Hetzij wij dan leven, hetzij wij sterven, Wij zijn des Heren.

Gisteren kregen we te horen dat het comfortbeleid wordt ingezet voor onze vader. Hij heeft veel pijn, een nare doorligwond en hij begon wartaal uit te slaan. De pijnstillende pleister deed zijn werk niet goed genoeg en nu wordt er overgegaan op elke 4 uur een morfinespuit, eventueel aangevuld met een ander middel, waarvan ik de naam vergeten ben.
Zus Elly zet zich het meest in, aan het bed van d’n Rinus en ze belde haar broers op, dat het laatste moment om nog contact te hebben met pa gekomen was.

Op enig moment raak je gewend aan het weinig appetijtelijke gezicht van je vader, die zonder kunstgebit met zijn mond open ligt te zuchten. Broer Ad en Elly bleven vannacht waken aan het Alexiaplein, maar het kan nog wel even duren. Pa was een sterke vent en hij heeft een pacemaker om zijn hart op gang te houden. Het kan maar enkele uren duren, maar ook nog dagen.

De afscheidsdienst zal geleid worden door de pastor van onze ouders, de reformatorische predikant Ds. Van Bennekom. Zijn richting is not my cup of tea, maar het is een goede en gedreven man en hij geniet respect in brede kringen. Dan gaat het over de liederen die gezongen moeten worden. Ik denk er vaak over na, wat er tijdens mijn afscheid gezongen moet worden. 
Voor de dienst wil ik dat 'Jesu bleibet meine Freude' van J.S. Bach gespeeld wordt. Ik houdt het niet droog als ik dat beluister, maar dan zal dat niet meer van toepassing zijn. Vervolgens met Psalm 84 als eerste lied: Hoe brand ik van verlangen om te komen in uw heiligdom. Wat zou mijn hart nog liever wensen dan dat het juichend U ontmoet.
Tijdens de dienst een lied van Huub Oosterhuis ‘De Heer heeft mij gezien en onverwacht ben ik opnieuw geboren en getogen’ Bij het uitgaan van de kerk Con te partiro van Andrea Bocelli en Sarah Brightman (een tophit bij crematies).

De trouwtekst van mijn ouders was ‘De heer is mijn herder’ psalm 23. Zelf lees ik elke dag psalm 91 Ik zal je redding zijn.
Maar eigenlijk voel ik veel voor Prediker 3 Er is een tijd om te huilen en een tijd om te lachen, een tijd om te rouwen en een tijd om te dansen (…) Ik heb vastgesteld dat voor de mens niets goeds is weggelegd , behalve vrolijk te zijn en van het leven te genieten. Want wanneer hij zich aan eten en drinken te goed doet en geniet van al het goede dat hij moeizaam heeft verworven, is dat een geschenk van God.

Salvo

Salvo is geboren in Maastricht, maar hij spreekt geen woord Nederlands. Zijn uit Sicilië afkomstige ouders werkten in Luik, vader in de mijnen, want daarvoor werden ze uit Zuid-Italië gehaald. Tijdens een uitje in Maastricht kwam hij opeens ter wereld. Hij heeft meer dan 100 familieden in de buurt van Luik wonend, maar nu heeft hij een restaurant in Ventimiglia.

Zoals gebruikelijk met dit soort goedkoop uitziende tentjes, met tl-buizen en 2 soorten meubilair moest ik wat overredingskracht gebruiken om Marianne mee naar binnen te krijgen. Inmiddels gaan we daar altijd eten als we in Ventimiglia zijn. Hij heeft pizza’s van € 6,50. In Nederland betaal je minimaal het dubbele, en dan denk je dat kan niet goed zijn. Natuurlijk zit je er dan flink naast, want zijn pizza’s zijn heerlijk en dubbel zo lekker als die in Nederland. Als ik, als rechtgeaarde Zeeuw het prijsverschil verdisconteer, zijn deze pizza’s dus 4 keer lekkerder dan in Nederland.

Baaria di Salvo heeft geen website, en daarom was het aanvankelijk moeilijk om iets over hem te schrijven op tripadvisor.

Als wij daar met de lunch zitten, zien we vaak een dame binnenkomen, met een meervoudig gehandicapt meisje strompelend aan haar arm. Ik schat haar tussen de 15 en 20 jaar oud. Ze zitten vaak in een hoek, waar de dame het eten soms in de mond van het meisje moet stoppen. Dat gaat niet altijd zonder slag of stoot.

Ze waren klaar met eten en Salvo stond achter de toonbank en keek het meisje aan en wilde een kusje van haar. Salvo is rond, heeft een lach in zijn ogen en een hoog knuffelgehalte.  Het meisje stekkerde naar Salvo toe en sloeg haar veel te lange armen vlerkachtig om hem heen en trok zich naar hem toe.

Echte liefde.

Mijn ogen werden vochtig.

