Huis onder water

Zeeuwen denken hierbij terug aan de ramp in 1953 of de inundatie van Walcheren in 1944. Het is echter een term die ik kort geleden in het FD tegen kwam. Het betekent dat de hypotheekschuld hoger is dan de waarde van de woning. Als je dan je huis verkoopt, moet je geld meenemen naar de notaris; zo noemen we dat in makelaarskringen. De checklist van de NVM gaat er ook op in. Het vergt extra aandacht van de verkopend makelaar, want de bank ziet graag dat de complete schuld afgelost wordt bij verkoop.

Ga er vanuit, dat er op dit moment in Nederland enkele honderdduizenden woningen onder water staan. Woningen die gekocht zijn in de periode van 2005 tot 2008 en die inclusief 6% overdrachtsbelasting en overige kosten gefinancierd zijn. In die jaren werden er meer dan 200.000 woningen jaarlijks verkocht, maar ik veronderstel, dat niet iedereen maximaal gefinancierd heeft, of anderszins een potje (depot) heeft naast de hypotheekschuld. Zolang die mensen niet gaan verkopen en netjes hun hypotheekrente betalen is er niks aan de hand.

In de nasleep van de vorige crisis (1978-1982) ben ik begonnen in de makelaardij. Ik had ook mijn eerste eigen woning gekocht op het toppunt van de markt en verkocht die in 1983 met 10% verlies en als ik de verbouwingen nog eens meeneem, komt daar nog 10% bovenop. Overdrachtsbelasting en andere kosten (nog eens 10%) zitten daar niet bij. Het bijzonder grote voordeel was, dat mijn beperkte budget toen toereikend was voor een prachtige nieuwe woning. Ik kon hierdoor een hele goede ‘upgrade’ realiseren. Van sociale woningbouw naar de sjiekste wijk van Vlissingen.

Toentertijd waren er ook huizenbezitters die moesten verkopen en zij bleven met restschulden zitten van tienduizenden guldens. Een bedrag van HFL 50.000 was geen uitzondering. De Westland Utrecht Hypotheekbank was toen een van mijn opdrachtgevers en ik kan een uitspraak van mijn contact nog goed herinneren: Huiseigenaren die intelligent met de omstandigheden omgingen hadden een net zo grote restschuld, maar er gebeurden geen ongelukken mee. Er werden afbetalingsregelingen gemaakt, of de schuld werd bijgeschreven bij een nieuwe hypotheek. De rente daalde ook en zo ontgroeiden veel woningbezitters de crisis.

Overigens stond op enig moment ook de WUH onder water en die is toen gered door ING. Mijn boodschap voor mensen met natte voeten is om open te communiceren met de geldverstrekker en makelaar om zo te voorkomen dat het water tot aan de lippen stijgt. Het is noodzakelijk dat banken zich hierbij coulant opstellen.

Mark Faasse

Delay & Pray

Pas geleden hoorde ik deze remedie om uit de financiële crisis te komen. Geen besluiten nemen, pappen en nathouden en bidden dat het op termijn wel goed zal komen.
Dat is toch enkele toontjes lager dan toen minster De Jager (overigens een goeie gozer) meer dan een jaar geleden stoer aankondigde dat de Grieken een flinke rente zouden gaan betalen en voor pakweg 50 miljard (Euro: geen Drachme) aan bezittingen zouden verkopen. Het zou de Nederlandse belastingbetaler geen geld kosten, want we leenden niet uit, maar stonden garant. We zouden er ook nog wel een miljardje aan over houden. Toen al kon je op je klompen aanvoelen dat de Grieken dit nooit zouden gaan redden. Daarvoor hoef je geen economie gestudeerd te hebben, alleen weten hoe de wereld in elkaar steekt. Die harde voorwaarden hebben niet lang stand gehouden en de rekening wordt alsnog gedeponeerd bij de belastingbetaler en de pensioenfondsen.

Ik ben niet opgegroeid met Delay & Pray, maar met het degelijke Ora et Labora. Naast bidden ook werken en juist niet uitstellen. De Europese regeringsleiders hebben hun geloofwaardigheid verloren met het nemen van maatregelen die geen maatregelen bleken te zijn. Iets doen is beter dan niets doen, maar voor Merkel en Sarkozy tellen de komende verkiezingen zwaarder en dat maakt hen onmachtig om iets te doen. Griekenland rolt langzaam maar zeker naar de rand van de afgrond. Op dit moment is de rentestand van 2-jarige Griekse obligaties 45%. Deze situatie is natuurlijk onhoudbaar. Het is bijzonder spijtig voor de gewone Griek, die het kind van de rekening wordt. Waar moeten die oude in het zwart geklede omaatjes straks hun gezondheidszorg van betalen?

