat God uit liefde zijn zoon naar onze wereld stuurde om bij ons te zijn.

Wij mogen jaarlijks dat feest vieren, en ik doe daar graag aan mee. De commercie plukt er flinke vruchten van en daar heb ik geen bezwaar tegen. Onze duurzame kerstboom (want tweedehands kunstboom) zorgt voor sfeer in de woonkamer. Het is een mooie gelegenheid om met het hele gezin van mijn ouders, die er beiden nog mogen zijn, van een heerlijk diner te genieten. De meeste kleinkinderen zullen er ook zijn, want er is die dag toch bijna niets anders te doen.

Kerst is echter bovenal echter een moment van bezinning en verdieping. Het wordt al zo’n 17 eeuwen gevierd en wat houdt er in zo’n lange tijd stand? Er zijn maar enkele gebouwen die een dergelijke periode overleven. Blijkbaar houdt het Kerstfeest duurzaam stand omdat het voortleeft in de geest van de mens en niet uit brick and mortar bestaat.

Onze predikant had het zondag over de god van leuk en lekker. Dat zijn relatief jonge goden, maar wel met een beperkte houdbaarheidsdatum lijkt mij.

Kerst geeft mij een gevoel van geborgenheid. Je zorgen worden relatief, als je kijkt naar deze bijna universele gebeurtenis, die over de hele wereld gevierd worden en dat al sinds de 4e eeuw. Dat is een constante, die vertrouwen geeft voor de toekomst. Ik wens u zinvolle Kerstdagen toe, ter voorbereiding op een goed nieuw jaar.

Mark Faasse

Leestekens in het landschap

2009-12-18T23:34:00.000+01:00

Met leestekens in het landschap worden bedoeld de details die karakter aan het landschap geven, zoals een bruggetje, drinkput, grenslinde. Meestal gaat het om ingrepen die ooit door mensen veroorzaakt zijn. Als het ware vormen ze een cultuurdrager en daardoor wordt een eigen identiteit gecreëerd. Ik ontleen dit aan de voorzitter van de Stichting Landschapsbeheer Zeeland. Dergelijke stichtingen zijn er ook in de andere provincies, want ook daar zal er zorg zijn om het streekeigene te behouden.

We spreken hier vooral over het platteland en daar is ook de zorg om krimp vaak het grootst. Blijft er voldoende draagvlak over om het voorzieningenniveau te handhaven.

Scoop Zeeland heeft daar uitgebreid onderzoek naar gedaan en men kwam daar tot de conclusie dat een mooie omgeving erg belangrijk is voor de leefbaarheid. Mensen vinden het daar de moeite waard om te wonen en het tekort aan voorzieningen wordt gecompenseerd door zelfredzaamheid. Men organiseert een aantal zaken met elkaar, zonder veel steun van de overheid. Beter kan het niet natuurlijk. Woningen zijn er niet te goedkoop en worden redelijk vlot verkocht.

Nu is er door de grootschaligheid op allerlei terreinen een heleboel van die oorspronkelijke onderdelen van het landschap weggerationaliseerd. Alles moest recht en strak. Wat gesloopt of gerooid is, hoef je niet meer te onderhouden. Jammer van al die kronkelige weggetjes, smalle dijkjes en beplantingen.

Een reactie daarop is het initiatief KANSEN in ZeeLAND. Zie meer op www.kanseninzeeland.nl. Een aantal kunstenaars heeft samen met architecten nieuwe landschappelijke elementen bedacht. Zodoende willen ze de cultuurhistorische waarden versterken en die proberen te koppelen aan een gezond economisch model.