Religieus Erfgoed

Daarmee bedoelen we met name kerken. Die zijn vaak in dorpen het meest historische en kenmerkende gebouw. Doordat er kerkgemeenschappen fuseren of ophouden te bestaan, komt zo’n kerk leeg te staan en als het zijn functie verliest, is er geen levensvatbaarheid meer. Met alle consequenties van dien. Samen met de SGP vroeg de PvdA in de provincie Zeeland hier aandacht voor. Het standpunt van de PvdA, mijn natuurlijke tegenstander -to put it mildly- waardeer ik. In de jaren ’60 en ’70 vonden zij het noodzakelijk om af te geven op alles wat met de christelijke religie te maken had. Als er een organisatie christelijk was, dan waren zij, onder het mom van uitsluiting van niet-gelovigen, er tegen om daar gelden voor beschikbaar te stellen.
Het is begrijpelijk dat er nu een ander geluid komt. Ook de PvdA ziet de bindende rol die kerkgemeenschappen in een samenleving hebben. Voor veel oudere alleenstaande mensen is het wekelijkse koffiedrinken na de kerkdienst of doordeweeks het enige ontmoetingsmoment van die dag. Er zijn bij onze kerk vrijwilligers actief, die niet in God geloven, maar de waarde van de kerkelijke organisatie voor de gemeenschap zo hoog achten, dat zij daar een deel van hun vrije tijd voor beschikbaar stellen. Een ouder lid van onze kerk zij eens tegen mij, dat ook wanneer je niet gelooft, je toch bij de kerk betrokken dient te zijn, omdat dit vaak de enige vereniging is, die mensen van zeer diverse pluimage bij elkaar brengt. De kerk op Kortgene is op zondag vrij leeg, maar de gemeenschappelijke maaltijden die zij al vele jaren organiseren zijn altijd overtekend.
Het is jammer dat veel mensen zondagsmorgens liever in bed blijven liggen dan naar de kerk gaan. Van samen zingen wordt je vrolijk en aangezien veel mensen het moeilijk vinden om met anderen te praten over de grote levensvragen is een wekelijkse meditatie over de ‘dingheid der dingen’ tot veel steun.
Als er ergens een kerkdeur open staat, heb ik altijd de neiging om naar binnen te gaan. In de kerk probeer ik aan te voelen wat er niet allemaal gebeurd is in zo’n gebouw, echtparen getrouwd, kinderen gedoopt, begrafenissen. Soms honderden jaren van vreugde en verdriet; het kan er allemaal zijn plaats hebben. Ik word er blij van.

Leugens, grote leugens en Youtube

Deze uitspraak, vrij vertaald naar Sir Winston Churchill schoot me te binnen toen ik op Youtube filmpjes keek over de opwarming van de aarde. Ik heb een paar shots gemaakt van het jaar 1900.

Kijk eens naar de westkust van Afrika, Canada en Mongolië. De opwarming is niet overal het zelfde. Fake News? Het bovenste plaatje wordt toegeschreven aan de NASA, het andere is geplaatst door iemand die zich Mercatore noemt. Ooit heb ik op de universiteit rondgelopen en wat ik daar onder andere opgestoken heb, is dat je verschillende bronnen met elkaar moet vergelijken. Dat noemt men wetenschappelijk. Het is duidelijk, dat bij veel activisten de selectie van de bronnen afhankelijk is of het past binnen het eigen standpunt, als ze al zover gaan om zich er in te verdiepen, want de meesten volgen blindelings degene met de grootste mond. 

Een globaal probleem lokaal oplossen?

Het CO2-probleem is een wereldwijd probleem. Er zijn vraagtekens bij te zetten hoe het ontstaat, maar er zijn zeer veel overheden die vinden dat we daar iets aan moeten doen.

De grote vraag is natuurlijk of we met al die dure maatregelen, die over ons uitgestort worden, wel iets opschieten. Ik heb daar wat opmerkingen over.

We moeten van het gas af. Het is nog maar een goede 10 jaar geleden, dat de provincie Zeeland, op voorspraak van GroenLinks een aantal streekbussen op gas liet rijden. Peperduur, erg inefficiënt, maar het was goed voor het milieu en die jongens van GroenLinks hadden het beste met de wereld voor en daarom luisteren we naar hen. Dit geldverslindende project is een stille dood gestorven, maar het illustreert de roekeloosheid van de milieufanatiekelingen met het geld van de burgers en de onbetrouwbaarheid van de overheid die dit allemaal laat gebeuren.

Volgens het (concept)klimaatakkoord moeten de huishoudens aan de warmtepomp, een kostbare aangelegenheid. Er wordt bijna geen andere keuze gelaten. Waarom niet? Omdat de milieubeweging al vele jaren geleden kernenergie en ondergrondse opslag van CO2 taboe heeft verklaard. En ja, die wijsneuzen zijn natuurlijk veel te trots om op basis van voortschrijdend inzicht op hun eerder ingenomen standpunten terug te komen.

