De uitvinders van de democratie

gaan vandaag voor de tweede keer in 6 weken naar de stembus.  Na de eerste keer lukte het niet om een werkbare regering tot stand te brengen. Zou het nu wel lukken? De uitslag is van groot belang voor Nederland. Moeten we nog dieper in de buidel tasten voor de Grieken, of  is dit het begin  van de desintegratie van de Euro?

Churchill noemde democratie ooit de minst slechte staatsvorm. Je ziet dat sommige landen er nog wat aangeplakt hebben, om te zorgen dat democratie nog minder slecht is; wat tegelijk ondemocratisch is. Zo krijgt in Griekenland de grootste partij een bonus van 50 parlementszetels. Ik las vandaag dat indertijd in Frankrijk, toch wel een vooruitstrevend democratisch land, Mitterand het kiesstelsel zo heeft gestructureerd, dat links een bepaald voordeel heeft. Hij deed dat om er voor te zorgen het Front National (Le Pen) klein te houden, en dat soort doelen heiligt ondemocratische middelen. Ollanders kijken nogal eens op hun zuiderburen neer, maar in Belgie heeft kort geleden de economie en daarmee ook het land gefloreerd tijdens de ongelofelijk lange periode dat er een democratisch gat was, namelijk het ontbreken van een gekozen regering.

De vraag is, of ons democratische bestel in staat zal zijn om de uitdagingen van deze tijd op een goede manier aan te pakken. Het alternatief is pappen en nathouden en het probleem waarvoor we staan, aanpakken van de schulden, op te lossen met nog meer schulden.

In 1977 sprak de toenmalige Amerikaanse President Jimmy Carter over ‘The Moral Equivalent of War’ om de tweede oliecrisis, die als een grote bedreiging voor het land werd gezien aan te pakken.

De schuldencrisis is in potentie een nog grotere bedreiging voor onze welvaartstaten. Ik geloof dat veel mensen meer gehecht zijn aan hun consumptiepatroon, dan aan hun vrijheid. Vrijheid vinden we vanzelfsprekend, maar we komen er langzamerhand achter, dat onze eveneens vanzelfsprekende, want door de staat geborgde, consumptie in het gedrang komt. In Griekenland kan de electriciteitsmaatschappij de brandstof niet meer betalen en stokt de aanvoer van medicijnen wegens een gebrek aan geld.

Hoe gaan we dit probleem democratisch oplossen? Wie neemt hierin de leiding en krijgt het volk (de landen van de Europese Monetaire Unie) achter zich? Zien we het wel als een gemeenschappelijke vijand waar we een ‘war’ mee uit moeten vechten of is het gewoon een probleem van iemand anders?

In mijn optiek gaan de ontwikkelingen in Griekenland sneller dan in Spanje en daar weer sneller van in Nederland.

Worden de uitvinders van de democratie ook degenen die aantonen dat het onwerkbaar wordt?

Mark Faasse

1 + 1 = 2

Sommige rekensommen zijn zo eenvoudig, dat je er niet aan denkt. Stel dat de verhouding tussen kopers en verkopers voor de crisis 1 op 1 was. Inmiddels is het aanbod verdubbeld (2*1) en het aantal kopers gehalveerd (1/2). De verhouding tussen kopers en verkopers  is dan nu 1 op 4.

Deze nieuwe vastgoedrealiteit was een van de inzichten op een verkoperavond van een aantal NVM-makelaars in Goes. De NVM acht het nuttig om juist in deze moeilijke tijd met opdrachtgevers te blijven communiceren en nuttige tips te wisselen. Zo werd inzicht gegeven in de prijsontwikkeling van woningen (nadere uitleg overbodig) en de financiële kant van wel of niet aflossen door een hypotheekadviseur. De laatste spreker was een verkoopstyliste, een beroep dat de laatste tijd erg populair aan het worden is.