Een poosje geleden hielden de architecten (te herkennen aan een zwarte blouse en een hoge verbale begaafdheid) en de kunstenaars (zien er uit als gewone mensen) een presentatie, met name voor bestuurders en politici. Opvallend waren de wethouders (kenbaar aan te lange spreektijd) die de loftrompet staken over deze architecten en kunstenaars. De gemiddelde bouwer of projectontwikkelaar (zittend in een stil hoekje) wordt nooit met zo veel enthousiasme ontvangen bij de presentatie van een nieuw plan. Komt dat door de op handen zijnde gemeenteraadsverkiezingen, of moeten ontwikkelaars andere vormen kiezen om hun projecten voor het voetlicht van de gemeenten te brengen. In elke geval is het goed om je te bezinnen op de manier van presenteren, waar, hoe en voor wie. Van het Centrum Beeldende Kunst Zeeland kun je dat wel leren.

Mark Faasse

Gaat het dan toch de goede kant op?

2009-12-14T15:55:00.001+01:00

Beste mensen, het gaat weer beter met de economie en ook, op wat afstand, de huizenmarkt. Ik ben niet iemand die positieve verhalen vertelt omdat dat goed is voor de business. Laten we wel wezen, een reactie op 25 jaar onafgebroken prijsstijgingen was wel op zijn plaats. Ik lees 3 kranten per dag en dan kan het je niet ontgaan dat de meeste indicatoren op groen staan. De vraag is nu of we ons in een klein topje van de W-recessie bevinden of dat het toch een ‘normale’ V-recessie is. Het buikgevoel is in dezen belangrijk voor het doorzetten van het herstel van de economie. De meeste Nederlanders zijn er in koopkracht niet op achteruit gegaan dit jaar en het aantal werklozen is minder hoog dan een jaar geleden voorspeld.

Voor mijn eigen buikgevoel was het wel belangrijk dat de hypotheekrente die ik na de renteherzieningsdatum op 1 januari moet gaan betalen, zodanig lager is, dat het enkele honderden euro’s per maand scheelt. Zo, dat is welkom voor de makelaar. Het is wel een variabele rente, maar eigenlijk zou die nog verder moeten zakken, gezien het nog veel lagere rentepercentage wat de ECB in rekening brengt.

Ik begreep van een hypotheekadviseur dat veel geldverstrekkers nu ook eindelijk hun tarieven laten zakken, om toch nog even te proberen wat productie voor het eind van het jaar te scoren. He, het lijkt erop dat alles weer een beetje normaal wordt.

Ik zie bij de te hoog geprijsde woning waar ik elke dag langs kom sinds deze week ook een bordje met verkocht. Blij voor de verkoper en diens makelaar. Ik sprak een collega die me vertelde dat november zijn beste maand was van het hele jaar. Dit was best een flink kantoor.

De cijfers van de NVM in oktober vergeleken met november, geven een lichte prijsstijging van 1,5% in het hele land en ook de prijs per m vloeroppervlakte steeg met 1,3%. Dit laatste is een indicator van een echte prijsstijging. Het is wel bescheiden, maar het geeft aan dat we toch de goede kant op gaan. En dat ondanks de slechte weersomstandigheden, november was een zeer regenachtige maand. Makelaars zijn een beetje als boeren, bij slecht weer een lagere opbrengst.

Dit jaar is weer bijna afgelopen. Het uitzicht op het nieuwe jaar is veel beter dan een jaar geleden.

Mark Faasse

Dwepen met Dworp

2009-12-07T20:20:00.000+01:00

Zondag heb ik weer mijn favoriete ding gedaan; na de kerk naar België voor een wandeling van 20 km. We gingen nu naar Dworp, onder Brussel. Het maakt deel uit van de gemeente Beersel, en dat is in de Nederlandse literatuur bekend van Suske en Wiske: De schat van Beersel.
Volgens mij is die schat van Beersel het regionale bier, Bersalis, of Beersel Blond. Er zijn daar heerlijke cafés, zoals De Drie Patrijzen, waar onze tocht begon. Je moet er nog steeds naar een echte koer en de enige verandering sinds de jaren ’60 lijkt een filmposter van Oliver Stone over het leven van Jim Morrison van The Doors.

Wat vinden die Stoeme Ollanders nou zo leuk aan Belhie.
Die omgeving is echt heuvelachtig en je wandelt over veel informele paadjes en onverharde weggetjes. Je kunt zien dat de gemeentelijke overheid er niet voldoende geld heeft om dit soort infrastructuur op te knappen.