Trouwens, als het ons echt om het wereldwijde probleem van de CO2 uitstoot te doen is, gaan we geen kolencentrales sluiten in Nederland, maar in Oost-Europa. Dat is goedkoper en heeft een veel grotere impact op de CO2-reductie. We moeten dan zonnepanelen plaatsen in Andalusië. Daar is de grond niet duur en schijnt de zon veel vaker. In Nederland leveren zonnepanelen in januari, wanneer huishoudens de meeste elektriciteit nodig hebben, slechts 3% van hun jaaropbrengst. Wanneer je ze het hardst nodig hebt, laten ze je eigenlijk in de steek.

Het wordt hoog tijd, dat we ons gezond verstand weer eens gaan gebruiken en ons niet op laten jutten door de hype van klimaatfanatici.

Gele hesjes en het Romeinse Rijk

Helaas heb ik te weinig geschiedenis gehad op school, een euvel van de laatste tijd. Het verval van het grote Romeinse rijk zal bij iedereen wel wat losmaken, al is het alleen maar uit Asterix en de Romeinen. Het welvarende en goed ontwikkelde rijk viel ten prooi aan decadentie. Mensen waren met de verkeerde dingen bezig, ze hingen vissen zelfs sieraden om (een parallel met de Partij voor de Dieren).

We leven nu in een tijdsgewricht, waar welvaart alom is, maar duidelijk wordt, dat die op deze manier moeilijk vol te houden is. Oorzaken: gebrek aan grondstoffen, te veel aan ongelijke arbeidsvoorwaarden, CO₂ verontreiniging, overbelasting sociale voorzieningen.

Het is duidelijk, dat er aan verworven ‘rechten’ getornd wordt. Het duidelijkst zichtbaar is dit in Frankrijk, waar mensen in opstand komen tegen de verhoging van de dieselprijzen. Het beperkt hen in hun mobiliteit. Waarschijnlijk zijn er wel grotere problemen om je druk over te maken, maar hier was sprake van de spreekwoordelijke druppel die de emmer over laat lopen. De hogere accijns moet betaald worden, om de Tesla van de rijken te subsidiëren. (De problematiek in een notedop samengevat). En het ziet er niet naar uit dat deze trend stopt.

De Franse Revolutie  in 1789 (Liberté, Egalité, Fraternité) was een mijlpaal in de geschiedenis. De studentenopstanden in Parijs in 1968 zijn symbolisch voor de belangrijke veranderingen in politiek-bestuurlijk en sociaal opzicht van die tijd.

Na de bestormingen van de Bastille en de Sorbonne is het nu de beurt aan de Total tankstations. Maar die staan overal in Europa.

Helaas gaat een en ander gepaard met een portie geweld. Daardoor worden ook de politieke doelen die te rechtvaardigen zijn, geweld aan gedaan. Want op een dergelijke manier hoor je in onze samenleving geen debat te voeren. Dat zal via de kanalen van de politieke partijen dienen te lopen, maar die moeten daar dan ook voor open staan.

-->

Ik ben blij dat ik leukemie heb,

want dan heb je geen zware dood. Dat zei een Duitse vriendin van ons, liggend in een hospice in Italië. Ze verbleef er al een aantal weken en haar einde hier op aarde is nabij. Het valt niet mee om naar zo’n afscheid te gaan. Voor Marianne is de taalbarrière groter dan voor mij, en zij begroette onze vriendin met veel tranen. Ik begreep van haar man dat het een komen en een gaan was van mensen uit haar leven die een laatste groet kwamen brengen. Dat gaat met veel verdriet gepaard, maar onze vriendin heeft haar lot volledig geaccepteerd en gaat in een groot vertrouwen op God heel vredig haar einde tegemoet. Haar man, die een kleine 20 jaar jonger is, staat er ook zo in. In plaats van dat zij getroost wordt, moet zij al die relatief gezonde mensen troosten. De omgekeerde wereld. Sterk zijn noemt men dat en dat is ze, geestelijk volledig rijp, en in meerdere opzichten klaar met het leven, in een lichaam dat haar straks in de steek laat. We lieten haar leven de revue passeren. Zij is geboren in de oorlog in Poznan, haar moeder kwam uit Sint-Petersburg en vlak na de oorlog haalde een oom hen naar Frankfurt. Ze had een jongere broer die na de oorlog geboren was, en ze vertelde dat het een groot verschil maakt in welke omstandigheden je ter wereld komt.

Ik kan hier nog uitweiden over het prachtige gebouw van het hospice, op een prachtige plek, met een eveneens prachtig uitzicht over de Middellandse Zee. Een mooie gelegenheid om dood te gaan, maar er is straks wel een gemis.

Kunnen wij daar mee omgaan? Hebben wij een keus?

Een mens te zijn op aarde

in deze wereldtijd

dat is de dood aanvaarden

de vrede en de strijd,

Uit Lied 807 Liedboek 2013 Huub Oosterhuis