Het was een geslaagde bijeenkomst, maar af en toe voelde je wel een gelatenheid. Het is van belang dat je als professional empathie toont, maar vaak blijf je feitelijk en soms ietwat luchtig.  Het zijn ook heel langdurige processen en die moeten we met zijn allen door zien te komen. Veel makelaars hebben net als hun verkopers ook moeite om het hoofd boven water te houden en zoeken op een creatieve manier naar inkomen. Eigenaars die met 2 huizen zitten of wiens woning ‘onder water staat’ moeten ook niet in een hoekje gaan treuren.

De huidige situatie maakt het voor een aantal eigenaren moeilijk om hun huis te verkopen vanwege hun hypotheek. Ze kunnen, als ze een nieuwe hypotheek aangaan, vaak niet tegen de zelfde condities of het zelfde bedrag lenen. De hypotheekadviseur wees er terecht op, dat wanneer je een tijd geleden een overzicht gekregen hebt van je leenmogelijkheden, die nu waarschijnlijk een stuk beperkter zullen zijn. Ik hoorde van mensen die eerst hun huis verkochten om een ander huis te kopen.  Ze deden het zoals het hoort tegenwoordig. Toen de transactie gedaan was, stelde hun leencapaciteit hen niet meer in staat om hun oude huis terug te kopen, laat staan om hun wooncarrière voort te zetten.

Een van de speerpunten uit het lenteakkoord is dat hypotheken na 30 jaar geheel afgelost dienen te zijn, omdat er anders geen fiscale aftrek meer mogelijk is. Tegelijkertijd mogen de verhuurders de huur meer verhogen dan tot nu toe gebruikelijk is. Een huurder heeft dus na 30 jaar pakweg verdubbelde woonlasten en een huiseigenaar is hypotheekvrij.

Ik heb daar vraagtekens bij.

Mark Faasse

De lamme helpt de blinde

Deze Bijbelse notie is waarschijnlijk goed bedoeld. Politici hebben nogal eens de neiging om cynisch te zijn, en meestal is dat om de eigen onmacht te maskeren. Het zal niet meer zo lang duren, voordat we eindelijk gaan aanvaarden dat de Grieken niet op een ordentelijke en engiszins goedkope manier uit de problemen zullen komen. Inmiddels dient Spanje zich aan als de volgende bodemloze put.

Het ene gat wordt met het andere gevuld. Er was veel kritiek op het creatieve bankieren van voor 2008, maar de Europese regeringsleiders kunnen er ook van.  Als Griekenland onderuit gaat, gaat Spanje voor € 39 miljard aan het gas. Hoe kan het dat zo’n land, dat langs de rand van de afgrond balanceert, garant staat voor andere landen? In Spanje is een kwart van de beroepsbevolking werkloos. Dan zijn er nog kinderen en gepensioneerden. Stel dat de helft van de Spanjaarden een inkomen heeft en belasting betaalt, dan komt de Spaanse blootstelling aan een Grieks faillissement neer op pakweg 1700 Euro per belastingbetalende inwoner. Dat is daar meer dan 2 maanden bruto minimumloon.

We zijn en blijven onmachtig en onze bestuurders zullen geen harde besluiten nemen. Dat is ook wel begrijpelijk; we zullen die arme bewoners van de Mediterrane landen niet laten verkommeren. Zij kunnen het ook niet helpen dat ze steeds de verkeerde politici in het zadel geholpen hebben; er waren waarschijnlijk geen andere.

De geldpers zal dit probleem zodanig oplossen, dat er via een omweg geld van Noord naar Zuid gaat, op een manier die niet tot felle weerstand zal leiden.

Het is makkelijker om in sprookjes te geloven dan te denken dat de Europese regeringsleiders met een goede oplossing zullen komen.

Mark Faasse

Regering regeer!

Zo juist is besloten daar voorlopig weer even mee op te houden. Soms kun je maar beter hebben dat er wel een besluit valt, ook al komt dat je niet gelegen, dan dat er geen besluit wordt genomen.