Wat Nederlanders vaak erg leuk vinden, is de mix aan woningen die je daar aan treft. Ecobungalows met veel zonnepanelen naast historiserende ontwerpen, soms met een torentje. Schots en scheef door elkaar, zonder planvorming van bovenaf.
Toen ik daar voor de zoveelste keer weer eens langs liep, realiseerde ik me, dat je vooruitgang krijgt, als je mensen vrijheid en ruimte geeft. Niet als je ze beperkt met een regeldwang zoals wij dat in Nederland gewend zijn.

Wat is nu de ratio achter de regeldwang? De overheid weet per definitie wat goed voor ons is. Het gevolg daarvan bij het bouwen van woningen is dat middelmatigheid de norm is geworden. Regels zijn er vaak om bestaande situaties en ideeën te formaliseren, en daardoor werken ze contraproductief voor vernieuwende initiatieven.

Bij woningbouw mag het individu niet zijn eigen bouwplan realiseren, maar alleen dat, wat de overheid in grote lijnen acceptabel vindt. Iemand mag niet zijn eigen droom najagen, zijn goesting doen met een ontwerp waar hij weg van is, omdat anderen daar eens wat over zouden kunnen vinden. Terwijl de meeste Nederlanders, met uitzondering van wat ambtenaren van Bouw- en Woningtoezicht, het Belgische straatbeeld wel waarderen.

Ik hoorde van een project met passiefhuizen, die om optimaal gebruik te moeten maken van de zonne-energie, 6 graden gedraaid zouden moeten worden. ‘Natuurlijk’ liet het bestemmingsplan dat niet toe.
Op dit moment kun je alleen echt vernieuwend energiezuinig bouwen in speciaal daarvoor bestemde wijkjes, zoals in Wissenkerke, waar de gemeente Noord-Beveland een proeftuin wil maken voor vernieuwend bouwen.

Mark Faasse

Een zwaluw maakt nog geen zomer.

2009-12-03T22:30:00.002+01:00

Dit is een boerenwijsheid, en neem van mij aan, die boeren waren zo gek nog niet. Waar ik op doel is een bericht in de media, dat de verkoop van nieuwbouwwoningen is toegenomen.
Die zat in een diep dal. De positieve trend is te danken aan goedkopere (starters)woningen. Projectontwikkelaars hebben een aantal projecten herontwikkeld en zijn nu met woningen gekomen waar meer vraag naar is. Dat is verstandig vanuit hun standpunt. Uit volkshuisvestelijke overwegingen kun je hier twijfels over hebben, want van de woningen die nu gebouwd worden staan er al zo veel. We hebben eigenlijk behoefte aan een ander type woningen.

Wat die projectontwikkelaars deden, is hun product aanpassen aan de markt. Als je verkoper van een bestaande woning bent, is de enige aanpassing die je kunt doen aan de markt het prijsmechanisme. Zo werkt de markt van vraag en aanbod.
Je kunt ook wachten tot de markt verbetert. Dat lijkt me niet zo slim, want het heeft bij de vorige crisis ongeveer 13 jaar geduurd. In 1978 waren de prijzen op een hoogtepunt. Er volgde een prijsdaling tot 1982 en daarna hadden de prijzen 9 jaar nodig om uit het dal te klimmen.

Nu leven we in het internettijdperk, en alles gaat nu sneller dan ‘vroeger’. Je zou het niet zeggen, maar ik ben echt geen zwartkijker; maar toch denk ik, dat we het ergste nog niet gehad hebben. De woningmarkt past zich echt zo snel niet aan als bij voorbeeld de aandelenmarkt. Wees daar maar blij om, want wij hebben tot nog toe maar een prijsaanpassing gehad van pakweg -5 tot -10%.