Deze week kwam er een economische outlook van de Rabobank uit. Dat was niet zo best, maar werd op een vreemde manier besloten met de niet ter zake doende conclusie, dat we gezond waren en goed opgeleid en ons daarmee gelukkig moeten prijzen. In die optiek is het zo, dat de Grieken doorgaans beter weer hebben dan wij, en veel meer mooie eilanden. Daar moeten ze het dan maar mee doen, maar het is ook niet niks.

Mark Faasse

Gouden Handdruk

Er is nog steeds geld te veel in Nederland. Al een jaar of 10 roept de politiek (ik heb er in mijn termijn als lid van Provinciale Staten ook aan meegedaan) dat de salarissen in de publieke sector naar beneden moeten. De Balkenende norm is de max. Een poosje geleden las ik een artikel in het Financiële Dagblad waarin gesignaleerd werd dat er maar weinig van terecht kwam. De meest uiteenlopende redenen werden genoemd, waarom het allemaal in dit specifieke geval niet mogelijk was om een salaris te verlagen. De meest verdienende ziekenhuisdirecteur was Paul Smits, en dat kwam omdat hij hard moest werken aan een fusie.
Zijn Maasstad ziekenhuis kwam negatief in het nieuws, omdat er enkele tientallen mensen overleden zouden zijn aan een ziekenhuisbacterie. Vorige week bleek uit onderzoek dat er 3 mensen hierdoor overleden waren en in 10 andere gevallen was er onduidelijkheid.
Meneer Smits heeft inmiddels afscheid moeten nemen van zijn baan, met een gouden handdruk van 2,5 ton. Dat is een van de consequenties van een jaarsalaris van 3,5 ton. Ze hadden hem beter minder kunnen betalen en vragen of hij bij zijn core-business bleef. Hoe lang accepteren we dit soort dingen nog?

Mark Faasse

Huizenprijs daalt niet in Zeeland

Vandaag een positief bericht in onze eigen PZC, dat in alle provincies de huizenprijs gedaald was, behalve in Zeeland. Het gaat hierbij om het PBK, het Prijsindexcijfer Bestaande Koopwoningen, een door het CBS en kadaster geconstrueerde reeks. De PBK voor Zeeland was in een jaar tijd 0,8% gestegen.
Dat klinkt erg hoopvol, maar als je dan de site van het kadaster opzoekt, waar een en ander gepubliceerd wordt, dan zie je cijfers waar je geen touw aan vast kan knopen. Bij verschillende categorien woningen grote uitslagen zowel naar boven als naar beneden.
Als je zelf even de rekenmachine ter hand neemt, dan zie je dat er in de maand juli vorig jaar 316 transacties geregistreerd zijn in Zeeland en dit jaar juli 272. Dat is 14% minder. In juli 2008, vlak voor het begin van de crisis, werden er nog 434 transacties geregistreerd. Het percentage reken ik maar even niet uit.
Op dit moment is het belangrijker te focussen op het doen van transacties dan op een procentje meer of minder in de prijs.
De Rabobank is een van de betere voorspellers op de woningmarkt en die zagen de toekomst nog steeds somber in, zo bleek uit een recente publicatie.

Wat moet je nu hier mee als woonconsument, koper of verkoper?
Overleg met een deskundige makelaar, die een brede ervaring heeft en een goede kijk op de zaken. Iemand ook, die u niet naar de mond praat, maar een eerlijk advies geeft, ook als de waarheid een beetje ongemakkelijk is. In ieder geval zijn er voor kopers uitgelezen kansen om een goede slag te slaan.

En: er is hoop! De kadastercijfers betreffen de overdrachten die bij de notaris plaats vinden. Die komen ca 3 maanden nadat de makelaar een koopovereenkomst heeft gesloten. De verlaging van de overdrachtsbelasting van 4%, wat op een gemiddeld huis een voordeel geeft van ca. 10.000 Euro is hier nog niet in mee genomen. Deze is pas vorige maand ingegaan. De NVM verwacht dat hier een positieve impuls van uit gaat.

Mark Faasse

Veiligheid ongegarandeerd

In Yerseke kan Mosselrock geen doorgang vinden, omdat het tegelijk plaats vindt met de mosselfeesten. Sinds de jaren ’70 gebeurt dit al zonder al te veel problemen, maar de veiligheidsregio, dat is een door de overheid ingesteld orgaan, heeft de beveiligingseisen zover opgeschroefd, dat het onbetaalbaar wordt om iets te organiseren. De reden: meerdere festiviteiten op een dag en daarmee te veel mensen bij elkaar.
Om min of meer de zelfde reden kan een dancefeest in Terneuzen geen doorgang kan vinden. Sommige jongelui daar zullen wel eens een pilletje slikken, maar de jongens (sorry: mannen) uit Yerseke hebben ook een reputatie hoog te houden.