Een voorbeeld; we besluiten nu elke dag om 90 miljoen Euro meer uit te geven dan er binnenkomt. Dat hebben we natuurlijk niet besloten, maar dat gebeurt wel zolang we geen besluit nemen om dit tegen te gaan. Hoeveel is 90 miljoen Euro? Weet u dat? Dat is per Nederlander afgerond 6 Euro per dag; voor het gemiddelde gezin in Nederland (2,1 persoon) afgerond € 12,50; per jaar € 4.562; meer dan mijn vakantiegeld (veel meer tegenwoordig). Een briefje van € 50 is 14 cm lang (ik had er nog een in mijn portemonnee). Als je voor 90 miljoen aan briefjes van 50 tegen elkaar legt, heb je een lint van 252 km. Dat is van Kamperland via Lelystad naar Enkhuizen.

Wat we met al dat getalm op het spel zetten, is onze kredietwaardigheid, althans zoals die beleefd  wordt door de internationale financiële wereld. Als onze kredietstatus zo zou zijn als België, dan zouden we per jaar 8 miljard Euro meer aan rente moeten betalen. Dat is per dag (oei, rekenmachine komt nullen tekort; nu weet ik hoe het komt dat we geen feeling hebben met dit soort bedragen) dat is per dag 22 miljoen (in briefjes van 50: van Kamperland naar Bergen op Zoom).

Nu ben ik natuurlijk blij dat ik niet meer in Vlissingen woon, want anders kwam daar  nog eens 2 Euro per persoon per dag bij om de nog te nemen verliezen op het grondbedrijf te betalen. Dat stedentripje kunnen ze daar ook wel op hun buik schrijven; alleen nog met het voetveer op en neer naar Breskens.

Waar kunnen we nog van op aan? Een huis was een goede investering voor de toekomst, een waardevaste belegging, maar ons geduld zal voorlopig wel op de proef worden gesteld.

Het ABP, een van de grootste pensioenfondsen ter wereld, is sinds 2008 opgehouden met de pensioenuitkeringen te verhogen met de inflatie. Ik heb ook nog een klein ABP-pensioentje in het vooruitzicht, € 100 Euro (niet per maand, maar per jaar). Toen ik kort als leraar werkte, had je de indruk dat je een waardevast pensioen had. Dat is nooit zo geweest overigens, maar het werd wel zo verteld. Onlangs publiceerde het CPB dat een aantal pensioenfondsen gegokt hadden met derivaten op derivaten en op die manier de pensioenuitkeringen flink hebben benadeeld.

Ik las pas dat de Europese steun aan Griekenland 33.000 Euro per persoon bedraagt. Het Bruto Nationaal Product per Griek bedraagt pakweg € 20.000.  

Hoe hebben ze dit voor elkaar gekregen? Wie heeft dit allemaal laten gebeuren? Dit wordt het stokpaard van Geert Wilders, die zich hier van het begin af aan tegen verzet heeft. De andere mainstream-partijen hebben zich mee laten zuigen naar de redding van de Grieken.

Na Griekenland komt Spanje aan de beurt, en dat is zo groot, dat kunnen we niet redden. Dan gaat het helemaal mis; hoe weet ik niet, maar gezien de bovenstaande bedragen kunnen we dat niet op brengen.

Volgens mij is dit de reden dat Wilders nu de stekker er uit trekt. Hij heeft niets te winnen bij het einde van het kabinet Rutte-Verhagen, maar wel alles te verliezen als we straks met ons goede gedrag aan de lat komen te staan voor Spanje. Wilders heeft meer in de gaten dan wie ook, dat onze toekomst wordt bepaald door het crisismanagement van de financiële wereld, in reactie op landen die de kluit hebben belazerd, zoals Griekenland, of er een potje van hebben gemaakt, zoals Spanje. Dat is geen blij vooruitzicht, zeker niet voor de ouderen onder ons, als wier hoeder hij zich nu opwerpt. Aangezien er steeds meer ouderen komen, en degenen die dat nog niet zijn, hopen te worden, valt daar de meeste electorale winst te behalen. Het CDA heeft al een keer zo’n traumatische ervaring gehad bij de ouderenpartij (AOV) van Jet Nijpels. Als er iemand leert van het verleden, is het Wilders wel.