De aandelen doen het weer goed nu, maar ze hebben nog lang niet hun vroegere hoge niveaus bereikt. Vergelijk die maar niet te veel met de woningmarkt. Ik kan me Black Monday nog herinneren (ben niet meer zo piep). De grootste crash ooit op de aandelenmarkt in 1987, maar de woningprijzen bleven rustig doorstijgen.
Het omgekeerde kan natuurlijk ook het geval zijn.

Op dit moment staan de meeste economische indicatoren weer positief. Maar … de inkomens staan onder druk, de baanzekerheid is afgenomen, de banken houden de rente te hoog of stellen te veel eisen aan de debiteur. Dat zijn geen ingrediënten voor een spoedige verbetering van de woningmarkt. Dat ziet de boer net zo goed in, als de econoom.

Mark Faasse

Never waste a good crisis

2009-12-01T10:15:00.000+01:00

In een tijd waarin het internet de toon zet, hebben in Midden-Zeeland de makelaars Van VBO, LMV en NVM de koppen bij elkaar gestoken en een nieuw magazine opgezet.
Er verschijnen in dit gebied 2 vrijwel identieke huizenmagazines, een van de NVM en een van LMV/VBO. De verschijningsfrequentie kwam onder druk door dalende advertentiebudgetten. Bovendien wilden de makelaars van de afnameverplichting af.

Terwijl er eerst nog het nodige wantrouwen was tussen de makelaarsorganisaties, gebaseerd op wat oud zeer uit het verleden, was de harmonie en het onderlinge begrip tijdens de besluitvormende vergadering opvallend.

Waarom adverteren makelaars eigenlijk nog op papier? Het internet biedt veel mogelijkheden, is flexibel, goedkoop, toegesneden op individuele objecten en heel snel. Je krijgt een woning in de verkoop en een dag later staat deze op funda. Daar kom je niet aan bij een verschijningsfrequentie van 3 weken.

Toch zie je dat de laatste jaren de hoeveelheid papier in je brievenbus is toegenomen. Huis-aan-huisblaadjes floreren en winkelketens van groot tot klein veroorzaken een stroom aan drukwerk. Het kan geen kwaad om meerdere ijzers in het vuur te hebben als je iets wil verkopen. Voor mezelf ben ik er van overtuigd, dat je het in onze business moet hebben van het internet. Dat biedt voor veel makelaars mogelijkheden die ze nog niet ontdekt hebben. Toch is een huis-aan-huis magazine lekker leesvoer. Net zoals je ziet dat op het internet veel geklikt wordt op dure villa’s (waarschijnlijk door mensen wiens budget daarvoor verre van toereikend is) vindt het publiek het leuk om over huizen te lezen.

Vroeger (anderhalf jaar geleden) wilden makelaars zich zo veel mogelijk profileren om woningen in de verkoop te krijgen. De prioriteiten van makelaars liggen nu anders.
Tegenwoordig hebben ze meer woningen in portefeuille dan hen lief is. Voor een verkoper zijn de kwaliteiten van de makelaar van belang, voor de koper gaat het om de kwaliteit van het pand. Daar kun je als makelaar minder aan doen, behalve een goede presentatie.

De crisis heeft de makelaarsorganisaties in Zeeland in elkaars armen gedreven. Is die crisis toch nog ergens goed voor.

Mark Faasse

The return of the Zeeuwse Huislijn

2009-11-26T10:02:00.000+01:00

Veel Zeeuwse makelaars werden kort geleden verrast door een mail van een collega, die voorstelde de goede oude Zeeuwse Huislijn weer in ere te herstellen.

Dit is een typisch voorbeeld van een ondernemer, die te veel vertrouwt op zijn eigen perceptie van de markt in plaats van kennis te nemen van bestaand onderzoek.

Het mooie van de Zeeuwse Huislijn was, dat bijna iedere Zeeuwse makelaar zijn of haar aanbod daar op zette. Er stonden meer woningen uit Zeeland op dan op Funda.