In de berichten lees je steeds, dat de overheid zegt dat anders de veiligheid niet gegarandeerd kan worden. Kan die overheid überhaupt wel veiligheid garanderen? In mijn optiek is het een schijnveiligheid. De slachting in Oslo bewijst dat de acties van een psychopaat niet te voorkomen zijn. In Londen bleek dat een massa niet te houden is.

De overheid heeft de neiging alles te regelen voor de burgers, zodanig, dat ze steeds onzelfstandiger worden. Vervolgens kan die burger zich zelf niet meer redden. Laat die burger het zelf uitzoeken en meer voor zichzelf zorgen. Een poos geleden was ik in Leuven. De grootste Nederlandstalige universiteit zorgt daar natuurlijk voor veel cafébezoek, o.a. op de Oude Markt, een aaneenschakeling van horeca. Op elk café is met een bordje vanwege de gemeente aangegeven hoe veel mensen er in een etablissement mogen. Ik durf te wedden, dat als het ene café leeg is, en het andere vol, de meeste mensen toch in dat volle café binnen zullen gaan, ook als dat boven de door de gemeente ingestelde limiet is.

De overheid moet niet te veel pretenties hebben. Maak dat de burgers meer verantwoordelijk zijn voor hun eigen gedrag. Dat is veel toekomstbestendiger. Het levert bovendien minder kritiek op dat de overheid op enig punt gefaald heeft.

Mark Faasse

Op Noord-Beveland gebeurt

het (niet) (meer). Het is regenachtig op dit moment, en de twee glazen Rioja, die je eigenlijk in november moet drinken, vrolijken me niet op, als ik de berichten in de PZC van vandaag lees.
1. Voetbalschool uit Kortgene vertrekt naar Vlissingen,
2. Boscompensatie bij Kortgene vindt plaats in Arnemuiden
3. Circus Belly Wien (leuk meisje dat kortingbonnen in de bus stopte) mag niet optreden in Kamperland.

Oef! Vorige week was de eerste rit van de cabrio-zomerbus en heeft de lokale Bay Watch een nieuw onderkomen gekregen. Dat is beter nieuws. Het nieuws over Noord-Beveland vertoont veel overeenkomsten met de aandelenbeurs, op en neer, maar wat telt is het uiteindelijke rendement. Laten we maar een voorbeeld nemen aan Johnny Hoogerland -ja op dit moment ben ik ook wielerfan - die ondanks de pijn en tegenslag stug door trapt. Hoogerland is een echte Ysenaar van vroeger, steunend op een meerderwaardigheidscomplex en neus in de wind. Een voorbeeld voor velen.

Mark Faasse

Sociale corrosie

Onlangs zijn er weer enkele rapporten verschenen over krimp en wel over Groningen. Ganzedijk, het dorp dat van de aardbodem moest verdwijnen, kwam weer in het nieuws. Daar is door diverse overheden in geïnvesteerd. Er is gesaneerd, bijgebouwd enz. Mensen van wie de woning werd gesloopt kregen nette prijzen betaald. Kostenplaatje 2,2 miljoen Euro, betaald door overheden en ander publiek geld. In het rapport van SEV stond ook, dat vanwege de hoge kosten dit soort acties niet herhaald kan worden.
Een ander rapport Leven in de leegte over Noord-Groningen geeft aan, dat het niet de voorzieningen zijn die een dorp leefbaar houden, maar de sociale cohesie. De samenwerking van de bewoners om er zelf, met elkaar, iets van te maken.
Voor onze gemeente noem ik dat het Geersdijkse model. Geersdijk heeft nog wel een schooltje, en een klein dorpshuis. Verder een nostalgisch winkeltje en enkele kunstenaars. Met elkaar heeft het dorp een groot organiserend vermogen. Er is vaak van alles te doen, wat ook veel mensen uit de omtrek naar het dorp toe haalt.
In elk dorp struikel je over de makelaarsborden, maar op Geersdijk staan maar 4 woningen te koop, een poosje geleden slechts 3. (In Nederland staan 1 op de 20 woningen te koop).
Helaas zit de sleet er een beetje op. Mensen zijn zo verwend, er is zo veel keus om je vrije tijd door te brengen, het sociale leven is al zo druk; dit zijn redenen die je aan kunt voeren. Ik weet niet of dat de juiste redenen zijn voor deze sociale corrosie.
Mensen worden toch weer op elkaar, op de sociale omgeving terug geworpen. Van allerlei collectieve arrangementen zie je de budgetten terug lopen. Er zal weer meer, net als vroeger, gaan afhangen van de activiteiten van mensen onderling. Op zich kan deze verarming van het grote afstandelijke collectief een verrijking voor de samenleving van jou in je buurt betekenen.

Mark Faasse