Mark Faasse

Chinese Italiaan

In Genua wilden we aan de haven het eettentje bezoeken waar ik een poosje geleden met neefje Jasper gegeten heb, Porto Antico da Michele. Kijken of Francesca daar nog werkte. Het bedrijfje was overgenomen door chinezen, die toevallig die middag voor het eerst open gingen. Het interieur was aangepast, het zag er gelikter uit, niet de schrale eenvoud van een trattoria aan de haven. We wilden niet flauw zijn, dus we gingen niet weg en bestelden enkele gangen. Heerlijke frutti di mare en een werkelijk voortreffelijke pesce spada (zwaardvis). De chinese kok had 10 jaar voor een italiaan gewerkt.
In het gebied bij de haven kom je mensen en negoties tegen uit alle windstreken; alles loopt en zit door elkaar. Misschien worden hier wel trends ‘geset’. Colombus, de ontdekker van de Nieuwe Wereld kwam uit Genua. De spijkerbroek komt er ook vandaan: blue jeans = blue de Gênes, blauwe broeken van zeelieden uit Gênes (Frans voor Genua). In Genua kom je veel paradijsvogels tegen, tussen middeleeuwse gebouwen en moderne architectuur van de beroemde Genuees Renzo Piano.
Een van de mooiste straten is de Strada Nuova, naderhand Via Garibaldi genoemd, waar aan het eind van de Middeleeuwen grote banken gesticht werden. Tegenwoordig zijn o.a. Deutsche Bank en Credit Agricole daar gevestigd.
Afijn, een heerlijke stad om te vertoeven en niet zo’n toeristische trekpleister.
Op weg naar huis wachtte ons nog een cultuurschok: de Belgische frituur waar we even een vette hap wilden nuttigen werd ook door chinezen gerund. Geen enkele traditie blijft gevrijwaard van deze noeste werkers. Ik moet eerlijk zeggen dat ik nog nooit zo’n grote kleine friet gezien heb, en de kwaliteit was uitstekend.

Mark Faasse

Huib Eversdijk, 1933-2012, powerbroker

Mijn vader is een leeftijdgenoot van Huib Eversdijk en hij kende hem van de jongelingenvereniging, waar Eversdijk zijn verbale vaardigheden oefende en leerde vergaderen en besturen.
In de jaren ’70 rees zijn ster zeer snel, hij had ongelofelijk veel functies en was naast raadslid ook lid van provinciale staten en Kamerlid. Ik geloof dat hij ze alle drie nog naast elkaar vervuld heeft. In die tussentijd studeerde hij ook nog af aan de universiteit. Uiteraard gebruikte hij direct zijn titel, waarop de PZC, waar zijn politieke vrienden niet zaten, hem probeerden te kleineren door hem onze doctorandus’ te noemen.
Eversdijk was ook de architect van een college van Gedeputeerde Staten waarbij voor het eerst de SGP betrokken werd. Deze ‘Staphorster variant’ had hij bedacht om toch een confessionele meerderheid in de provincie te creëren. Dat hij zijn wortels overal had in de Zeeuwse samenleving bleek ook uit kleine dingen, zoals het redacteurschap van het personeelsblaadje van Van der Have uit Kapelle, zijn geboorteplaats. In die tijd ging hij vaak op zondag voor in de kerk. Vanuit een oprechte overtuiging stond hij op de preekstoel, maar hij wist goed hoe hij ook deze luisteraars aan zich moest binden door bij voorbeeld de keuze van liederen.
Hij had in het gezelschap van enkele groten der aarde vertoefd en zijn onderhoudende toespraken waren dan ook gelardeerd met anekdotes die hij zelf meegemaakt had. Ik waardeerde zijn relativeringsvermogen en humor. Een geintje wat me bijgebleven is: Op reis in de Filippijnen kwam hij in het meest christelijke hotel van Azië. Als je binnenkwam in de immense hal riep je uit My God. Bij je vertrek na ontvangst van de rekening: Jesus Christ!.
Zakelijk gezien zat Huib ook wel goed in elkaar; ik heb zijn Engelse buiten in Rilland voor hem mogen verkopen.
Veel CDA’ers in de Zeeuwse politiek hebben in het begin van hun carrière bij Huib Eversdijk het nodige geleerd. Ik ben nog bij hem, in de oude Tweede Kamer op bezoek geweest.
Helaas kan ik niet bij de afscheidsdienst aanwezig zijn.
Huib ik zal voor je bidden, en voor je vrouw en kinderen.
Adieu!