Het jammere van de Zeeuwse Huislijn was, dat je de data met een korreltje grof zout moest nemen. Als je met de gegevens in de hand naar een pand keek, kwam je nogal eens tot de conclusie dat het opmeten zonder hulpmiddelen had plaats gevonden. Zelfs bij de kadastrale oppervlakten, die je op een halve vierkante meter nauwkeurig van het kadaster krijgt, stond er dan ook steeds ± voor.

Het tragische van de Zeeuwse Huislijn was dat Funda in Zeeland meer bekeken werd, ondanks dat daar minder Zeeuwse huizen op stonden. Daar is regelmatig onderzoek naar gedaan door gespecialiseerde bureaus. De oorzaak daarvan komt volgens mij door gegadigden van buiten de provincie, die het fenomeen Zeeuwse Huislijn niet kenden.

Het onbegrijpelijke van een nieuwe huizensite op te zetten is, dat het veel geld kost, alleen al om naamsbekendheid te krijgen, terwijl je genoeg mislukte voorbeelden ziet, zoals Moviq, waar de Rabobank toch wel een miljoentje of 30 mee verspeeld heeft.

Het voordehandliggende is, dat veel makelaars toch ook traffic op hun eigen site willen hebben, waardoor ze niet gemotiveerd zijn om naast Funda nog eens een andere site te voorzien van gegevens.

Schoenmaker, blijf bij je leest.

Exit, to the stage left.

Mark Faasse

Makelaar makelaarini lupus est

2009-11-24T21:33:00.000+01:00

De ene makelaar is de andere een wolf. Volgens mijn vrouw, die op het gym gezeten heeft, is deze verbastering grammaticaal correct, maar politiek gezien niet.

Dit gevoel had ik, nadat ik de Algemene Ledenvergadering van NVM Wonen had bezocht. Vroeger een goede netwerkbijeenkomst, waar je elkaar op de schouders sloeg en zonder tegenprestatie een waardevolle tip gaf. Tegenwoordig heeft de afrekencultuur daar ook al toegeslagen.

Het begon met Funda, waar collega’s van LMV en VBO sinds dit jaar ook hun woningaanbod mogen presenteren. Zij leveren af en toe onjuiste data aan en dat bevalt een groot aantal NVM-makelaars niet. Zij wilden gelijk met de botte bijl er in hakken, zonder er bij stil te staan, dat de door de NVM gestelde voorwaarden misschien ook wel eens mede oorzaak van dit probleem zouden kunnen zijn.

Vervolgens een staaltje BBB. Big Boy Bashing. De NVM stelt een kostenbesparing voor bij het aanmelden van woningen en dat is prettig voor de meeste kantoren. De grote makelaarsketens echter moeten meer gaan betalen, omdat zij veel woningen verkopen. Een veel te groot aantal collega’s in de zaal vond dit maar wat mooi en sloeg zich bijna op de knieën van plezier. Zo ga je niet met elkaar om, maar dat geldt ook voor de grote jongens, die een advocaat inschakelden om lagere kosten af te dwingen.

De toon in het debat verslechterde helemaal, toen bij de voorzittersverkiezing 2 gewaardeerde collega’s elkaar voor leugenaar uitmaakten.

Makelaars gunnen elkaar niets meer. En dat in deze tijd, die niet overloopt van gunningen. Het zou goed zijn, als collega’s onder elkaar het begrip collegiaal weer eens inhoud gaven en elkaar zouden steunen in plaats van bevechten.

Thuisgekomen wachtte een mooie fles Vino Novello uit Mezzacortona me op. Deze Italiaan prefereer ik boven soortgenoot Beaujoulais Primeur; die bewaar ik om stoofpeertjes in te koken.

Mark Faasse

First we took Manhatten,

2009-11-23T19:07:00.000+01:00

than we stay in Berlin (vrij naar Leonard Cohen).
Berlijn is deze maand wederom in het brandpunt van de belangstelling. Het is 20 jaar geleden dat daar het einde van de Koude Oorlog begon, en dat is voor een voormalig anti-kernwapendemonstrant een gedenkwaardig moment. Ik ben daar dan ook heen gegaan, iets wat ik in 1989 ook wilde, bij het zien van de aangrijpende tv-beelden, maar toen niet deed.
Als je nu van de Potsdamer Platz loopt naar de Brandeburger Tor, herinnert alleen een smalle strook rood plaveisel aan de plaats van de muur. Achteloos loop je er over en ga je van links naar rechts. Zowel in de letterlijke als de figuurlijke betekenis van het woord was dat 21 jaar geleden voor de oostelijke Duitsers onvoorstelbaar.

Berlijn is een stad waarin je de historie beleeft. 19 eeuws Pruissen, 1e en 2e Wereldoorlog, de tweede helft van de 20ste eeuw; wat daar gebeurde was wereldnieuws. De stad is voor een deel wederopgebouwd, met prachtige hoge moderne gebouwen, maar er staan ook ruïnes, er zijn open plekken, en nog gebouwen vol met kogelgaten uit 1945. Zo zijn er nog steeds panden, vroeger eigendom van Joodse families, waarvan zich nog geen erfgenaam gemeld heeft, en die daarom nog steeds verlaten zijn en leeg staan.

Berlijn is een heerlijke plaats om te vertoeven. Uit eten gaan kost daar maar een derde van dat wat je in London zou betalen, en het is nog lekkerder ook. Prettig voor de hedendaagse makelaar. Ook zijn de mensen in het algemeen erg aardig. Als ik met Duitsers spreek probeer ik mijn Nederlandse accent te camoufleren door extra hard te praten. Dat klinkt erg Duits vinden Nederlanders, maar niet in Berlijn, daar hebben ze geen grote bek. Ze zijn er wel bijzonder creatief en hebben een aangenaam straatleven. De burgemeester zei: Wir sind arm, aber sexy.

Als ik ergens ben dan probeer ik ook de onroerend goed markt te doorgronden. Ik heb de volgende observaties, die ik in verband breng met onze situatie.

Observatie I. De woningprijzen in Berlijn zijn laag, minder dan de helft van bijv. Frankfurt. Daardoor zijn er veel jonge mensen en kunstenaars die het zich kunnen veroorloven om daar te wonen. Dat lijkt een beetje op het kunstenaarsdorp Kats, waar de woningprijzen erg laag zijn, of Geersdijk (beiden Noord-Beveland), waar binnenkort de grootste galerie van Zeeland geopend zal worden. Lage woningprijzen trekken creatievelingen en jonge mensen aan.

Observatie II. Een van de problemen is dat Berlijn te veel plannen heeft. Er wonen ca. 3,5 miljoen mensen, maar er is plancapaciteit voor het dubbele. In Nederland werd tot 2 jaar geleden overplanning gezien als een remedie tegen de veel te lange en stroperige procedures. Er is echter een zekere schaarste nodig voor een positieve ontwikkeling van de onroerend goed markt.

Observatie III. Waardestijging van onroerend goed is onderdeel van het rendement. In de Berlijnse vastgoedmarkt is ontzettend veel geïnvesteerd al meer dan 10 jaar geleden, maar vermoedelijk zijn er nog niet veel mensen beter van geworden. Iedere eerstejaarsstudent kon een mooie prognose afgeven op basis van de verwachting dat Berlijn, op het snijvlak van Oost- en West-Europa, en hoofdstad van de (toen) 3e economie van de wereld, een prima investering zou zijn. De prijzen zijn echter laag gebleven en rendementen worden gekannibaliseerd door (aanvangs)leegstand. Het geeft maar weer eens aan, dat je niet zo maar in een onroerend goed project moet stappen. Deskundig advies betaalt zichzelf terug.

Tschüß
Mark Faasse

Kijke, kijke, nie kope

2009-11-19T11:26:00.000+01:00

De interesse voor het kopen van een woning neemt weer toe, als je sommige deskundologen wil geloven. Het valt echter nog niet van de gezichten van de makelaars af te lezen dat dit leidt tot meer transacties. Helaas!

Tegenwoordig kunnen we goed bij houden of er veel belangstelling is, en welke panden het meest in de picture zijn. Funda houdt de statistieken nauwkeurig bij en de meeste makelaars zenden die ook naar hun opdrachtgevers.