Mark Faasse

Verkrijgende verjaring

De meest normale vorm van verkrijging van een onroerende zaak is als je iets contracteert, betaalt en dan door het kadaster op je naam krijgt. Het kan echter ook zo zijn, dat iemand al jaren (minimaal 10 jaar) iets gebruikt alsof het zijn eigendom is en dat het dan achteraf in eigendom wordt verkregen, zonder dat de oorspronkelijke eigenaar daar dan nog iets over te zeggen heeft.
Zoets bestaat niet alleen in Nederland, maar ook in Italië. Ik heb daar een benedenwoning (niet zo bijzonder; ik heb het gekocht voor de prijs van 2 garageboxen) en daar zit een terras aan vast, boven de grond van de bovenburen. Ik ben al bijna 2 jaar eigenaar, maar gisteren kwam ik de bovenbuurman voor het eerst tegen. Deze is er maar 2 keer per jaar.
Hij begon een heel verhaal tegen mij, dat ik geen eigenaar was van het terras, dat hij daar een rechtszaak over had gevoerd met de vorige eigenaar en dat hij het deze zomer af zou breken.
Ik heb hem verteld dat ik het prettig vond dat ik hem ontmoette, en dat ik mijn terras wel erg op prijs stel vanwege de bezonning en het uitzicht op de Middellandse Zee. Voordat we verder gingen bekvechten vroeg ik hem eerst om zijn naam. Dat had ik al eerder geprobeerd, maar hij antwoordde niet op mijn briefjes in zijn postbus. Zijn naam was Diana (blijkbaar ook een voornaam voor mannen) Vito. Ik dacht gelijk aan de Amerikaanse filmster Danny de Vito, maar die is toch meestal wat lachwekkender. Hij is meer dan een kop kleiner dan mij, maar veel breder dan de Amerikaanse versie en hij wilde geen rechtszaak meer. Hij zou het dan wel met zijn knuisten beslechten dacht ik zo. Hij bleef maar uitvaren en vond degene van wie ik, en hij ook, gekocht had een kruising tussen een hond en een varken. Wat moet je doen in zo’n situatie. Ik bedacht dat ik nog wat mossels (jumbo van Prins & Dingemanse) mee genomen had van huis om de plaatselijke bevolking op mijn hand te krijgen en die heb ik toen overhandigd en zijn 20 jaar jongere Roemeense vrouw was er blij mee.
Een uurtje later kwam hij naar ons toe en vroeg ons of we bij hem wilden lunchen. Dat is typisch Italiaans heb ik vernomen. Je hebt grote ruzie met iemand en vervolgens nodigen ze je ergens voor uit. We kregen een pasta in eigen gemaakte bouillon. In zijn open haard had hij bistecca Fiorentina gemaakt. Hij had ook nog heel lekkere kazen en varkenswangen. Bij de koffie nog ’n grappa.
In Italië gaat het altijd over eten en de wereld zag er inmiddels toch een stuk beter uit.
Ik kan een stuk grond van hem kopen, hij wil de fundering van het gezamenlijke woonblok verstevigen en we krijgen zijn entree op de begane grond cadeau, als hij aan de buitenkant een nieuwe toegangstrap mag maken.

Rare jongens die Italianen (vrij naar Asterix), maar wel leuk.

Mark Faasse