Als je als makelaar er eens even voor gaat zitten, kun je ook mooi vergelijken tussen de panden. Wat mij opvalt, is dat de meeste belangstelling (=clicks) uitgaat naar de duurste panden. Ik kan iets gemist hebben, maar volgens mij zijn dat nu de panden die het minst verkocht worden. Het komt er op neer, dat veel mensen het leuk vinden naar huizen te kijken, zonder dat ze gaan kopen. Dan zou ik zelf ook liever klikken op een villa aan het Veerse Meer dan een woning in De Goese Polder. Dit fenomeen is in de reclamewereld ook bekend. Onder de huis-aan-huis-bladen zijn de woningkranten populair leesvoer.

Als u een huis in de verkoop hebt, en u ontvangt de bezoekersstatistieken, zal de belangstelling u verbazen. 5000 views (= aantal keren getoond) in de maand zijn geen uitzondering. Als er zo veel mensen zijn die belangstelling hebben in mijn woning zal deze wel snel verkocht worden. Helaas kan dat tegenvallen.

Blijkbaar is het voor een juiste inschatting van uw marktpositie van belang dat een door u ingeschakelde deskundige (=makelaar) daar een interpretatie van geeft. Hoe doet uw woning het op dit moment in vergelijking met andere woningen in het zelfde segment? Wat is het effect van het nieuw op de markt komen? Welke woningen worden er wel verkocht? Wel veel views, maar weinig clicks; wat moet er gebeuren?

Ik ben eigenlijk wel blij met de onvolkomenheid van statistieken. Het gaat niet om cijfertjes, maar om echte woningen en de mensen die daar belangstelling voor hebben. Een makelaar heeft een meerwaarde doordat hij of zij die statistische gegevens kan duiden. Vervolgens kunt u uw strategie aanpassen.

Mark Faasse

Het Vraagprijssyndroom

2009-11-19T10:51:00.000+01:00

Veel verkopers beschouwen een vraagprijs als een transactieprijs. Met name als het over hun eigen woning gaat. Die eigen woning heeft als enige toevallig geen last van de prijsdaling. Niets menselijks is een verkoper vreemd. Dit wensdenken houdt nog steeds te hoge vraagprijzen in stand.

Je ziet vaak bij verkochte woningen, dat er een verschil zat tussen de vraagprijs en transactieprijs van gemiddeld 5%. Maar dat is van de vraagprijs op het moment van koop. Als die vraagprijs tussentijds 2 keer verlaagd is, en dat is geen uitzondering, is het procentuele verschil veel hoger.

De makelaar doet er goed aan bij zijn advisering een scherpere prijs voor te stellen, waardoor de woning vlotter verkoopt. Er is een wetmatigheid, dat hoe langer een woning te koop staat, hoe goedkoper deze wordt.

Als we nog iets verder kijken, en we bezien de gemiddelde vraagprijs van alle woningen die te koop staan, dan zien we dat de verschillen tussen vraagprijs en transactieprijs veel groter zijn.
Landelijk is de gemiddelde vraagprijs € 307.000 en de gemiddelde transactieprijs € 229.000.
Voor de Zeeuwse Eilanden zijn dat respectievelijk € 262000 en € 189.000; voor Zeeuws-Vlaanderen: € 203000 en € 170.000

Dit zijn percentages van 25, 27 en 16%. Blijkbaar zit er nog behoorlijk veel lucht in sommige vraagprijzen.

GRATIS ADVIEZEN
Voor de verkoper: stel een scherpe vraagprijs vast. Het is niet realistisch te geloven dat u als enige de recessie ontduikt.
Voor de koper: schakel een eigen aankoopmakelaar in, maak gebruik van de know how en onderhandelingsvaardigheden van een deskundige die alleen uw belangen behartigt.
Voor de makelaar: starten met een te hoge vraagprijs is een mission impossible. U bent Tom Cruise niet.

Mark Faasse